Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/690 E., 2022/1642 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 10. İş Mahkemesi

SAYISI: 2011/292 Esas, 2018/587 Karar

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmek ve de duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 24.10.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalılar adına Av. ... ile davacı adına Av. ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan günde Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen dava dosyalarında özetle; 07.03.2010 tarihinde meydana gelen iş kazasında müvekkilinin yaralanarak sürekli iş göremezliğe uğradığı, iş kazasının meydana gelişinde davalıların kusurlu olduklarından bahisle iş göremezlik ve bakıcı gideri olmak üzere toplam 404.627,51 TL maddi, 250.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili özetle; kazanın meydana gelişinde müvekkilerinin bir kusuru olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle 07.03.2010 tarihinde meydana gelen iş kazasında davacının yaralanarak başkasının bakımına muhtaç kalacak şekilde %100 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, iş kazasının meydana gelişinde davacının %10, alt işveren asıl dosyanın davalısı ... Şirketinin %20, asıl işveren birleşen dosyanın davalısı ... Lojistik Şirketinin %50, ceza dava dosyasında yargılanan ... Lojistik şirketinin işveren vekili ve işyeri yetkilisi ...'ın %5, ceza dava dosyasında yargılanan ... Lojistik şirketinin formeni ...'ın %5, ceza dava dosyasında yargılanan vinç operatörü ...'in %10 oranında kusurlu oldukları kabulünden hareketle davacı lehine 403.627,51 TL maddi, 200.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, kusura ilişkin raporları kabul etmediklerini, tazminata esas ücretin bordro ücreti olması gerektiğini, bakıcı giderinde hakkaniyet indirimi uygulanması gerektiğini, manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu, faiz başlangıç tarihlerinin yanlış uygulandığını istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, kusur raporları arasında çelişki bulunduğunu, kusurun çoğunun davacıda olduğunu, davacının vasıfsız/düz işçi olduğunu, işyeri kayıtlarındaki ücrete itibar edilmesi gerektiğini, her iki hesap raporunda bilirkişilerin aynı ücreti kullanmalarına karşın birisinin asgari ücretin 2,30 katı, diğerinin asgari ücretin 2,14 katı üzerinden hesaplama yaptığını, bilirkişi raporlarında değerlendirmeye alınan ve davalı şirketler arasındaki sözleşmede bahsedilen 8 saatlik işçi için 40,00 TL, 12 saatlik işçi için 55,00 TL günlük ücretin işçilere verilecek olan ücret olmayıp ... Lojistik şirketi tarafından sözleşmenin diğer tarafı olan ... şirketine ödenecek tutar olduğunu, bakıcı giderinden aile içi bakım dayanışması gözetilerek hakkaniyet indirimi yapılması gerekirken yapılmadığını, hüküm altına alınan manevi tazminatın fazla olduğunu, manevi tazminat faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8 inci ve 31 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından, birleşen dava dosyasının davalısı ... Lojistik şirketi ile asıl dava dosyasının davalısı ... Şirketi arasında 01.01.2010 tarihli bir sözleşme imzalandığı, bu sözleşme gereğince davalı ... Şirketi'nin ... İli sınırları içerisinde yer alan limanlarda yapacağı çalışmalarda çalıştıracağı işçilerin temini işini diğer davalı ... Şirketine verdiği, davacının davalı ... Şirketi sigortalısı olduğu, kaza olayının ... İli Aliağa İşçesi, ... Kötfezinde bulunan, Petkim Petrokimya A.Ş’ye ait liman sahasında, limana yanaşmış durumdaki St. ... N isimli gemiye, geçici depolama yerinden doğalgaz borularının yüklenmesi işi esnasında meydana geldiği, olay günü, dava dışı ... isimli şahsın kullandığı mobil vinç yardımı ile boruların kaldırılıp gemiye yüklendiği, davacının bu iş esnasında metal boruların sapanlanması ve vinç kancasına bağlanması işi ile görevli olduğu, olay anında davacının boruları sapana bağladıktan sonra vinç boruları kaldırılmaya başlandığı, boruların sapan halatından kayıp dengesi bozularak aşağıya ve yana doğru düşmeye başladığı, kayan borunun davacının beline çarparak yaralanmasına neden olduğu, davacının bu kaza nedeniyle başkasının bakımına muhtaç olacak şekilde %100 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, mahkemece davacının %10, alt işveren asıl dosyanın davalısı ... Şirketinin %20, asıl İşveren birleşen dosyanın davalısı ... Lojistik Şirketinin %50, ceza dava dosyasında yargılanan ... Lojistik şirketinin işveren vekili ve işyeri yetkilisi ...'ın %5, ceza dava dosyasında yargılanan ... Lojistik şirketinin formeni ...'ın %5, ceza dava dosyasında yargılanan vinç operatörü ...'in %10 oranında kusurlu oldukları kabulünden hareketle sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemesi bakımından önem taşımaktadır. Zira maddi tazminat davalarında sigortalının veya hak sahiplerinin kazanç kaybının hesaplanmasında kazalının kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi yine manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.

Somut olayda, davalı asıl işveren ... Loj. Akar. Nak. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yük kaldırmaya uygun sapan temin etmemesi nedeniyle kusurlu olduğu açık ise de konusunda deneyim sahibi sapancı olarak çalışan davacının işe uygun sapan kullanılmadığını bildiği halde yüklerin sabitlenmesinde daha fazla özen göstermediği, düşme riski bulunan yükleri dikkate almadan kendi güvenliğini ciddi anlamda tehlikeye düşürecek şekilde konumlandığı, yük kaldırma esnasında emniyetli mesafeye çekilmesinin yaralanmasını kesin olarak önleyeceği dikkate alındığında davacının kusurunun daha fazla olması gerektiği gözetilmeden oluşa uygun olmayan kusur raporuna itibar edilerek karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; iş kazasının meydana geldiği iş kolunda ve aynı zamanda iş güvenliği konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden yukarıda açıklanan hususları gözetip değerlendirecek yeni bir kusur raporu almak, usuli kazanılmış hakları ve yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi halinde hükme esas alınan bilirkişi hesap raporundaki bilinen (iskontosuz) ve bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihlerinin değiştirilmemesi gerektiğini gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalıların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Davalılar avukatı yararına takdir edilen 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.