Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/863 E., 2022/396 K.

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Kahramanmaraş 3. İş Mahkemesi

SAYISI: 2020/148 E., 2021/45 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ile davalılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının vekalet ücreti hükmü yönünden kararın düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili asıl dava dosyasına ilişkin 19.04.2012 tarihli dava dilekçesinde; sigortalı ...'in 18.10.2004 tarihli iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğradığı iddiasıyla, müvekkillerinin 31.08.2005 tarihinde vefat etmekle beraber sağlığında görülmekte olan ceza dava dosya içeriğinde tazminat istemini ileri sürdüğünü beyanla fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 30.000 TL maddi ve 30.000 TL manevi tazminatın asıl dosya davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsili ile mirasçıları olarak müvekkillerine ödenmesini talep etmiş, iş bu dava Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış olmakla birlikte Mahkemenin 18.10.2012 tarihli görevsizlik kararıyla iş mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, süresinde verilen gönderme dilekçesiyle davanın İş Mahkemesine intikal ettiği anlaşılmıştır.

2.Davacılar vekili birleşen dava dosyasına ilişkin 22.04.2013 tarihli dava dilekçesinde; müvekkillerinin desteği sigortalı ...'in 18.10.2004 tarihli iş kazasına bağlı olarak vefat etmiş olduğunu belirterek, desteğinden yoksun kalan eşi ... için 1.000 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminat ile çocukları ..., ..., ..., ... ve ... için 100,00 TL'şer maddi ve 5.000,00 TL'şer manevi tazminatın birleşen dosya davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsili ile müvekkillerine ayrı ayrı ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; murisin ölümü ile iş kazasının arasında illiyet bağı olmadığını, tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını, müvekkillerinin taraf ehliyeti bulunmadığını, davanın husumet yokluğundan müvekkilleri yönünden reddedilmesi gerektiğini talep etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararlarından sonra, asıl dava yönünden; A) Davacıların maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine, B)Davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 18.10.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile miras payları oranında davacılara verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen dava yönünden; davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili dilekçesinde özetle; asıl davada maddi, birleşen davada ise maddi ve manevi tazminat davasının reddinin hatalı olduğunu, davacılar murisinin iş göremezlik oranının giderek ölümle bağlantısının belirlenmesi gerekirken bu yönde inceleme yapılmadığını, davalılar lehine belirlenen vekalet ücretinin hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Ceza yargılamasına da konu olan olayla ilgili tespit edilen olgulara göre sigortalının iş kazası geçirmesinde tamamen kendi dikkatsizliği ve tedbirsizliğinin etkili olduğunu, Bu kaza nedeniyle; Kahramanmaraş 4. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2005/563 Esas 2008/591 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada; maktulün geçirdiği kaza sonucu yaralanması ile kazadan 11 ay sonra gerçekleşen ölümü arasında herhangi bir illiyet bağının tespiti için ... Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Kurulundan alınan 10.03.2008 tarihli raporda, olay ile ölüm arasında illiyet bağı olmadığının tespit edildiğini nitekim sigortalının beyin tümörü nedeniyle vefat ettiğinin anlaşıldığını, asıl davada manevi tazminat isteminin dahi reddi gerektiğini, SGK tarafından gelir bağlanması beklenmeden karar verildiğini, hükmedilen manevi tazminatın fahiş nitelikte olup kaza tarihi itibariyle asgari ücret miktarının 34 katına tekabül ettiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "İkinci kaldırma kararı sonrasında asıl davada manevi tazminat talebinin reddedilmediği, 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, SGK ve SSYSK tarafından davacılar murisinin maluliyetinin % 6 oranında olduğu, Adli Tıp 3. İhtisas Dairesi ile ( ikinci kaldırma kararı sonrası alınan) Adli Tıp 2. Üst Kurulu raporlarında ise tedavinin henüz tamamlanmamış olduğu anlaşıldığından tedavi bitiminden sonra sekel niteliğinde arıza bulunup bulunmadığının belirlenemediği cihetle maluliyet hakkında görüş bildirilemediğinin belirtildiği, % 6 maluliyet karşılığı uğranılan zararın yapılan hesaplama sonucu SGK tarafından karşılandığı tespit edildiğinden reddedildiği, SGK' nın geçici iş göremezlik ödemesinin rücu edilecek kısmı mahsup edildiğinde karşılanmamış zararının bulunmadığı anlaşılmakla bu yöndeki istinaf itirazlarının yerinde olmadığı görülmüştür. Dairemizin ilk kaldırma kararında belirtildiği üzere birleştirilen dava dosyasındaki maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) talebinin reddi açısından ise kesinleşen ceza mahkemesi kararına göre davacılar murisi Ramazan'ın iş kazası sonucu yaralanması ile vefatı arasında illiyet bağının bulunmadığı tespit edildiğinden mahkemece verilen red kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi aynı sebeple manevi tazminatın reddinin de yerinde olduğu değerlendirilmiştir. Asıl davada kabul edilen manevi tazminatın davacılar murisinin 18.10.2004 tarihindeki iş kazasına ilişkin çekmiş olduğu elem ve acı nedeniyle hükmedildiği, 31.08.2005 tarihindeki vefat nedeniyle olmadığı görülmekle bu yöndeki istinaf itirazları yerinde değildir. Dosyaya ibraz edilen 15.01.2016 tarihli bilirkişi raporu ile 03.03.2017 tarihli bilirkişi raporlarındaki tespit edilen kusur oranlarının örtüştüğü ve bu oranların oluşa, dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilmiştir. Asıl davada hükmedilen manevi tazminata kaza tarihinden yasal faiz işletilmesi Yargıtay kararlarına göre yerinde olup davacılar murisinin çektiği elem ve ızdırap ile yaşam koşulları,paranın alım gücü ve elini kullanmasındaki zorluklar gözetildiğinde hükmedilen manevi tazminatın yerinde olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Birleşen davada manevi tazminat yönünden reddedilen miktar ve karar tarihi itibariyle yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/3 maddesi birlikte değerlendirildiğinde davalılar lehine hükmedilen 6.650 TL vekalet ücreti hatalı olup hükmedilmesi gereken vekalet ücreti 4.080,00 TL olması gerekmektedir. Diğer yandan ikinci kez yapılan kaldırma kararında “dairemiz kaldırma kararında işaret edildiği üzere müteveffanın ceza yargılamasındaki ayrım gösterilmeden talep edilen toplam 30.000,00 TL'nin hakkaniyet gereği ayrı ayrı 15.000,00 TL olacak şekilde mahkemece değerlendirme yapılmasına işaret edilmiştir.” denilmekle asıl davada esasen reddedilen maddi tazminat 15.000 TL olduğundan davalılar lehine 4.080,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 4.500,00 TL ye hükmedilmes de hatalı olmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle; istinaf itirazları ile bağlı olarak yapılan incelemesi sonunda, ilk derece mahkemesinin gerekçesinde ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün istinaf itirazlarının reddi ile usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan ilk derece mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının esastan reddine, ancak davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretlerinin bir kısmı yönünden yukarıda izah edildiği şekilde aşağıdaki gibi düzeltilmesine karar verilmesi gerekmiştir." gerekçeleriyle " Mahkeme kararının hüküm fıkrasının 9 uncu bendinde yer alan "4.500,00" rakamının çıkartılarak yerine "4.080,00 " rakamının yazılması, ahkeme kararının hüküm fıkrasının 10 uncu bendinde yer alan "6.650,00" rakamının çıkartılarak yerine "4.080,00 " rakamının yazılması suretiyle hükmün bu şekilde düzeltilerek, 6100 sayılı H.M.K.'nun 353 üncü maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının esastan reddine kesin mahiyette olarak" karar verildiği anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararın kesin nitelikte olmadığını tazminat alacakları yönünden fazlaya ilişkin talep hakkı saklı tutulmuş olup bir belirleme olmadığından kararın temyiz kanunu yolu açık olarak verilmesi gerektiğini, birleşen dosya kapsamında davacı mirasçılarına vefat nedeniyle manevi tazminat takdiri gerektiğini, muris vefatından önce maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğunu ve istinaf mahkemesi kararında sürekli iş göremezlik zararının SGK tarafından karşılandığından söz edilmiş ise de her hangi bir ödeme söz konusu olmadığını maddi tazminat davası sebebi ile bu zararın karşılığının hesaplanarak ödenmesinin gerektiğini, emsal Yargıtay kararları çerçevesinde her müvekkili (davacı) için ayrı ayrı avukatlık ücretine hak edileceği gözetilerek bu miktarın ayrı ayrı kararda gösterilmesi gerekirken toplamı üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir Bu yapılmamıştır. Müvekkil davacı hakkına kavuşamamıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklı tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Duruşma Yapılmadan Verilecek Kararlar” başlığını taşıyan 353 üncü maddesinde:

“Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa;

a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir:

1. Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması.

2. İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış olması.

3. Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması.

4. Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması.

5. Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına, karar verilmiş olması.

6. Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması.

b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak;

1. İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine,

2. Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında,

3. Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir” düzenlemesi yer almaktadır.

3. Değerlendirme

1.Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesi kararına göre İlk Derece Mahkemesi hükmünde vekalet ücreti yönünden hatalı hüküm kurulduğu kanaatine erişilmekle HMK 353/1 b 3 gereğince İlk Derece Mahkemesi hükmünün tamamının kaldırılıp infazı kabil mahiyette yeniden esas hakkında hüküm tesis edilmesi gerekirken, bu kabul ile çelişir mahiyette hükmün bir kısmının düzletilmesine ve istinaf başvurusunda bulunanların tamamının HMK 353/1 b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş olması hatalı olmuştur.

2.Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3.O hâlde, HMK’nun 369/1 inci maddesi kapsamında kanunun açık hükmüne aykırı görülen bu husus re'sen dikkate alınarak, bu aşamada davacılar vekilinin temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK 353 üncü madde hükmüne açıkça aykırı olması nedeniyle BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.