Yargıtay 10. HD 2023/7028 E. 2023/11551 K.

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 48. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/3804 E., 2021/786 K.

KARAR: Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... Anadolu 8. İş Mahkemesi

SAYISI: 2017/815 E., 2019/957 K.

Taraflar arasındaki iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi davalılardan ... Cnc Metal İşleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmiş olmakla beraber, miktar itibariyle duruşmaya tabi olmadığı anlaşılmakla duruşma istemi reddolarak yapılan ilk incelemede dosyadaki noksanların ikmali için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmiş, noksanların ikmali üzerine yapılan incelemede;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dosyasına ilişkin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı şirkete ait işyerinde imalat, bakım ve testere olmak üzere üç ayrı bölümde bölüm sorumlusu olarak çalışmakta iken 03.03.2017 tarihinde mobil vincin hareket etmesi sonucu kamyondan indirilen malzemelerin vinçten kayarak düştüğü ve müvekkilinin sol elinin malzemelerin altında kalarak ezildiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı şirketin kusuru olduğunu, belirterek belirsiz alacak davası mahiyetinde 5.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalı ... Cnc Metal İşleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den tahsilini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleşen dava dosyasına ilişkin dava dilekçesinde özetle; aynı iş kazasında asıl davada davalı işverenle beraber işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında sorumluluğu bulunan ve yargılama sırasında ... Sigorta A.Ş.'ne devrolarak birleşen ... Sigorta A.Ş.'den belirsiz alacak davası mahiyetinde 5.000,00 TL maddi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

3. Davacı vekili asıl ve birleşen dava dosyasındaki maddi tazminat istemini 95.758,31 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... Cnc Metal İşleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den vekili, gezer vinci kullanmak için ehliyet gerekmediğini, olay sırasında vincin kumandasının davacıda olduğunu, bahse konu malzemenin altına takoz konularak kaldırılması gerektiğini, davacının ise elini doğrudan malzemenin altına koyduğunu, kazanın meydana gelmesinde davacının ağır kusurlu olduğunu, davacıya iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verildiğini, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, kazadan sonra dava harici MKE Silah Fabrikasında aynı unvanla çalışmaya devam ettiğini, iş kazası nedeniyle maruz kaldığı yaralanma nedeniyle fonksiyon kaybın olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2.Davalı ...Ş.'ne devrolarak birleşen ... Sigorta A.Ş. vekili, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, diğer davalı sigortalıya ait yangın sınai işletme sigorta poliçesinin mevcut olduğunu, manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatı dışında kaldığını, temerrütün söz konusu olmaması nedeniyle faiz talebinin reddinin gerektiğini, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davacının davalı işyerinde çalışırken 03.03.2017 tarihinde meydane gelen kaza sebebi ile yaralandığı, olay nedeni ile davacının %8.1 malüliyete maruz kaldığı, mahkememizce alınan ve görüşlerine itibar edilen 09.05.2019 tarihli kusur bilirkisi raporunda belirtildiği üzere; davalı ... Cnc şirketinin iş sahasında gerekli denetim ve gözetimi yapmadığı, iş ekipmanının sağlanmadığı, ayrıca işyerinde risk değerlendirilmesi yapmadığı, gerekli iş güvenliğinin alınmadığı, böylece %75 oranında kusurlu olduğu, davacının ise dikkatsiz ve tedbirsizce çalışıp kendi güvenliğini gerektiği gibi sağlamadığı, böylece %25 oranında kusurlu olduğu; davacı tanıklarının beyanları dikkate alınarak davacının aylık ücretinin 1.966,69 TL olduğu, bu miktar üzerinden hesaplanan hesap bilirkişisinin 17.10.2019 tarihli raporuna göre davacının 95.758,31 TL maddi tazminata hak kazandığı anlaşıldığından bu miktar üzerinden maddi tazminat talebinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınması sureti ile kabulüne ayrıca olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur ve ekonomik durumu, meydana gelen malüliyetin oranı bir bütün olarak değerlendirilerek davacı lehine davalı ... CNC Metal İşleme Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden tahsili sureti ile 25.000,00 TL manevi tazminata karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalılar vekillleri tarafından istinaf başvurularında bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili lehine hükmedilen manevi tazminatın düşük belirlendiğini, reddedilen manevi tazminat yönünden davalı lehine hükmedilen vekalet ücretinin davacı lehine hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceğini, mahkemece bu kurala uygun davranılmadığını ileri sürüp bu yönden kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının müvekkili işverenlikten ayrıldıktan sonra aynı görevle MKE'de çalışmaya devam ettiğini, sözü edilen işverenlikten sicil dosyası getirtilmeden ve kazanın meydana gelişiyle ilgili mahallinde keşif yapılmadan dosya üzerinde kusur incelemesi yapılmasının hatalı olduğunu, müvekkili işverenlikte risk değerlendirme çalışmasının bulunduğunu, vincin kumandasının davacıda olduğunu, kazanın davacının kusuru ile meydana geldiğini belirterek netice itibariyle kusur raporunun hatalı olduğunu, öte yandan davacının ücretinin 1.550,00 TL olmasına rağmen dava dilekçesindeki beyanlar ile tanık anlatımları dikkate alınmak suretiyle ücretinin 1.777,50 TL olarak kabulünün hatalı olduğunu, manevi tazminatın fahiş takdir edildiğini, ibranamede de ücretin bu şekilde belirtildiğini ileri sürüp davanın reddine karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

3.Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının maluliyetine ilişkin adli tıp kurumundan rapor aldırılmamasının hatalı olduğunu, manevi tazminattan diğer davalının sorumlu tutulmasına rağmen hüküm fıkrasında manevi tazminat bakımından müvekkili sigorta şirketinin vekalet ücreti yönüyle sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, davacının ücreti konusunda bordrolara itibar edilmemesinin yanlış olduğunu ileri sürüp davanın reddine karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; tarafların sair istinaf itirazlarının kararda belirtilen sebeplerle reddiyle beraber "Davalı işveren şirket vekilinin, gerek İlk Derece Mahkemesi'ndeki yargılama sırasında ve gerekse istinaf aşamasında bilhassa davacının müvekkili işyerinden ayrıldıktan sonra dava dışı MKE'de çalışmaya başladığını, sözü edilen yerden özlük dosyasının getirtilmesini ve değerlendirmeye tabi tutulmasını talep ettiği, kurum kayıtlarından davacının meslekte kazanma gücünden %8,1 oranında kaybettiğinin anlaşıldığı, davacının sözü edilen MKE'den sicil dosyasının getirtilip incelenmesi talebinin dosyaya herhangi bir katkısı bulunmayacağı bu nedenle davalı vekilinin gerek kusura ve gerekse özlük dosyasının celbine yönelik istinaf itirazlarının yerinde görülmediğini, davacının olay nedeniyle duyduğu acıya karşılık mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının olayın oluş şekli, kusur oranları, davacının duyduğu elem ve ızdırabın derecesi, davacının yaşı, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, 26.06.1966 gün ve 1966/7 7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının içeriği ve öngördüğü koşulların somut olayda gerçekleşme biçimi ile hak ve nesafet kuralları, bunun yanında olayın işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yeterince alınmamasından kaynaklanmasına nazaran gelişen hukuktaki yaklaşıma uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık fonksiyonu da dikkate alındığında 25.000,00 TL manevi tazminat yüksek olup 15.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesi gerektiği, manevi tazminat talebinin davalı işverenden talep edildiği, ancak hüküm fıkrasında her iki davalının kabul edilen manevi tazminat miktarı bakımından vekalet ücreti yönü itibariyle müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, gerek İlk Derece Mahkemesi'nin karar tarihi itibariyle ve gerekse istinaf incelemesinin yapılıp karar verildiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 10 uncu maddesi'ne göre manevi tazminat davalarında davanın kısmen reddi durumunda karşı taraf vekili yararına bu tarifenin 3 üncü kısmına göre hükmedilecek ücret davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği İlk Derece Mahkemesi'nce kabul edilen miktar itibariyle 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, reddedilen miktar bakımından ise 8.600,00. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesi şeklinde hüküm kurulmasının hatalı olduğuna işaretle tarafların istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında " Davanın kısmen kabul, kısmen reddine, davacı tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 5.758,31 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı ... şirketinin dava tarihi olan 05.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ve poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 15.000,00. TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 03.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Cnc Metal İşleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili işverenlikten ayrıldıktan sonra aynı görevle MKE'de çalışmaya devam ettiğini, sözü edilen işverenlikten sicil dosyası getirtilmediğini, kazanın meydana gelişiyle ilgili mahallinde keşif yapılmadan dosya üzerinde kusur incelemesi yapılmasının hatalı olduğunu, müvekkili işverenlikte risk değerlendirme çalışmasının bulunduğunu, vincin kumandasının davacıda olduğunu, kazanın davacının kusuru ile meydana geldiğini belirterek netice itibariyle kusur raporunun hatalı olduğunu, öte yandan davacının ücretinin 1.550,00 TL olmasına rağmen dava dilekçesindeki beyanlar ile tanık anlatımları dikkate alınmak suretiyle ücretinin 1.777,50 TL olarak kabulünün hatalı olduğunu, manevi tazminatın fahiş takdir edildiğini, ibranamede de ücretin bu şekilde belirtildiğini ileri sürüp davanın reddine karar verilmesini

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sigortalının sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1, 371,107,109 ve 281 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 53, 54, 55, 56 ve 417 nci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ,13, 16, 19, 21 ve 95 inci maddeleri ile ile Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6 4 sayılı Kararı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'u hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bilindiği üzere 5510 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 uncu maddesinde iş kazası sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık Kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı; iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir.

2. 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

3. Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6 4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

4. Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için dosyanın Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

5. Somut olayda, davaya konu iş kazası nedeniyle SGK ... Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 10.10.2017 tarihli sağlık kurul raporuna göre %8,1 oranında sürekli iş göremezlik oranı belirlendiği, davalı işveren şirket vekilinin cevap dilekçesinden itibaren iş kazasından kısa süre sonra dava harici kurumda benzer işi yapmak üzere istihdam edildiği bu kapsamda uğradığı tespit edilen sürekli iş göremezlik oranının gerçeği yansıtmadığına işaretle itiraz etmiş ise de yargılama sürecinde iş bu itirazın karşılanmadığı gibi, davalı vekilinin dayandığı dava harici kurum (M.K.E.) nezdindeki sigortalının sağlık raporlarının delil niteliğinde olduğu gözetilerek dosya kapsamına getirtilmeden karar verilmesi hatalıdır.

6. Bu açıklamalar doğrultusunda mahkemece yapılacak iş davalının dayandığı bu delil dosyaya getirtildikten sonra, davalının sürekli iş göremezlik oranına itirazın SGK Yüksek Sağlık Kurulu ile giderek Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınacak raporlarla, çelişkinin varlığı halinde ise giderek Adli Tıp 2. Üst Kurulundan alınacak raporla çözüme kavuşturulması, temin edilecek raporlarla beraber, bozmadan sonra yapılacak yargılamada kararın davacı tarafça temyiz edilmemesi hususu da göze önünde bulundurulup, temyiz eden davalı işveren şirket ile davacının temyiz etmeyen sigorta şirketi lehine elde ettiği usuli kazanılmış hakları da gözetmek, özellikle temyiz eden davalı yönünden maddi tazminatın hesabında tespit edilecek sürekli iş göremezlik oranının iş bu temyize konu kararda kabul edilen orandan daha az olduğunun tespiti halinde iş bu oranının hükme dayanak alınan 17.10.2019 tarihli hesap raporuna uygulamak (bu raporda esas alınan işlemiş/bilinen dönemden sonra yürürlüğe giren asgari ücret değişikliklerini rapora yansıtmamaya dikkat ederek) sonucuna göre davacının maddi tazminat ile manevi tazminat istemi hakkında usule uygun bir karar vermekten ibarettir.

7. Bölge Adliye Mahkemesince anılan hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma sebebi kabul edilmiştir.

8. O halde, davalı ... vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazları kabul edilerek, bozma sebebine göre bu aşamada temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR: **

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... vekilinin sair temyiz itirazları bu aşamada incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2. Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

3. Dosyanın esas hakkında karar veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.