Karar Detayı

MAHKEMESİ: İş Mahkemesi

SAYISI: 2021/192 E., 2023/50 K.

KARAR: Kısmen kabul

Taraflar arasında Mahkemede görülen hizmet ve iş kazası tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılar ..., ..., davalı Kurum ve davalı Ekim Otomasyon Elek. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müveklinin vefat eden oğlu...'nün davalılardan Uzay Elektronik ... ve ... 'na ait 2008 itibaren kurulan işyerlerinde, ... Yazılım ve Bilişim Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'de 2008 14.03.2013 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığını ve sigorta başlangıç tarihinin 2008 yılı olarak tespitini, ölümünün iş kazası sonucu ölüm olduğunun tespiti ile bu hizmetlerinin diğer hizmetleri ile birleştirilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini müvekki adına talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; yetkili mahkemenin ... İş Mahkemesi olduğunu, davanın hak düşürücü süreyle reddini talep ettiklerini, davanın arz ve izah olunan sebeplerle davanın usul yönüyle reddine, usuli itirazlarının kabul olunmadığı takdirde davanın esas yönüyle reddine, yagılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

2.Davalılardan Uzay Elektonik vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı eksikliğinden davanın reddinin gerektiğini, davacının 2008 senesinde 16 yaşında eğitim ve öğrenim hayatını devam ettirdiğini, okula devam eden bir kişinin sigortalı olarak bir yerde çalışmasının hayatın olağan akışına ve mantığına aykırı olduğunu, müteveffanın 2010 yılına kadar ...Anadolu Meslek Lisesinde öğrenim gördüğünü, usulden olan itirazlarından dolayı davanın reddini bunlar kabul görmeyecek olursa iş yerinde çalışmayan birinin ölümünün iş kazası sayılamayacağı, işyerinde çalışıyor olsa bile iş hizmeti ile ilgili bir görevlendirme olmaması sebebiyle iş kazası sayılamayacağı ve nihayet iş kazası sayılsa dahi üçüncü kişinin ağır kusuru nedeniyle illiyet bağını kesmesi sonucu işverinin sorumlu tutulamayacağı gerekçeleriyle, davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesini vekaleten talep etmiştir.

3.Diğer davalı ... Bilişim Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, oğlu ... ile ilgili davanın tarafı olmadıklarından esasa ilişkin herhangi bir itirazda bulunmaksızın işbu dava açısından pasif husumet yokluğundan davanın müvekkil şirket açısından reddedilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın pasif husumet yokluğundan müvekkil şirket açısından reddine karar verilmesini vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 11.04.2014 tarihli ve 2014/56 Esas, 2014/126 Karar sayılı kararı ile; " ölmüş kişiye karşı dava açılamayacağı ve HMK m.124 uyarınca tarafta iradi değişiklik koşulları da oluşmadığı için, dava şartı olan davalı aynı zamanda zorunlu dava arkadaşı ... 'un taraf ehliyetinin bulunmaması nedeniyle" 6100 sy HMK md. 114/1 b uyarınca dava şartı olan davalı ... Dedekurt'un taraf ehliyetinin bulunmaması nedeniyle m.115/2 uyarınca davanın usulden reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 28.03.2016 tarihli 2014/17119 Esas, 2016/43150 Karar sayılı ilamı ile; "1 Eldeki dosyada; karar başlığında davalı unvanının, anılan düzenlemeye aykırı biçimde aslen ... Dedekurt olmasına rağmen ... olarak hatalı yazılması; usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2 Eldeki davada da davacı, 14.03.2013 tarihinde vefat eden murisi oğlunun 2008 yılından vefat tarihine kadar ... ’un yanında çalışmalarının bildirilmediğinden bahisle bu tarihler arasındaki hizmetlerinin tespiti ve meydana gelen olayın iş kazası olduğunun da tespitini istemiş olmakla, her ne kadar dava tarihinde davalı gösterilen ... vefat etmiş ise de, bu kişinin mirasçılarının davaya mirasçı sıfatıyla cevap verdikleri belirgin olmakla, davacı avukatına verilecek süre ile ölü davalı mirasçılarına husumet yöneltilmesi için dava açılmasını sağladıktan sonra eldeki dava ile birleştirmek suretiyle işin esasına girilmesi ve her iki talep yönünden de yargılamaya devam edilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 07.11.2017 tarihli 2016/137 Esas, 2019/182 Karar sayılı kararı ile; "1 Mahkememiz asıl dava dosyası ile mahkememiz dosyası ile birleşen ... 1. İş Mahkemesi'nin 2016/330 esas sayılı dosyası yönünden,

1 Davanın davalılardan ... Yazılım ve Bilişim Sistemleri San. Tic. Ltd. Şti. yönünden husumet yokluğundan reddine,

2 Davanın davalılar ... ve ... yönünden kısmen kabul kısmen reddi ile,

A Davacının müteveffa oğlu ...'nün davalılar murisi ... 'a ait 1089348.27 sicil sayılı işyerinde 19.06.2010 19.03.2012, 24.04.2012 14.03.2013 tarihleri arasında hizmet akdine tabii olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının tespitine, davacının müteveffa oğlu ...'nün sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 07.08.2010 tarihi olduğunun tespitine, bu tarihten önceki süreler için ödenen MYÖ sigortalılık primlerinin prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilmesine,

B Davacının müteveffa oğlu ...'nün 14.03.2013 tarihinde vefatı ile sonuçlanan olayın 5510 sayılı Kanun'un 13. md. gereğince iş kazası olduğunun tespitine," karar verilmiştir.

C.Bozma Kararı:

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalılardan ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 13.04.2021 tarihli 2019/5379 Esas, 2021/5206 Karar sayılı ilamı ile; "Eldeki davada ise davacı murisinin davalılardan ...’a ait işyerinden bildirimlerinin varlığı ile birlikte dava dışı Ekim otomasyon Ltd. Ştine ait işyerinden yapılan bildirimlerin varlığı karşısında, öncelikle davalılar ile bu şirket arasındaki ilişkinin varlığı ortaya konulmalı ve aralarında organik bağın olup olmadığı hususu irdelendikten sonra bir karar verilmelidir. Ayrıca davalı ... hakkında herhangi bir karar verilmemiş olup, bu yönün de gözetilmemesi usul ve yasaya aykırıdır.

İş Kazası olduğuna ilişkin iddia bakımından ise, öncelikle olay nedeniyle açılmış bir ceza davasının varlığı anlaşılmakta olduğundan, kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki olguların Hukuk Mahkemesini de bağlayacağı ilkesi dikkate alınarak, ceza dava dosyası getirtilmeli ve emniyet ifadeleri dâhil olmak üzere olay ile ilgili olarak tüm deliller toplanmalı ve olay öncesi, olay sırası ve olay sonrasında davacı murisi ile davalılar arasındaki hukuki ilişki net bir şekilde tespit edildikten sonra sonucuna göre tüm iddialar ve davalılar bakımından infaza uygun şekilde bir karar verilmelidir.." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkeme tarafından yukarıda verilen tarih sayılı kararı ile; "Mahkememiz asıl dava dosyası ile mahkememiz dosyası ile birleşen ... 1. İş Mahkemesi'nin 2016/330 Esas sayılı dosyası yönünden ortak hüküm:

1 Davanın davalılardan ... Yazılım ve Bilişim Sistemleri San. Tic. Ltd. Şti. yönünden husumet yokluğundan reddine,

2 Davanın davalılar ..., ..., Ekim Otomasyon Elektrik ... Ltd. Şti' yönünden kısmen kabulü ve kısmen reddi ile

A 1 Davacının müteveffa oğlu ...'nün davalılar murisi ... Dedekurt'a ait 1089348.27 sicil sayılı işyerinde 19.06.2010 19.03.2012 tarihleri arasında aralıksız olarak,

2 Davalılar murisi ... ile davalı ...'a ait 1084737.027 nolu işyerinde 24.04.2012 24.12.2012 tarihleri arasında aralıksız olarak,

3 Davalılar Murisi ... 'a ait ... sicil nolu asıl işveren olan işyeri ile dahili davalı Ekim Otomasyon Elektrik ... Ltd. Şti'ye ait ... sicil nolu alt işverenlik işyerinde 25.12.2012 14.03.2013 tarihleri arasında aralıksız olarak hizmet akdiyle sigorta primine esas kazancın alt sınırındaki ücretle çalıştığının tespitine, davacının müteveffa oğlu ...'nün sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 07/08/2010 tarihi olduğunun tespitine, bu tarihten önceki süreler için ödenen MYÖ sigortalılık primlerinin prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilmesine,

4 Davacının oğlu olan müteveffa yönünden fazlaya dair hizmet süresi tespit talebinin reddine,

B Davacının müteveffa oğlu ...'nün davalılar murisi ... 'a ait ... sicil no.lu asıl işveren olan işyeri ile dahili davalı Ekim Otomasyon Elektrik ... Ltd. Şti'ye ait ... sicil no.lu alt işverenlik işyerinde çalıştığı esnada işverenin talimatı ile asıl işini yapmaksızın işyeri dışında 14.03.2013 tarihinde murisin vefatı ile sonuçlanan olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi gereğince iş kazası olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ..., davalı Kurum ve davalı Ekim otomasyon Elek. Elekt. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum kayıtlarının esas alınarak yetersiz tanık anlatımlarının değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu ve kararın bozulması gerektiğini,

2.Davalı ..., ... vekili; Davacı murisinin, muris ...’nın çocukluk arkadaşı olduğunu, çalışmasının söz konusu olmadığını diğer davalı Ekim.. Şirketinde çalıştığını, muris ... ile birlikte davacının murisinin birlikte vefat ettiğini, iş kazası bildiriminin diğer davalı Ekim…Ltd. Şti. tarafından yapılması gerektiğini, ceza dosyası içeriğinde de olayın iş kazası olmadığının anlaşılacağını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

3.Davalı Ekim…Ltd. Şti vekili; iş kazasının ihale döneminde sigortalı gösterilen Zeki’nin bildirim sonrası olduğunu, tanık anlatımları ile olayın iş kazası olduğunun değerlendirmesinin hatalı olduğunu davanın reddi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve iş kazası tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, ceza dosyası içeriği, tanık anlatımlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

08.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.