Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1462 E., 2022/707 K.

DAVA TARİHİ: 03.01.2017

KARAR: Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ: Mersin 1. İş Mahkemesi

SAYISI: 2019/5 E., 2021/166 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 03.11.2004 tarihinde şiddetli geçimsizlik yaşadığı kocası ...'dan boşanmasından bir müddet sonra başvurduğu SGK kurumundan emekli müteveffa babası ...'tan davacıya ... tahsis no su ile yetim aylığı bağlandığını, ancak davalı kurumun, müvekkiline bağlanan yetim aylığının 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin son fıkrasına göre "eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 md. hükümlerine göre geri alınır." hükmünü gerekçe göstererek 23.10.2016 tarihi itibariyle yetim aylığını kesdiğini ve 05.12.2016 tarihli yazı ile de muvazaalı boşanma yaptığının tespiti nedeniyle 24.10.2008 23.10.2016 sürelerinde tarafına ödenen aylıkların iadesi için oluşturduğu toplam borç miktarı 96.613,74 TL geri ödenmesini istediğini, ancak davalı Kurumun maaş kesmek ve ödenen aylıkların faizi ile birlikte geri ödenmesini istemek için ileri sürdüğü gerekçeler ve bununla ilgili yaptığı tüm soruşturmaların doğru olmadığını, gerçeği yansıtmadığını, müvekkilin eşinden muvazaalı boşanmadığını, aralarındaki uyumsuzluk ve şiddetli geçimsizlik nedeniyle müşterek hayatı devam ettiremeyeceklerini tespitle birlikte boşanma kararı aldıklarını, bu konuda mahkemeye kesin bir kanaat gelmekle de boşanmalarına karar verildiğini, eğer yetim maaşı almak için muvazaalı bir boşanma tasarlanmış olsaydı bu boşanmayı yıllar önce gerçekleştirebileceklerini, iki taraf boşanmadan sonra da tamamen birbirinden ayrı yaşamaya devam ettiklerini, boşanmadan evvel Mersin'e yerleşen müvekkilinin boşanma davasını dahi Mersin de açtığını, hastalandığında tedavi için gittiği doktor veya hastanenin alışveriş yaptığı mağazaların, seçimde oy kullandığı sandığın Mersin de olduğu, yetim maaşını da yıllardır ... şubesinde aldığını, davacının kocasından ayrı Mersin'de yaşadığının delilleri olduğu, müvekkilinin boşandığı eşinin ..., boşandığı günden bu yana müvekkilinin davacıdan ayrı tamamen uzak başka bir yer olan "... /..." adresinde ikamet ettiğini, müvekkilinin çocuklarını veya torunlarını görmek için Mersin'den ...'e gittiğini ve gitmekte olduğunu, birlikteliğin geçici olduğunu, kesinlikle boşandığı eşi ile birlikte hiçbir zaman birlikte yaşamadıklarını, davalı kurum tarafından gerçekleştirilen aylık kesme işleminin iptalini, borçlu olmadığının kabulü ile kesilen ölüm aylığının tekrar bağlanmasını, kesildiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğini, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; kurumun müteveffa sigortalılarından ...'in kızı ...'ın babasından yetim aylığı almakta iken, boşandığı eşi ... ile fiilen birlikte yaşadığının tespit edilmesi neticesinde 23.10.2016 tarihinde haksız ödenen aylıkların kesildiğini, davacı tarafından aylıkların kesilme işlemine karşı, yeniden aylıkların bağlanması talebi ile tespit davası açıldığını, davacı tarafından açılmış olan iş bu dava usul ve esas yönünden hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davacının ... ile evlendiği ve sonrasıda aralarındaki uyumsuzluk ve şiddetli geçimsizlik nedeniyle müşterek hayatı devam ettiremeyeceklerini tespitle birlikte boşanma kararı aldıklarını iddia etmişler ise de bunun tamamen gerçeğe aykırı olduğunu, davacının evlendiği eşinden Mersin 1. Aile Mahkemesinin 03.11.2004 tarihinde boşanmış ise de sadece amaçlarının müteveffa olan babası ...'den kendisine boşanmadan sonra bağlanmış olan yetim aylıklarını alabilmek olduğunu, muvazaalı boşanmadan sonra ise davacının babasından kalan yetim aylığı için başvuru yaptığını ve aylığın davacıya bağlandığını, davacının babasından haksız olarak bağlanan yetim aylığını yıllarca aldığını, davacının kuruma başvurusundan bu yana 24.10.2008 23.10.2016 arasındaki tarihlerde 96.613,74 TL haksız olarak yetim aylığı davacı tarafından alındığını, usul ve esas yönünden hukuka aykırı olarak açılan iş bu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Kararda özetle; davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece gerekli araştırma yapılmadığını, tanık beyanları ve seçim kurulu kayıtlarının dikkate alınmadığını, sadece hastane kayıtları dikkate alınarak davacı aleyhine karar verildiğini, davacının eski eşinden şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşandığını, muvazaalı olarak boşanmadığını, aynı şehirlerde dahi bulunmamadıklarını, müşterek çocuklarının özel günleri haricinde bir araya gelmediklerini, davacının eski eşinin ağır kalp hastası olduğunu, davacının hiçbir geliri olmadığı halde eski eşiyle nikah kıymamasının boşanmanın muvazaalı olmadığını gösterdiğini, davacının vefat eden eski eşi ile nikah kıyması halinde babasından kaynaklı aldığı yetim aylığından çok daha fazla emekli aylığı alacağını, davacının Mersin'de yaşadığına dair bir çok delil sunulmasına rağmen mahkemece bu delillerin değerlendirilmediğini, dinlenen tanıkların da davacının aleyhine beyanda bulunmadığını, davalı kurumun tuttuğu tutanaklarda tutunak tanıklarının imzası bulunmadığından tuttulan tutanaklarının davacı aleyhine delil teşkil edemeyeceğini, davalı kurum tarafından yetim aylığı kesilerek davacının mağdur edildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararını kaldırılmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi.

3.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...