Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2023/211 E., 2023/273 K.

KARAR: Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile asıl ve birleşen davada; davalı şirket adına işlem gören işyeri sigortalılarından ...'ın 11.11.2016 tarihinde işyerinde çalışırken pres metal yuvarlaklara delik açarken açılan delikteki hurda parçanın içindeki haznede biriktirdiğini, bir süre sonra haznenin üzerindeki açlıkta biriken hurda yuvarlak parçalardan iki tanesinin fırlayıp gözüne saplanması neticesinde yaralanması ile sonuçlanan bir iş kazası geçirdiğini, kaza nedeniyle sigortalıya 149879,14 TL PSD bağlandığını, 6792,33 TL sağlık harcaması ve 9234,18 TL geçici iş göremezlik ödeneği harcaması yapıldığını, toplam Kurum harcamasının 165905,65 TL olduğunu, Teftiş Kurulu Başkanlığının 04.01.2018 tarih 105866 02/İR:02 sayılı raporuna göre kazanın işyerinde ve işin yürütümü sırasında meydane geldiğinden 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin a ve b bendleri kapsamında olayın iş kazası olduğunun belirlendiğini, kazanın meydana gelmesinde işverenin %100 oranında kusurlu olduğundan işverenin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası ve 76 ıncı maddesinin 4 üncü fıkrası hükümlerine göre sorumlu olduğunun tespit edildiğini beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 116133,95 TL PSD'nin (104915,39TL) tahsis onay tarihinden, sağlık harcamalarının (4754,63 TL) sarf ve ödeme tarihinden, sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik gelirinin (6463,92 TL) ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren şirket vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davaya konu maddi olay nedeniyle Samsun 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/490 Esas sayılı kamu davası ile 1. İş Mahkemesinin 2018/47 Esas sayılı tazminat davası derdest olup işbu davaların sonucunun bekletici mesele yapılmasını talep ettiğini, davaya konu somut olayda, davacının pres makinesinde çalışması esnasında makinenin ürettiği ürünün hurda malzemelerinin biriktiği yerin zamanında boşaltılmadığını ve biriken bu malzemenin presin uyguladığı basınçla kazazedenin sağ gözüne gelerek bu istenmeyen kaza olayının meydana geldiğini, ...'a işe başlayacağı zaman iş güvenliği ile ilgili eğitimleri verildiğini, ayrıca saha içerisinde de iş güvenliği uzmanı tarafından gerekli ve zorunlu eğitimlerin verildiğini, meydana gelen kazanın, sigortalının kendi hatasından dolayı meydana geldiğini, müvekkili şirketin meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.09.2020 tarihli ve 2018/195 Esas, 2020/354 Karar sayılı kararıyla; somut davada iş güvenliği uzmanları tarafından müştereken düzenlenmiş rapor ile olayın meydana gelmesinde; davalıların %90 ve işçinin %10 oranında kusurlu olduklarının kabulü ile davanın kısmen kabulüne, toplam 149.315,09 TL Kurum alacağının; 134.891,23 TL ilk peşin sermaye değerinin gelir onay tarihinden, 8.310,76 TL geçici işgöremezlik ödemesinin ödeme tarihlerinden 6.113,10 TL sağlık harcamasınının ödeme ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.12.2021 tarihli ve 2021/1067 Esas, 2021/1646 Karar sayılı kararıyla; Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, hükme esas alınan kusur raporunun işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatına, olaya ve oluşa uygun olduğunun anlaşılmasına, dava dışı sigortalı tarafından işveren aleyhine açılan UYAP ortamında incelemesi yapılan Samsun 1. İş Mahkemesinin 2018/47 esas sayılı maddi ve manevi tazminat davasında alınan Adli Tıp Kurumunun 23.09.2020 tarih ve 13573 Esas sayılı raporunda sigortalının maluliyet oranının Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu raporuyla aynı oranda belirlenmesi karşısında bu dosyanın bekletici mesele yapılmamasının sonuca etkili olmamasına, taraflarca ileri sürülen tüm istinaf sebeplerinin İlk Derece Mahkemesince usul ve yasaya uygun bir şekilde değerlendirilerek hüküm kurulmasına göre davacı ve davalı vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi nin 1 numaralı alt bendi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 11.05.2022 tarihli ve 2022/3288 E., 2022/6937 K. sayılı kararıyla;dosya kapsamında, hak sahibi tarafından Samsun 1. İş Mahkemesinde açılan tazminat davasının bulunduğu ve bu dosyadan davalı işverenin %100 kusurlu olduğunu bildiren kusur raporunun bulunduğu, kararın ise UYAP sorgusunda bulunmadığı, olay ile ilgili yapılan soruşturmada kapsamında açılan ceza davasının yargılamasının yapıldığı istinaf sonrası kesinleşen Samsun 9 Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/490 E sayılı dosyasında ise alınan kusur raporunda işveren şirketin Üretim Şefi ...’ın asli kusurlu olduğu, vardiya amiri ...’ın tali kusurlu olduğu, iş sağlığı ve güvenliği uzmanı ...’nün kusurunun bulunmadığı, katılan sigortalı ...’ın ise tali kusurlu olduğunun bildirildiği kusur raporunun hükme esas alındığı, dosyadan alınan 31.12.2018 tarihli kusur raporunda işverenin %100 kusurlu olduğu, 15.04.2019 tarihli raporda işverenin %100 kusurlu olduğu, 02.01.2020 tarihli raporda ise işverenin %90 kusurlu, sigortalı ...’ın ise %10 oranında kusurlu olduğunu bildiren kusur raporları alınmış ve işverenin %90 kusurlu olduğunun kabulü ile hüküm kurulmuş ise de raporlar arasındaki çelişki giderilmeden hüküm tesisi bozmayı gerektirir.

Mahkemece yapılacak iş, ceza dosyasını ve tazminat dosyasını getirterek, bu dosyalardan alınan kusur raporları ile mahkeme dosyasından alınan kusur raporları arasındaki çelişkinin giderileceği, ve 6331 sayılı Kanun da ayrıntılı bir şekilde tartışılıp değerlendirilecek şekilde olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden yeniden oluşa uygun bir kusur heyet raporu alınmalı, varılacak sonuca göre karar verilmelidir." gerekçesi ile bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 23/11/2022 tarihli ve 2022/287 E., 2022/621 K. sayılı kararıyla; "davalıların %90 ve işçinin %10 oranında kusurlu olduklarının kabulü ile davanın kısmen kabulüne, toplam 149.315,09 TL Kurum alacağının; 134.891,23 TL ilk peşin sermaye değerinin gelir onay tarihinden, 8.310,76 TL geçici işgöremezlik ödemesinin ödeme tarihlerinden 6.113,10 TL sağlık harcamasınının ödeme ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 21.02.2023 tarihli ve 2023/321 E., 2023/1469 K. sayılı kararıyla; "bozma sonrası Mahkemece alınan kusur raporunda davalı işveren ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'nin %90 oranında kusurlu olduğu ve bu kusurun %10'unun dava dışı ...'a ve %5'inin dava dışı ...'a ait olduğu, sigortalı ...'ın %10 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, mahkemenin bu rapora itibar ettiği ancak, ilk peşin sermaye değerli gelir yönünden, 5510 sayılı Kanun'un 21/1 kapsamında, 3 üncü kişilerin teselsül sorumluluğu 21/4 kapsamında ve yukarıda belirtilen Daire ilkelerine uygun olarak irdelenme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece alınan kusur raporuna göre, ilk peşin sermaye değerli gelir yönünden, 5510 sayılı Kanun'un 21/1 kapsamında, 3 üncü kişilerin teselsül sorumluluğu 21/4 kapsamında irdeleme yapılarak karar verilmemiş olması bozma nedenidir." gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'nin %90 (doksan) oranında kusurlu olduğu ve bu kusurun %10'unun (on) dava dışı ...'a ve %5'inin (beş) dava dışı ...'a ait olduğu, kazalı ...'ın %10 (on) oranında kusurlu olduğunu kabul ile davanın kısmen kabulüne,

123.650,10 TL ilk peşin sermaye değerinin gelir onay tarihinden,

8.310,76 TL geçici işgöremezlik ödemesinin ödeme tarihlerinden

6.113,10 TL sağlık harcamasınının ödeme ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1 Davacı Kurum vekili; davalının %100 kusurlu olduğunu belirterek kusur raporlarına itiraz ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2 Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tazminat dosyasının henüz kesinleşmediğini ve bekletici mesele yapılması gerektiğini, iş sağlığı ve güvenlikği açısından müvekkili şirketin tüm önlemleri aldığını ve kusurunun bulunmadığını, kusura itiraz ettiklerini, iş kazasının sigortalının ağır kusuru nedeniyle meydana geldiğini, meydana gelen olayda şirket açısından illiyet bağının kesildiğini, 3 kişilerin kusurundan şirketin sorumlu olmasının kabul edilemez olduğunu tüm bu nedenlerle kararın bozulması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazası sonucu % 44 oranda sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelir ile yapılan ödemelerin 5510 sayılı Kanun'un 21 inci madde hükmü uyarınca rücuan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 21/1 ve 21/4 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

29.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.