Karar Detayı

MAHKEMESİ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2710 E., 2022/2014 K.

HÜKÜM/KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Diyarbakır 7. İş Mahkemesi

SAYISI: 2022/52 E., 2022/283 K.

Taraflar arasındaki haczin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının babasının borcundan kaynaklı davacıya ait 117/6, 118/4, 164/4 ve 164/71 sayılı adalar ve parseller üzerine davalı tarafça haciz konulduğu, yapılan işlemin hukuka ve usule aykırı olduğu, davacının babasının mirasını reddetiği bu nedenle alacak ve borçlarından sorumlu tutulamayacağı iddiasıyla davacıya ait 117/6, 118/4, 164/4 ve 164/71 sayılı adalar ve parseller üzerinde haciz şerhinin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili aşamalarda tapu kayıtlarından görüleceği üzere taşınmazların halen müteveffa üzerine kayıtlı olduğu ve bu nedenle haciz konduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; Hani Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/121 E 2014/88 K sayılı ilamı ile Diyarbakır İli Hani İlçesi ... Köyü 117 ada 6 parsel, 118 ada 4 parsel, 164 ada 4 parsel, 164 ada 9 parsel, 164 ada 71 parsel, 102 ada 40 parsel, 152 ada 14 parsel, 157 ada 3 parsel, 159 ada 11 parsel, 157 ada 9 parsel, 159 ada 29 parsel, 159 ada 64 parsel sayılı taşınmazların davacı adına tapuya tesciline karar verildiği, davacının Diyarbakır 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/1841 E 2008/1153 K sayılı ilamı ile babasının mirasını reddettiği, mahkeme kararlarının kesinleştiği, ... Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 17.02.2022 tarihli yazısına göre Kurum borçlusu ... hakkında sigorta borçlarından dolayı icra takibine geçildiği ve 28.09.2018 tarihinde tapu tescil kayıtlarında ... adına kayıtlı olduğu tespit edilen Diyarbakır İli Hani İlçesi ... Köyü 117 ada 6 parsel, 118 ada 4 parsel, 164 ada 71 parselde bulunan gayrimenkullere haciz konulduğunun bildirildiği, adı geçen taşınmazların yukarıda esas ve karar numarası verilen ve 09.09.2014 tarihinde kesinleşen mahkeme kararıyla davacı adına tapuya tesciline karar verildiği, tapu kaydının celp edildiği, mahkeme kararının tapu kayıtlarına işlenmediği ve halen ... adına taşınmazların kayıtlı göründüğü, ancak kesinleşen mahkeme kararına göre taşınmazların davacı adına tapuya tescil edildiği, yine yukarıda verilen mahkeme kararına göre davacının babasının mirasını reddetmesinden dolayı borçlarından sorumlu olmadığı, kesinleşen mahkeme kararına göre davacı adına tapuya tesciline karar verilen taşınmazların üzerine haciz konulmasına yönelik davalı Kurum işleminde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile Diyarbakır İli Hani İlçesi ... Mahallesi Yukarı Mahalle Mevki 117 ada 6 parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan ... Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 28.08.2018 tarih ve 12715439 sayılı haciz yazısı ile 01.10.2018 tarihinde konulan kamu haczinin, Diyarbakır İli Hani İlçesi ... Mahallesi Rezibindov Mevki 164 ada 71 parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan ... Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 28.08.2018 tarih ve 12715439 sayılı haciz yazısı ile 01.10.2018 tarihinde konulan kamu haczinin, Diyarbakır İli Hani İlçesi ... Mahallesi Rezibindov Mevki 164 ada 4 parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan ... Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 28.08.2018 tarih ve 12715439 sayılı haciz yazısı ile 01.10.2018 tarihinde konulan kamu haczinin, Diyarbakır İli Hani İlçesi ... Mahallesi Aşağı Mahalle Mevki 118 ada 4 parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan ... Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 28.08.2018 tarih ve 12715439 sayılı haciz yazısı ile 01.10.2018 tarihinde konulan kamu haczinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Hani Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/121E. 2014/88 K. sayılı dosyası incelendiğinde gerekçeli karar ve kesinleşme şerhi Hani Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Hani Tapu Müdürlüğüne resmi yazı ile gönderildiği, ne var ki Hani Tapu Müdürlüğünün mahkeme kararına rağmen tapu sicilinde gerekli düzenlemeleri yapmadığı, davacının dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu mezkur taşınmazlara ilişkin tapu kayıtlarında görüleceği üzere söz konusu taşınmazlarda halen müteveffa ...'ın hissesi göründüğü, tapu sicili TMK 7 nci madde uyarınca doğruluğu karine olarak kabul edilen, devlet tarafından tutulan resmi sicil olduğu ve Kurumca davacının babası ... hakkında sigorta prim borçlarından dolayı 2006/11190 nolu dosya ile icra takibine geçilmiş olup 28.09.2018 tarihinde tapu tescil kayıtlarında ... adına kayıtlı Diyarbakır İli, Hani İlçesi ... Köyü, 117 Ada 6 Parsel, 118 Ada 4 Parsel, 164 Ada 71 Parselde bulunan gayrimenkuller tespit edilip haciz konulduğu, Kurumun tapu kayıtlarına güven ilkesi uyarınca işlem tesis ettiği, mezkur taşınmazlar üzerinde Diyarbakır Gökalp Vergi Dairesi Başkanlığının da hacizleri bulunmakta olup kamu kurumlarının tapu sicilinin düzenli tutulmaması nedeni ile amme alacaklarının tahsilinde benzer mağduriyetler yaşadığını ispatladığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların murisi ...'a 21.05.2007 tarihinde ödeme emrinin gönderildiği ve buna istinaden 2018 yılında haciz işleminin uygulandığı, ...'ın prim borçlarından mirasçılarının sorumlu olduğu ancak dava konusu yapılan taşınmazların davacıya miras yolu ile kalmadığı, satış yolu ile alındığı, tapudaki kayıtların düzeltilmediği, aksi kabülde dahi mirasçıların mirası reddettiklerinden, mahkemece davanın kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taşınmazlara prim borcu nedeniyle konulan haczin kaldırılması davasıdır.

2.İlgili Hukuk

1 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili 88 inci maddesinin 16 ncı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:

"...Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddeleri hariç, diğer maddeleri uygulanır. Kurum, 6183 sayılı Kanunun uygulanmasında Maliye Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşları ve mercilere verilen yetkileri kullanır..."

2. 21.07.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunu'nun ilgili 62 nci maddesinin ilgili 1 inci fıkrası şöyledir:

"Borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tesbit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarı tahsil dairesince haczolunur."

3. 6183 sayılı Kanun'un ilgili 66, 67 ve 68 inci maddesi ile 88 inci maddesinin ilk fıkrasının ilk cümlesi şöyledir:

"Madde 66 – Borçlu, elinde bulunan bir malı üçüncü şahsın mülkü veya rehni olarak gösterdiği yahut üçüncü bir şahıs tarafından o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia edildiği takdirde, haczi yapan memur bunu haciz zaptına geçirir. Keyfiyet, iddia borçlu tarafından yapılmışsa üçüncü şahsa, üçüncü şahıs tarafından yapılmışsa borçluya bildirilir.

Tahsil dairesi, haciz zaptını aldığı tarihten itibaren 7 gün içinde iddiayı reddetmediği takdirde istihkak iddiasını kabul etmiş sayılır. Üçüncü şahıs, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itiraz etmediği takdirde istihkak iddiası dinlenmez.

İstihkak iddiası tahsil dairesince kabul edilmez veya borçlu tarafından istihkak iddiasına itiraz edilirse, 7 gün içinde mahkemeye müracaat etmesi lüzumu tahsil dairesince üçüncü şahsa bildirilir. Müddetinde dava açılmadığı takdirde istihkak iddiasından vazgeçilmiş sayılır.

Madde 67 – Haczedilen mal borçlunun elinde olmayıp da; mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia eden üçüncü bir şahıs elinde ise keyfiyet, haczi yapan memur tarafından haciz zaptına geçirilir. Malın borçluya ait olduğu iddiasında bulunan tahsil dairesi keyfiyeti alacaklı amme idaresine bildirir. Alacaklı amme idaresi bildirme tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açmadığı takdirde istihkak iddiası kabul edilmiş sayılır.

Borçlu ile birlikte ikamet etmekte olan şahıslar tarafından istihkak iddiasında bulunulduğu takdirde mal borçlunun elinde sayılır.

Madde 68 – İstihkak davalarına bakmaya haczi yapan tahsil dairesinin bulunduğu mahal mahkemesi salahiyetlidir. İstihkak davaları diğer işlere takdimen görülür.

Madde 88 – Her türlü gayrimenkul malların, gemilerin haczi sicillerine işlenmek üzere haciz keyfiyetinin tapuya veya gemi sicillerinin tutulduğu daireye tebliğ edilmesi suretiyle yapılır..."

3. Değerlendirme

4. Davacı babasının mirasını reddettiği ve borçlarından sorumlu olmadığı iddiasıyla Diyarbakır İli, Hani İlçesi, ... Köyü 117 ada 6, 118 ada 4, 164 ada 4 ve 164 ada 71 parsel sayılı taşınmazlara konulan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiş ve İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verilmiştir.

5. Davaya konu uyuşmazlığın niteliği ve yasal dayanakları İlk Derece Mahkemesi tarafından tespit edilmemiştir. Dosya kapsamından davacıya karşı prim borçlusunun mirasçısı sıfatıyla 6183 sayılı Kanun kapsamında bir icra takibi yürütülüp yürütülmediği anlaşılamamaktadır. Davacının babası ...'a, prim borçları nedeniyle 21.05.2007 tarihinde ödeme emri tebliğ edildiğine ilişkin bir ödeme emri tebliğ mazbatası bulunmaktadır. Ancak dosya içinde bulunan mirasın reddine ilişkin ilam suretinde, davacının murisi / prim borçlusu ...'ın 12.05.2007 tarihinde vefat ettiği belirtilmektedir. Davalı Kurum tarafından davaya konu olan ve muris / prim borçlusunun hissedar olduğu taşınmazlara, 28.09.2018 tarihinde haciz konmuştur. Davacı, Diyarbakır 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.05.2018 tarihli ve 2007/1841 Esas sayılı ilamı ile muris / prim borçlusunun mirasını reddetmiştir. Öte yandan; dava konusu taşınmazların maliki olduğuna ilişkin veri bulunmayan dava dışı Abdurrahim Bark'a karşı, davacının tapu iptali ve tescil davası açtığı ve Hani Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.09.2014 tarihinde kesinleşen 2013/121 Esas sayılı ilamı ile içinde dava konusu taşınmazların da bulunduğu bir kısım taşınmazların davacı adına kayıt ve tesciline karar verildiği anlaşılmaktadır. Ne var ki tapu kayıtlarından ilamın infaz edilemediği / edilmediği görülmektedir.

6. Hukuki nitelendirmenin hakime ait olduğu ve açıklanan maddi olgular nazara alınarak prim borçlusunun mirasçısı sıfatıyla davacı aleyhine, davalı Kurum tarafından 6183 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir takip yapılıp yapılmadığı ve bu takip kapsamında haciz işlemi tesis edilip edilmediği araştırılmalı, mirasın reddine ilişkin dosya getirtilmeli, muris / prim borçlusunun ölüm tarihi tespit edilmeli, davacının tapuda malik olmadığı ve muris / prim borçlusu malikin mirasını da reddettiği hususu gözetilerek talebinin istihkak iddiası niteliği taşıyıp taşımadığı, davacı asılın beyanı da alınmak suretiyle belirlenmelidir. Böylece dava konusu taşınmazlara konulan haczin niteliği ve davacının sıfatı ile davanın yasal dayanağı tespit edilerek sonucuna göre delillerin toplanması ve değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulü yönünde hüküm kurulmuş olması, usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.