Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1493 E., 2022/2071 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 2. İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/227 E., 2022/202 K.

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili, davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilli, davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 15.04.2015 tarihinde sabah iş yerine geldiğini, iş kıyafetlerini giyip, eklemli platform üzerine çıktığını, ... Firma yetkilisi olan şantiye şefinin müvekkil ve orada çalışanlara işin acil olduğunu, bir an önce tamamlanması gerektiğini ve bu sebeptle acele etmeleri gerektiğini söylediğini, davacının işi tamamlamaya çalıştığı sırada, yerine oturmayan çeliğin kayması sonucu sırt, bel ve bacak bölgesinin iş makinesine sıkıştığını, kaza sonrasında ... Firma yetkililerinden hiçbirinin olaya müdahale etmediğini, bir üst firma olan ... firmasının yetkilisi HSE müdürünün olaya müdahale ettiğini, sonrasında ... Firmasına, davacının hastaneye götürülmesi ve gerekli masrafların karşılanmasının söylediğini, saatler sonra davacının hastaneye götürüldüğünü, hastanede muayene olan davacının bel, sırt ve bacak bölgesinin zarar gördüğü tanısının konulduğunu ve 15.04.2015 tarih 5935 no'lu rapor ile 2 gün istirahat verildiğini, hastanede ... şantiye yetkilisinin, davacıya, iş kazası raporu tutturma, şirket senin her türlü masrafını karşılayacak demesi üzerine, iş kazası kaydının hastanede tutulmadığını, sadece rapor alınmakla yetinildiğini, kaza sonrasında şirketin davacıya maddi ve manevi hiçbir yardımda bulunmadığını, ayrıca davacının iş akdinin de feshedildiğini beyanla davanın kabülü ile davacının geçirdiği kazanın iş kazası olarak tespitine karar verilmesini, davacının maluliyetinin tespit edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Doğalgaz Elektrik Üretim Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirkete dosyanın hangi aşamasında husumet yöneltilerek yargılamaya devam edildiğinin belli olmadığını, davacının 23.01.2017 tarihli dilekçesi ile sehven davalı olarak ... Doğalgaz Elektrik Üretim Ticaret A.Ş. ve ... ve ... Firmalarını gösterdiğini, müvekkilin ... Firmasında çalışmasının bulunmadığını, dava dilekçesinde ..., ... ve ... Çelik Makine Sanayi A.Ş. olarak gösterildiğini, sonradan sadece ... unvanlı firma için davanın sehven açıldığı belirtilerek mahkemeye husumete ilişkin başkaca bir beyan sunulmadığını, husumeti yöneltecek tarafın mahkeme değil davacı olduğunu, davacının müvekkil şirkete yönelttiği herhangi bir husumetin olmadığını, davacı şahıs ve diğer davalı şirket ile müvekkil şirket arasında sözleşmeye dayalı ya da kanuni herhangi bir bağ bulunmadığını, davacının husumeti dahi kime yönelteceğini bilmeksizin farazi olarak açtığı davanında usulsüz olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kısmen kabulü ile davacının 15.04.2015 tarihinde ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş işyerinde geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun' un 13/1 a ve b bentlerine göre ( 506 sayılı Kanun'un 11/A a ve b bentlerine göre ) ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 3/1 g maddesindeki tanımlara göre iş kazası olduğunun tespitine, davacının davalı ...Ş ile davalı ... Doğalgaz Elektrik Üretim Tic. A.Ş. aleyhine açtığı davasının husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ile davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Yerel Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece sadece davalı şirketler arasında sözleşme olup olmadığının araştırıldığını, gelen cevaplar dışında başkaca araştırma yapılmadığını, asıl işveren ilişkisinin araştırılmadığını, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucunda karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; davacının iş kazasının tespiti talebiyle açmış olduğu davada hiçbir hukuki menfaati bulunmadığını, dava konusu kazada müvekkil şirketin hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, SGK tarafından davacının tüm maddi zararı karşılanmış olduğundan bu davanın açılmasında hukuki yararı bulunmadığını, davacıya şirket tarafından görevi ile ilgili ve şirket nezdinde yürütülen üretimle ilgili tüm iş güvenliği eğitimleri, iş güvenliği uzmanları tarafından verildiğini, müvekkil şirketin söz konusu kazada sorumluluğunun bulunduğu düşünülse bile, söz konusu bilirkişi raporu maluliyet derecesinin tespiti bakımından eksik ve yetersiz olup dosyanın maluliyet hesabı bakımından yeniden bilirkişi incelemesine gönderilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; 15.04.2015 tarihinde meydana geldiği iddia edilen olayın kuruma herhangi bir bildirimi yapılmadığını, olaya ilişkin kazalı ifade tutanağı, Jandarma/Polis ifade tutanağının mevcut olmadığını, davacı ...’ın sağlık sorunları ve Yaşam Hastanesinde yapılan tedavinin iş kazası nedeniyle olduğuna ilişkin yeterli ve inandırıcı bir delil bulunmadığını, dosya içeriğindeki maddi vakıalar ve delillerin yanlış ve hatalı değerlendirildiğini, eksik inceleme ve araştırma neticesinde hukuka aykırı bir karar verildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, dinlenen tanık beyanları ve hastane kayıtlarından davalı ... şirketinin sigortalı işçisi olan davacının olay tarihinde Doğalgaz Çevrim Santrali işyerinde monte işinde çalıştığı sırada yaralandığı sabit olduğundan olayın iş kazası olduğunun tespit edilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, dosyadaki yazı cevabından davalı ... Doğal Gaz A.Ş'nin santral yapım işinin davalı ...Ş.'ye değil ... Güç Sitemleri A.Ş.'ye anahtar teslimi olarak verildiğinin belirtildiğini ve bu iki şirketin farklı tüzel kişilikleri olduğundan davalı ...Ş.'ye husumet yöneltilemeyeceği, davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş ile diğer davalı ... Doğal Gaz Elektirik A.Ş. arasında ise asıl iş veren, alt işveren ilişkisinin varlığının tespit edilemediği, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı, davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve davalı Kurum vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1 b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı Kurum vekili ile davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının yaralanması ile sonuçlanan olayın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 13 ve devamı maddeleridir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında iş kazası,

"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır." şeklinde belirlenmiştir.

3. İş kazası nedeniyle sosyal sigorta yardımlarının yapılabilmesi öncelikle Kurumun zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası olduğunu kabul etmesine bağlıdır. İş kazası olgusu Kurumca kabul edilmezse somut olayda olduğu gibi sigortalının ya da hak sahiplerinin olayın iş kazası olduğunu dava yolu ile tespit ettirmesi gerekmektedir.

4. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının 15.04.2015 tarihinde iş kazası geçirdiğinin tespiti talebiyle huzurdaki davanın açıldığı, davacının çalışmasının geçtiği işyerinin tespiti amacıyla alınan isticvap beyanında 2015 yılı Mart ayında ... Kombine Doğalgaz Çevrim Santralinde ortağı ... Enerji A.Ş olan taşeronu ... Çelik Makine A. Ş.'de çelik montaj ustası olarak 2015 yılının Kasım ayına kadar çalıştığını beyan ettiği, mahkemece bu kapsamda davalı şirketler arasında akdedilen hizmet sözleşmelerinin celbi amacıyla davalı şirketler ile yazışma yapıldığı, bu kapsamda elde edilen kayıt ve belgelere göre davalılardan ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile diğer davalılar ... Enerji A.Ş ile davalı ... Doğalgaz Elektrik Üretim Tic. A.Ş arasında sözleşme bulunmadığı, aralarında asıl işveren alt işveren ilişkisinin ispat edilemediği gerekçesiyle ... Enerji A.Ş ile davalı ... Doğalgaz Elektrik Üretim Tic. A.Ş yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, davalı Kurumdan celp olunan 1017982 sicil numaralı işyeri sicil dosyası incelendiğinde davalılardan ... Doğalgaz Elektrik Üretim Tic. A.Ş.'nin asıl firma olarak bildirildiği, daha sonra 1 no'lu alt dosyada ... Güç Sistemleri Müh. ve Taah. A.Ş. ile davalı ... Doğalgaz Elektrik Üretim Tic. A.Ş. arasında akdedilen 26.06.2013 tarihli "... İlindeki 840 MW Kombine Çevrim Santrali Proje Tasarım ve İnşaat" işinin "Erken Dönem İşleme Yönelik Satınalma Siparişi" sözleşmesinin akdedildiği, bu kapsamda aynı sicilde işveren olarak ... Güç Sistemleri Müh. Ve Taah. A.Ş. adına işyeri bildirgesinin davalı Kuruma verildiği, 17 no'lu alt dosyada davalı ... Doğalgaz Elektrik Üretim Tic. A.Ş. ve ... Güç Sistemleri Müh. ve Taah. A.Ş. tarafından ... Sağlık Sis. Tic. Ltd. Şti. adına alt yüklenici sicil numarası verilmek üzere davalı Kuruma başvuruda bulunulduğu, 18 no'lu alt dosyada ise ... Sağlık Sis. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Doğalgaz Elektrik Üretim Tic. A.Ş. ve ... Güç Sistemleri Müh. Ve Taah. A.Ş. tarafından diğer davalı ... Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. firması adına "Hava Soğutmalı Kondenser" işinde 10.10.2014 tarihinden itibaren işe başlayacağı bildirilerek alt işveren olarak tescilinin sağlandığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece öncelikle davacının talebi bakımından iddia olunan iş kazasının gerçekleştiği işyeri ve işveren netleştirilmeli, davalı ...Ş. ile davalı ... Doğalgaz Elektrik Üretim Tic. A.Ş.'nin işverenlik sıfatının bulunup bulunmadığı usulünce belirlenmeli, bu kapsamda ... Enerji A.Ş ile dava dışı ... Güç Sistemleri Müh. ve Taah. A.Ş. arasında organik bağın bulunup bulunmadığı araştırılmalı, yapılacak inceleme ve araştırma sonucunda dava dışı ... Güç Sistemleri Müh. ve Taah. A.Ş. ile dava dilekçesinde bahsi geçen ... firmasının da işveren olduğunun değerlendirilmesi halinde bu defa davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği HMK’nın 124 üncü maddesi uyarınca husumetin diğer asıl ve alt işverenlere de yöneltilmesi için davacıya mehil verilmeli, davaya usulüne uygun şekilde dahil edilmeli ve davaya dahil edilen işverenlerin de göstereceği deliller toplanması suretiyle davaya konusu uyuşmazlık hiçbir kuşku ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli ve oluşacak kanaate göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1 Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2 İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3 Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

4 Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.