Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2022/737 E., 2022/802 K.

KARAR: Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen sigortalılığın aidiyeti ve aksi kurum işleminin iptali istemine ilişkin davada Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin emekli olmak için Muş Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne başvurduğunu, kurum tarafından 24.07.2019 tarihli cevabi yazıda müvekkilinin 9 yıl sigortalılık süresi 3590 gün prim gün sayısının bulunduğunun belirtildiğini bu sebeple süre ve gün şartını yerine getirmediği gerekçesiyle emeklilik talebinin reddedildiğinin bildirildiğini, kurum tarafından verilen belgedeki söz konusu kayıtların kabul edilmeyeceğini, müvekkilinin 02.11.1978 ile 15.11.1978 tarihleri arasındaki 4 günlük çalışmasının olduğunun ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından gönderilen bordro kayıtlarında mevcut olduğunu, mevcut olan bu 4 günlük çalışmanın ... Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bilgisayar ortamına kaydedilmediğini, dolayısıyla 4 günlük çalışma durumunun kurum kayıtlarında görünmediğini beyanla müvekkilinin 02.11.1978 ile 15.11.1978 tarihleri içerisindeki ve 15.11.1978 tarihi ile 30.05.1979 tarihleri arasındaki çalışmasının tespiti ile bu hizmetinin diğer hizmetleri ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Mahkemece 29.06.2021 tarih ve 6 numaralı celsede 1 nolu ara karar ile; davacı vekilinin dava dilekçesindeki talebi olan 15.11.1978 ila 30.05.1979 tarihleri arasındaki hizmetinin tespitine ilişkin talebinin niteliği gereği işbu davadan tefriki ile yeni esasa kaydedilmesine; 2 nolu ara karar ile işbu davanın 02.11.1978 ila 15.11.1978 tarihleri arasında...sicilde geçen ...işyerindeki 1978/4 bordroda geçen 4 günlük hizmetin davacıya ait olduğuna ilişkin 12.10.2018 tarihli ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ... Konak Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 12.10.2018 tarihli işleminin hatalı olduğu gerekçesiyle aktarımı iptal eden ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ... Konak Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 19.06.2019 tarihli kurum işleminin iptali davası olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde, davanın öncelikle husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, zamanaşımı ve hak düşürücü süreler yönünden de davanın reddinin gerektiğini, davacının kurum kayıtları gereğince 2010 yılına ait 7 ay 2011 2016 yılları arasında 4 yıl 8 ay 1 gün hizmetinin tespit edildiğini, uyuşmazlık konusu edilen 01.11.1978 ve 30/05/1979 yılları arasında davacının şahsına maledilecek bir hizmet tespitine rastlanmadığını, bahsi geçen zaman zarfında TC kimlik numaraları ile işlem yapılmadığından kayıt incelemelerinde çalıştığına dair hizmet tespitinin yapılamadığını beyanla haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.06.2021 tarih ve 2019/883 Esas 2021/694 Karar sayılı sayılı kararıyla; davanın kabulü ile ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ... Konak Sosyal Güvenlik Merkezi'nin konu: ... hk. talep 2019 1500975 açıklaması bulunan 19.06.2019, tarihli kurum işleminin iptaline, kurum kayıtlarının ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ... Konak Sosyal Güvenlik Merkezi'nin konu: ... hk. açıklaması bulunan 12.10.2018 tarihli işlemi doğrultusunda düzeltilmesine, karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davalı ... vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 05.10.2022 tarihli ve 2022/7631 E. 2022/11883 K. sayılı ilamında, "...İnceleme konusu davada, mahkemece verilen kararın infaza elverişli bir şekilde oluşturulmadığı görülmektedir.

Dava ile 02.11.1978 ila 15.11.1978 tarihleri arasında...sicilde geçen ...işyerindeki 1978/4 bordroda geçen 4 günlük hizmetin davacıya ait olduğunun tespiti ve Kurumun aksi yöndeki 19.06.2019 tarihli kurum işleminin iptaline ilişkin olduğu, öte yandan Mahkemece, Kurumun iptale konu 19.06.2019 tarihli işlemin iptali ile, Kurumun davacı talebine uygun olduğu belirtilen 12.10.2018 tarihli işlemine atıf yapmak suretiyle anılan tarihli Kurum işlemi doğrultusunda kayıtların düzeltilmesi şeklinde vermiş olduğu karar, infaza elverişli değildir. Nitekim kararda, davacı talebine yönelik hangi işyerinde, hangi süreli çalışmanın kabul edildiğinin tereddüde yer bırakmayacak şekilde açık, anlaşılır ve infaza elverişli şekilde belirtilmiş olması gerekirken, infaza elverişli olmayan şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. ..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"..Buna göre SGK kayıtlarından Sicil No: ...olan unvanı ... İmar Ltd. Şti. işyerinde infazda tereddüte sebep olmamak için 1978/4 bordroda 02.11.1978 ile 15.11.1978 tarihleri arasındaki 4 günlük sürenin ilk dört gün olduğu kabulüne, 02.11.1978, 03.11.1978, 04.11.1978 ve 05.11.1978 tarihinde 4 günlük hizmetin davacıya ait olduğunun tespiti ile 19.06.2019 tarihli ve aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ..." gerekçesiyle

Davanın kabulü ile ... SGK'nın arşivinde bulunan...sicilde geçen ... İmar Ltd. Şti. sicil no: ...işyerindeki 1978/4 bordroda 02.11.1978 ile 15.11.1978 tarihleri arasındaki infazda tereddüt olmaması için 02.11.1978, 03.11.1978, 04.11.1978 ve 05.11.1978 tarihinde 4 günlük hizmetin davacıya ait olduğunun tespiti ile 19.06.2019 tarihli ve aksi yöndeki kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine dayalı sigortalılıktan söz edilemeyeceği ,süresi içerisinde verilen işe giriş bildirgesi kişinin işe alındığını gösterse dahi fiili çalışma açısından tek başına yeterli kabul edilmemesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sigortalılığın aidiyeti ve aksi kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2.506 sayılı Kanun'un 3 üncü, 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası hükümleridir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir. Bu tür aidiyet ve tespit davalarında gerçeğin tam olarak saptanması için, işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği ortadır. Vazgeçilemez ve devredilemez nitelikteki temel haklardan olan sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine yönelik tespit ve aidiyet davalarının kamu düzenine ilişkin davalardan olduğu gözetilerek, davacının iddiasının gerçekliğinin resen araştırma ile saptanması gereklidir.

3. Değerlendirme

1.Dava ile 02.11.1978 ila 15.11.1978 tarihleri arasında...sicilde geçen ...işyerindeki 1978/4 üncü dönem bordroda geçen 4 günlük hizmetin davacıya ait olduğunun tespiti ve Kurumun aksi yöndeki 19.06.2019 tarihli kurum işleminin iptali talep edilmiş olup mahkemece davanın kabulüne ilişkin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

2.Buna göre, gerçeğin tam olarak saptanması için, tanık sözlerinden ayrı olarak işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği bulunmaktadır. Mahkemece, davacı 1978/4 üncü dönemindeki bildirimlerin davacıya aidiyeti usulüne uygun bir şekilde araştırılmalı, bu itibarla, öncelikle Kurumdan, davalı işyerinden davacı adına verilen işe giriş bildirgesinin aslı ile ihtilaf konusu çalışmanın geçtiği işyerinden varsa imza içeren dilekçeler ve ücret tediye bordrolarıyla sair tüm belge asılları celbedilerek, kurumlara verilen davacıya ait olduğu sabit olan imzalarda getirtilmek suretiyle, Adli Tıp Kurumu marifetiyle imza incelemesi yaptırılmalı, ayrıca dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve ihtilaf konusu olan çalışmaların bildirildiği işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler arasında dinlenmeyen bordro tanıkları da saptanarak, çalışmaların varlığı, süresi ve kime ait olduğu yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davacının kimlik bilgileriyle, işveren bordrosuna farklı şekilde yansıyan sigorta sicil no.ile ilgili kayıtlar da Kurumdan sorulmalı, çekişme konusu hizmetlerin, gerçekte kime ait olduğu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilmeli ve varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.