Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1528 E., 2023/1145 K.

HÜKÜM/KARAR: Esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 3. İş Mahkemesi

SAYISI: 2017/507 E., 2020/283 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalıya ait iş yerinde 01.12.2016 – 29.06.2017 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

Feri müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının 01.12.2016 29.06.2017 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitini talep ettiği, hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, dava konusu edilen dönem içerisinde davacının Kurum kayıtlarına intikal eden bir çalışmasının bulunmadığı, davalı işyerinin Kurum nezdinde ...sicil numaralı ... işyeri unvanı ile kayıtlı olduğu, davalı işyerinin 01.11.2014 tarihinde kanun kapsamına alındığı ve uyuşmazlık konusu dönem içerisinde kanun kapsamında olduğu, ... vergi kimlik numaralı davalının ... Mah. 10507 Sk. No:10 Karatay/... adresinde kurulu işyerinde 15.10.2014 tarihinden itibaren temizlik malzemeleri toptan ticareti faaliyeti ile uğraştığı ve halen faaliyetine devam ettiğinin vergi mükellefiyet kayıtlarından anlaşıldığı, dönem bordrolarının Kurumdan celbedildiği, 2017 yılı 6 ncı ayına ilişkin işveren tarafından dönem bordrosu verilmediği, davacı asilin 29.06.2017 tarihinde 6284 sayılı Kanun kapsamında emniyete davalıya ilişkin şikayette bulunduğu, dönem bordro tanığı ...'in "annem ile 2016 yılı Aralık ayı başlarında davalı işyerinde birlikte çalışmaya başladık" yönündeki beyanı, adı geçen dönem bordro tanığının hizmetinin Kurum kayıtlarına 2016 yılı Aralık ayında 30 gün süreli bildirildiği ve davacı tanık anlatımları ile örtüştüğü, davacının işyerindeki çalışmasının 2016 yılı Aralık ayında başladığı ve 01.06.2017, 05.06.2017, 15.06.2017 ve 17.06.2017 tarihli sipariş listeleri gözetildiğinde çalışmasının 2017 yılı Haziran ayı sonuna kadar devam ettiği, bordro tanığı davalının eşi ... ile bordro tanığı ...'ın beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davacının işyerinde çalışmasının bulunduğu, geçen çalışmaların ortaklık ilişkisi kapsamında mı yoksa hizmet akdi kapsamında mı kaldığı değerlendirilmesi noktasında tanık anlatımlarından ve dosyaya ibraz edilen belgelerden davacının mali olarak ekonomik durumunun zayıf olduğu ve ailesinin desteği ile hayatını idame ettirdiği, geçen çalışmaların işyeri hesabına hizmet akdi kapsamında kaldığı gerekçeleriyle, davanın kabulü ile davacının davalı işyeri nezdinde 01.12.2016 29.06.2017 tarihleri arası dönemde hizmet akdine istinaden günün asgari ücretinin talebi ile kesintisiz şekilde çalıştığının tespitine, 10.05.2021 günlü ek kararla; davalı ... vekilinin 22.04.2021 tarihli istinaf başvurusunun süresinde olmadığından bahisle HMK 346 ncı maddesi uyarınca istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacı ...'ın davalı ...'ın kardeşi olduğunu, yakın akrabalık bağı sebebi ile aralarında işçi işveren ilişkisi bulunmadığı, işletmeyi beraber ortaklık ilişkisi içerisinde işlettikleri, Yerel Mahkemece yapılan eksik incelemeler neticesinde verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, yargılama sürecinde dava dilekçesi, diğer bilgi ve belgelerin davalıya usulüne uygun tebliğ edilmediğini, savunma hakkının kısıtlandığını, bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğunu, gerekli görülen delillerin resen incelemesi gerektiğini ancak eksik inceleme ve araştırma ile hüküm verildiğini belirterek Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuş, Yerel Mahkemenin 10.05.2021 tarihli ek kararı ile istinaf başvurusunun süresinde olmadığı gerekçesiyle, HMK'nın 346 ncı maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, davalı vekilince sunulan 19.05.2021 tarihli istinaf dilekçesinde; gerekçeli kararın davalıya tebliğ edildiği adresin, davalının MERNİS adresi olmadığını, bu nedenle davalıya yapılan tebligatın geçersiz olduğunu, Yerel Mahkemenin istinaf talebinin reddine ilişkin 10.05.2021 tarihli kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle; Yerel Mahkemenin 10.05.2021 tarihli kararının kaldırılarak, 22.04.2021 tarihli istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini belirterek, kararı istinaf etmiştir.

2.Fer'i Müdahil Kurum Vekilinin İstinaf Sebepleri

Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece bir kısım tanık beyanlarına itibar edilerek karar verildiğini, davacının oğlunun beyanının esas alındığını, başka somut deliller ile desteklenmeksizin davacının davalı işyerinde çalıştığı sonucuna varılmasının hatalı olduğunu, davacının davalı işyerindeki çalışmasının hizmet akdine dayalı olarak mı yoksa ortaklık akdi çerçevesinde mi çalıştığının somut, kesin ve her türlü kuşkudan uzak delillerle ispat edilemediğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davalıya dava dilekçesinin "... Mah. 1057 Sok. No:10 Karatay/... adresine tebliğe çıkartıldığı, dağıtıcı tarafından tebligat üzerindeki sokak numarası "10507" olarak düzeltilerek tebligatın davalıya bizzat tebliğ edildiği, Yerel Mahkemece gerekçeli kararın düzeltilen adrese tebliğe çıkartılması gerekirken, sokak numarasının yine "1057" yazılarak tebliğe çıkartıldığı, dağıtıcı tarafından tebligat üzerine "Yetersiz, 1057 sokak yoktur, Sanayi Güvenlik beyanına göre muhatap tanınmıyor, tebliğ imkansızlığından iade" şerhi düşülerek tebligatın bila ikmal iade edildiği, bunun üzerine Yerel Mahkemece davalının MERNİS adresine tebligat çıkartıldığı, her ne kadar davalının tebligat çıkartılan MERNİS adresi doğru ise de; öncelikle davalının bilinen adresine, doğru adres yazılarak tebligatın yapılması gerektiği, doğru adresin yazılması halinde de tebligatın iade edilmesi durumunda Tebligat Kanunu'nun 10/2 nci maddesine göre tebligat yapılması gerektiği, açıklanan nedenlerle yerel Mahkemenin gerekçeli karar tebligatının usul ve yasaya uygun olmadığı, davalının tebliğe muttali olduğu tarihin, 20.04.2021 tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği, sonuç olarak davalı tarafın 22.04.2021 tarihli istinaf başvurusunun süresinde olduğu, Yerel Mahkemenin 10.05.2021 tarihli (ek) kararının yerinde olmadığı anlaşılmakla, yapılan açıklamalardan sonra yapılan istinaf incelemesi sonucunda, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, Yerel Mahkemenin davanın esasına ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından; davalı vekilinin 19.05.2021 tarihli istinaf başvurusunun kabulü ile; Yerel Mahkemenin 10.05.2021 tarihli (ek) kararının kaldırılmasına ve istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i Müdahil SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının davalı işveren nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 01.12.2016 29.06.2017 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerde çalıştığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.