Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

HÜKÜM/KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 37. İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın görev nedeniyle usulden reddine dair karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının oğlu er ...'nün ... Hava Meydan Komutanlığında askerlik yaparken 23.12.2017 tarihinde banyoda baygın bulunduğunu, hastaneye götürüldükten sonra öldüğünü, ...'nün vazife malulü kabul edilmesi için 27.01.2022'de kuruma başvurduklarını, Kurum tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, ölümün askerliğin sebep ve tesiri ile meydana geldiğini, buna ilişkin idare mahkemesinden alınmış emsal karar olduğunu belirterek taleplerine kabul etmeyen Kurum işleminin iptali ile müteveffanın vazife malulü olduğunun tespitine, müteveffanın vefat ettiği tarih olan 23.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline vazife malullüğü aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum işlemlerinde bir hata bulunmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile " Dava, 23.12.2017 de askerlik görevini yaparken ölen davacının oğlu ...'nün ölümünden ötürü davacıya vazife malullüğü aylığı bağlanıp bağlanmayacağına ilişkindir.

Öncelikle davanın görüleceği mahkemenin belirlenmesi, yetki ve görevli mahkemenin belirlenmesi gerekmektedir. 01.10.2008 öncesi 5434 sayılı Kanun'a tabi sandık üyesi olanlar erler ile ilgili vazife malullüğü talepleri idari yargıda görülmekte iken 5510 sayılı Kanun sonrası sandık üyesi olanlar bakımından açılan davalar iş mahkemelerinde görülmektedir. Buna bağlı olarak erler ile ilgili vazife malullüğü talepleri de aynı kapsamda değerlendirilerek iş mahkemelerinde görülmekte iken Yargıtay 10 HD nin 24.12.2018 tarih 2018/4329 esas 2018/11036 karar ile erler ile ilgili uygulanacak yasa maddesinin 5434 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi olduğu bu itibarla uyuşmazlık idare mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesine göre mahkememiz davayı görmeye yetkili ve görevli değildir. Her ne kadar uyuşmazlık mahkemesinin 08.07.2019 tarih 2019/442 esas 2019/503 karar sayılı ilamında davaya bakma yetki ve görevinin iş mahkemelerine ait olduğu belirtilmiş ise de sonrasında yapılan değerlendirmede erler ile ilgili vazife malullüğü davalarının idari yargıda görüleceği kabul edilmiş olup emsalen 10 uncu İdare mahkemesinin 2018/2326 esas 2019/1728 karar, bu kararın onanmasına ilişkin BİM 11 idari dava dairesi 2019/70/84 esas 2021/3638, 7 idare mahkemesinin 2019/344 esas 2020/1374 karar, 2019/2009 esas 2020/1559 karar, 11 idare mahkemesinin 2020/563 esas 2021/261 karar sayılı ilamlarında da görüldüğü üzere erler ile ilgili davalara idari yargı mahkemelerinde bakılması gerektiğinden eldeki davanın da idari yargıda görülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ortada idari yargıda görülen ve kesin olarak BİM den de geçerek kesinleşmiş davacı talebinin reddine dair bir hüküm var ise de kesin hüküm ile ilgili değerlendirmenin de yetkili ve görevli mahkemece yapılması gerektiğinden mahkememiz bu konuda değerlendirme yapmamış, yargı yolu ile ilgili dava şartı yokluğundan aşağıdaki usulden red kararını vermiştir." gerekçesiyle,

"Davacının davasının davaya bakma yetki ve görevli İdare Mahkemeleri ne ait olmakla HMK 114/1 b ve HMK 115/2 nci maddesi gereği usulden reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın çözümünde İş Mahkemelerinin görevli olduğunu, bu hususta Uyuşmazlık Mahkemesi kararı bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; ... Hava Meydanı Komutanlığında Er olarak vatani askerlik görevini yapmakta iken vefat eden Muhammet Ülkü hakkında vazife malullüğüne ilişkin hükümlerin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlığın 5510 sayılı Kanun'un Geçici 18 inci maddesinin atıfta bulunduğu 5434 sayılı Kanun hükümleri uyarınca çözümlenmesi gerektiğinden ve uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği anlaşıldığından mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı dikkate alınarak davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1 b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, askerlik görevini yapmakta iken 23.12.2017 tarihinde vefat eden davacının oğlu Muhammet Ülkü'nün vazife malulü olduğunun tespiti ile davacıya oğlundan dolayı aylık bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 1 inci, 114/1 b, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 101 ve Geçici 4 üncü maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına, 12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.