Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/3185 E., 2022/60 K.

KARAR: Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 10. İş Mahkemesi

SAYISI: 2006/81 E., 2019/523 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince maddi tazminat isteminin tam, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davacı ile davalılardan ... İnş. Tur. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılardan ... İnş. Tur. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiş, davacı vekili katılma yoluyla temyiz isteminde bulunmuş olmakla; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dosyanın 22.09.2006 tarihli dava dilekçesinde; Müvekkilinin davalılardan ... İnşaat Dekorasyon Gıda Tekstil Turizm ve San. Tic. Ltd. Şti.’nde 22.07.2005 tarihinde kartonpiyer ve alçı dekorasyon işinde çalışmak üzere işe girdiğini ve 22.09.2005 tarihine kadar fasılasız olarak çalıştığını, müvekkilinin 2005 yılı Ağustos ayında davalı ... İnşaat Dekorasyon Gıda Tekstil Turizm ve San.Tic.Ltd.Şti.’nin taşeron olarak diğer davalı ...’in işlerini yapmakta olduğu Balçova Bora Sokaktaki Apartman inşaatında kartonpiyer ve alçı dekorasyon işinde çalışmaya başladığını, davalılar arasında 31.05.2005 tarihli taşeronluk sözleşmesinin olduğunu, müvekkilinin günlük net 30,00. TL ücretle işçi olarak davalılar yanında çalışmasına rağmen çalışmasının Kuruma bildirilmediği için ... 7.İş Mahkemesinde sigortalılığın tespiti davası açıldığını, müvekkilinin ...’e ait ... inşaatın Balçova Bora Sokaktaki inşaatında çalışırken 22.09.2005 tarihinde herhangi bir güvenlik önlemi alınmamasından dolayı inşaatın 10.katından düşerek iş kazası geçirdiğini ve ağır şekilde yaralanarak Dokuz Eylül Üniversitesine kaldırılarak bir dizi ameliyat geçirdikten sonra 10.10.2005 tarihinde taburcu edilerek memleketi ...’a gönderildiğini, 11.10.2005 tarihinde ... Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Hastanesinde yatırılarak tedavi altına alındığını, müvekkilinin olay günü inşaatın 10 uncu katında işlerin bitmesi üzerine temizlik yapılarak çıkan atık malzemeleri inşaatın dış duvarında açılmış olan delikten el arabasının gönderilmesi sırasında dengesini kaybederek düştüğünü, müvekkilinin katlara kurulmuş olan tahta iskelelere çarparak düşmesi sonucu sağ kolu, sol ayağı, kalçası ve belinin kırıldığını ve kaldırıldığı hastanede böbreklerinden ve akciğerinden ameliyat olduğunu, müvekkilinin halen çalışamayacak derecede malul olduğunu ve yakınlarının yardımıyla yürüyebildiğini, olaydan sonra ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 2005/78569 hazırlık sayılı soruşturma açıldığını ve halen devam ettiğini, olayda davacının kusursuz davalıların %100 kusurlu olduğunun görüleceği, davalıların gerekli önlemleri almadığı gibi müvekkilinin işçileri olduğunu gizleme çabası içine girdiklerini ve hiçbir yardım ve ödeme yapmadıklarını belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla 4.000,00. TL maddi tazminat ve 100.000,00. TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Davacı vekili birleşen dosyanın 26.07.2012 tarihli dilekçesinde özetle; davalı olarak ... İnş. Tur. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd Şti'ni göstermek suretiyle aynı iş kazası nedeniyle asıl dosyadaki davalılar ile birlikte iş bu dosya davalısı dahil olmak üzere 4.000.00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsilini talep etmiştir.

3. Davacı vekili asıl ve birleşen davadaki maddi tazminat istemlerini 20.09.2019 tarihli dilekçesiyle 171.849,85 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... Dekorasyon Gıda Tekstil Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili asıl davaya cevap dilekçesinde özetle; “Davacının müvekkili şirket bünyesinde hiçbir zaman çalışmadığını, olay tarihinde müvekkili şirketin ... İnşaatın işlerini yapmakta olduğunu ancak davacının müvekkil adına her hangi bir iş görmediğini, şirket yetkilisi ...’ın da davacıyı olay gününe dek hiç görmediğini, davacı şirketin çalışanlarının “davacının arkadaşları olduğunu, iş aradığını ve olay günü iş aramak ve kendilerini ziyaret maksadı için inşaata geldiğini” beyan ettikleri, müvekkili şirket yetkilisinin bu beyan üzerine olaydan haberi olduğunu, müvekkili ile işçi işveren ilişkisi bulunmayan davacının açtığı davasının haksız ve yersiz olduğunu, kazanın üzerinden uzun zaman geçmesine rağmen davacının bu davayı açtığını, taraflar arasında bir akit olsa davanın daha önce açılacağını belirterek haksız ve yersiz olarak açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ...’in kazanın olduğu inşaatta arsa sahibi olduğu ve müteahhit firmanın ... İnşaat Turizm Nak. San. ve Tic.Ltd.Şti. olduğunu, davanın tarafı olmadığını ve davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin arsa sahibi olarak kendisine düşen dairelerin kartonpiyer ve asma tavanlarının yapılabilmesi için işin tümünü diğer davalı ... Dekorasyon Gıda Tekstil Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.’ne verdiğini, müvekkilinin ve ... İnşaat Ltd.Şti.’nin bu tür işleri yapan personeli olmadığını, kazanın olduğu inşaatın ... Ltd. Şti.’nin tek çalıştığı yer olmadığını, işçilerin bazı günler müvekkilinin inşaatında bazı günler ise başka inşaatlarda çalıştıklarını, eser sözleşmesi doğrultusunda diğer davalının yaptığı kartonpiyer, asma tavan işinin bağımsız bir iş olduğunu ve müvekkilinin meydana gelen kazadan sorumlu tutulamayacağını, her türlü iş güvenliğinin diğer davalı tarafından alınması ve kontrolünün yapılması gerektiğini, kazanın saat 17.00 paydos sonrası ve işçilerin soyunmaya gittiği zamanda gerçekleştiğini, olay saatinde davacının neden orada olduğunu bilmenin mümkün olmadığını belirterek davanın müvekkili açısından reddine karar verilmesini” talep etmiştir.

3. Davalı ... İnşaat Turizm Nak.San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile asıl dosya davalılarından ... İnş. Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti arasındaki sözleşme kapsamında dairelerin kartonpiyer ve asma tavan işinin anılan bu şirkete verildiğini, aralarında eser akdi bulunduğunu, SGK tarafından yapılan bir inceleme ya da tahkikatın bulunmaması halinde davacı tarafa SGK'ya ihbarda bulunmak gerekirse iş kazası olduğu yönünde tespit davası açılmak üzere süre verilmesi gerektiğini, davacının olayın gerçekleşmesinde tam kusurlu olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davacı ..., Onur Mah. Balçova /... adresinde bulunan ... İnş. İnş. Tur. Nak. Gıda San. Ltd. Şti. tarafından inşa edilen Özel Bina inşaatı işyerinde 22.09.2005 tarihinde saat 20:00 sıralarında davalı ... İnş. Dek. Gıda Teks. Turz. San. Tic.Ltd. Şti. işyerinin yetkilisi ... ile 31.05.2005 tarihinde sözleşme imzalayarak binanın kartonpiyer tavan işlerinin yapımını üstlenmiştir. ... İnş. İnş. Tur. Nak. Gıda San. Ltd. Şti. Buna göre asıl işveren, davalı ... İnş. Dek. Gıda Teks. Turz. San. Tic.Ltd. Şti. Alt işveren konumundadır. Davacı alt işveren ... inş. Dek. Gıda Teks. Turz. San. Tic.Ltd. Şti. 'nin çalışanıdır. Olay tarihinde inşaatın onuncu katında çalışmakta olan davacı alt katta temizlik yapmış, toplanan molozları bir el arabasına doldurmuş, asansör boşluğuna kurulmuş vinçin kancasına el arabasını bağlarken dengesini kaybederek asansör boşluğundan aşağı zemin kata kadar düşerek iş kazası geçirmiştir. Davacının, 22.09.2005 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle olayla ilgili olarak SGK Kurum Sağlık Kurulu tarafından düzenlenen 18.05.2017 tarih ve 920 sayılı Sağlık Kurulu Kararı ile kazalı işçinin dava konusu olay nedeni ile maluliyetinin % 39,2 olduğu, yardıma muhtaç olmadığı, kontrol muayenesi gerekmediği belirlenmiştir. Olayla ilgili olarak Dikkatsizlik Tedbirsizlik Nedeni ile Yaralamaya Sebebiyet Vermek suçundan dolayı sanıklar ... ve ... aleyhinde ... 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2007/477 E sayısına kayden açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda verilen 2012/279 K sayılı, 21.02.2012 tarihli ilam ile sanıkların olayda mağdurun kemiklerinin kırılmasına ve uzuv kaybına neden olacak şekilde yaralanmasına sebebiyet verdikleri tespit edildiğinden cezalandırılmalarına dair verilen karar Yargıtay 12. CD’ nin 2013/4384 E 2013/7246 K sayılı, 25.03.2013 tarihli ilamı ile onanarak kesinleşmiştir. Kusur durumunun tespiti yönünden görevlendirilen A Sınıfı İş Güv. Uzmanı İnş. Müh. ... tarafından tanzim olunan 07.05.2016 tarihli asıl ve 26.06.2016 tarihli ek raporlar ile; “olayın meydana gelmesinde kazazede işçinin işvereni ve alt işveren olan davalılardan ... İnşaat Dekorasyon Gıda Tekstil Turizm ve San.Tic.Ltd.Şti.’nin %50, inşaatın sahibi asıl işveren olan davalılardan ... İnşaat ...’in %25, kazazede davacı işçi ...’in %25 oranında kusurlu olduğu” tespit edilmiştir. Bu rapora itiraz edilmesi üzerine B Sınıfı İş Güv. Uzmanı bilirkişiler İnş. Müh. ..., Jeofizik Müh. ... ve SGK Uzmanı Av. ... tarafından tanzim olunan 08.06.2017 tarihli asıl ve 08.02.2017 tarihli ek raporlar ile “olayın meydana gelmesinde ... İnşaat Dekorasyon Gıda Tekstil Turizm ve San.Tic.Ltd.Şti.’nin %50, inşaatın sahibi asıl işveren olan davalılardan ... İnşaat ...’in %25, kazazede davacı işçi ...’in %25 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bu rapora da itiraz edilmesi üzerine raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla A Sınıfı İş Güv. Uzmanı bilirkişiler İnş. Müh. ..., İnş. Müh. ... ve Mak. Müh. ... tarafından tanzim olunan 02.10.2018 tarihli alınan bilirkişi raporunda; olayın meydana gelmesinde ... İnşaat Dekorasyon Gıda Tekstil Turizm ve San.Tic.Ltd.Şti.’nin %30, ... İnşaat Dekorasyon Gıda Tekstil Turizm ve San.Tic.Ltd.Şti.’nin müdürü ve yetkilisi hakkında kesinleşmiş ceza hükmü bulunan ...’ ın % 10, asıl işveren ... İnşaat Tur. Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’ nin % 30, hakkında kesinleşmiş ceza hükmü bulunan ...’in % 10, davacı kazazede işçi ...’in %20 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Davacının maddi tazminat hesabından son heyet kusur raporu esas alınmıştır. Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin kaza tarihinde davalı işyerinde günlük 30,00. TL yevmiye ile çalıştığını iddia etmiştir. Ancak bu hususta herhangi bir işyeri kaydı, tanık beyanı, meslek odası yazısı bulunmadığı görülmektedir. Davalı işverenler tarafından davacının kaza tarihinde işyerinde çalışmadığının savunulduğu, bunun üzerine davacı tarafından ... 7. İş Mahkemesinde hizmet tespiti davası açıldığı ve bu dava sonucunda verilen 2011/594 E 2012/629 K sayılı 12.09.2012 tarihli ilam ile davacının 22.07.2005 22.09.2005 tarihleri arasında ... İnşaat Dekorasyon Gıda Tekstil Turizm ve San.Tic.Ltd.Şti.’nde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 60 gün çalıştığı, 60 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediği, iş kazası geçirdiği 22.09.2005 tarihinde asıl işveren ... İnşaat Tur. Nak. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ nde aracı olarak iş alan ... İnşaat Dekorasyon Gıda Tekstil Turizm ve San.Tic.Ltd.Şti.’nin işçisi olarak çalıştığının tespitine dair karar verildiği, bu kararın Yargıtay 10. HD’nin 2013/7305 E 2013/8568 K sayılı, 29.04.2013 tarihli ilamı ile onanarak kesinleştiği görülmektedir. Bu nedenle maddi tazminat hesabında asgari ücret esas alınmıştır." gerekçeleriyle "Davacının 22.09.2005 tarihinde geçirdiği iş kazasına istinaden meydana gelen % 39,2 sürekli işgörmezlik nedeniyle uğradığı maddi zararının tespiti yönünde 26.04.2019 tarihli bilirkişi raporuna itibarla 171.841,85 TL maddi tazminat ile davacının manevi tazminat yönünden talebi değerlendirildiğinde tarafların sosyal ekonomik durumları, kusur oranları, maluliyet oranı ve hakkaniyet ölçüsünde davacının olay nedeniyle yaşamış olduğu fiziksel ve ruhsal acıların kısmen de olsa giderilmesi amacıyla manevi tazminat davasının kısmen kabulüyle 50.000,00 manevi tazminatın asıl ve birleşen dosya davalılarından müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan ... İnşaat Turizm Nak.San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalılardan ... Şirketi ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... 7. İş Mahkemesinin 2012/629 Esas sayılı dosyası ile ...'in işveren sıfatı olmadığının belirlenmesine rağmen, Sulh Ceza Mahkemesi'nin ...'in cezalandırmasına ilişkin kararındaki asıl işveren olduğu yönündeki tespit dikkate alınarak kusur izafe edilmesinin hatalı olduğunu, diğer davalı şirket ile asıl alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, kusura dair düzenlenen bilirkişi raporlarının çelişkiler nedeniyle hüküm kurmaya elverişli olmadığını, ... aleyhine verilen %10 kusur oranına karşılık gelen tazminatın diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin hatalı olduğunu, bu kişinin taraf olmadığını ve hissesine düşen tazminat miktarının ayrıca hesaplanarak hüküm kurulması gerektiğini, dava konusu talepler ile ilgili ıslah zamanaşımının gerçekleştiğini, bu nedenle reddi gerektiğini, maddi tazminata ilişkin alınan bilirkişi raporuna itirazlarının reddedilerek etkin savunma ve dinlenilme haklarının ihlal edildiğini, birleştirilen dosya ile ilgili ön inceleme yapılmadığını ve taraflarınca delillerini bildirmeleri için süre verilmesi gerektiği halde verilmediğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davacı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde özetle; maddi tazminat yönüyle karara bir itirazlarının olmadığını, ancak davacının olay nedeniyle meydana gelen maluliyeti dikkate alındığında belirlenen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu, bu nedenle 100.000,00 TL'lik manevi tazminata hükmedilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, dosyadaki yazı, bilgi ve belgeler, kanuni gerektirici sebepler, dosyadaki delil durumu dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesince delillerin değerlendirilmesinde ve ayrıca maluliyet derecesi, kaza tarihi, tarafların kusur durumları ve ekonomik durumlarına göre maddi ve manevi tazminat miktarının belirlenmesinde hatalı bir yön bulunmadığı, maluliyet derecesini belirleyen rapor tarihi itibariyle alacağın zamanaşımına uğramadığı anlaşılmakla, davacının ve davalılardan ... Şirketi ve ...'in istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK. 353/b 1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... İnş. Tur. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd Şti ve ...'in ortak vekili ile iş bu temyize cevap süresi içerisinde katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... İnş. Tur. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd Şti ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; zamanaşımı defilerinin değerlendirilmemesinin hatalı olduğunu: iş kazasının 22.09.2005 tarihinde meydana gelmiş olmakla ıslah dilekçesinin mahkemeye sunulduğu tarih itibarı ile 10 yıllık zaman aşımı süresi geçmesine ve bu ıslah dilekçesine karşı zaman aşımı def'i ileri sürmelerine rağmen değerlendirme yapılmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, ... 2. Sulh Ceza Mahkemesi Hakimliğince davalı ...'in 3 üncü kişi sıfatı ile yada işveren vekili sıfatı ile olayda kusuru olduğu iddiası ile verilmediğini, Sulh Ceza Mahkemesince hatalı bir belirleme ile ...'in sırf "asıl işveren olduğundan" bahisle söz konusu cezayı ihdas ettiğini, oysa ki Yargıtay incelemesinden geçen ... 7. İş Mahkemesi kararında ...'in dava konusu olayda hiçbir şekilde işveren sıfatına sahip olmadığını belirlediğini, o sebeple dava konusu olayda 3 üncü kişi olarak kusuru olmayan, asıl işveren ve alt işveren sıfatı da olmayan arsa sahibi ...'in dava konusu olayda sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, yine şirket ortağı yada yetkilisinin kusurlu olduğu idda edilen şirketle organik bağının olmasının, gerçek kişilere kusur yükleyeceğine şahsi sorumluluklarına vücut vereceğine dair tespit ve belirlemenin yasal bir dayanağı ve bu konuda hukukumuzda bir düzenleme bulunmadığını, izah edilen sebeplerle işveren sıfatı bulunmayan ... aleyhine kusur izafe edilemeyeceği bu davalı aleyhine açılan davanın da ret edilmesi gerektiğini, kusur raporları arasında çelişkinin giderilmediğini, Tuncay Yılmaz Şirketine verilen %10 kusurdan teselsüle dayalı sorumlu tutulamayacağını, hesap bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmadığını, birleştirilen ... 5. İş Mahkemesi'nin 2012/370 Esas ve 2012/753 Karar sayılı dosyası ile ilgili ön inceleme ve delillerin toplanması işlemi yapılmadan hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince hükmedilmesi gereken harcın tek olması gerekirken ayrı ayrı hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davacı vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle; manevi tazminata ilişkin Mahkeme kararını temiz ettiğini beyan etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 366 yollamasıyla uygulanan 348 inci maddesi, 370 ve 371 inci maddeleri, ile "dava yığılması" açısından aynı Kanun'un 110 uncu maddesi, "Tazminat sorumluluğu ve miktarının tespiti" açısından iş kazasının gerçekleştiği tarih de gözetilerek yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanun'un 332 ve 98 inci maddeleri ile giderek aynı Kanun'un 41, 42, 43, 44, 45 ve 47 nci maddeleri, öte yandan 6101 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 2 ve 7 nci maddeleri gereğince uygulanma imkanı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 55 ve 420 nci maddesi hükümleri, "Olayın iş kazası olarak tespiti, sürekli iş göremezlik oranının tespiti ile iş kazasının SGK yönünden sonuçları" açısından 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20, 21, 95 inci maddeleri ile Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 28.06.1976 gün, 1976/6 4 sayılı Kararı, "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısından iş kazasının gerçekleştiği tarih de gözetilerek yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 04.12.1973 tarih ve 7/7583 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlükte bulunan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü maddeleri,"usuli kazanılmış hak" açısından 04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı ve 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları ile 492 sayılı Harçlar Kanun'un 15,16 ve 28 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme

A) Davalılardan ... İnş. Tur. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd Şti ve ... vekillinin manevi tazminat hükmüne, davacı vekilinin de aynı hükme katılma yoluyla temyiz itirazlarının incelenmesinde:

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. HMK 366 ncı maddenin yollaması ile temyiz yolunda da uygulanan 348/1 inci madde uyarınca, İstinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile iki haftalık süre içerisinde vereceği cevap dilekçesi ile temyiz yoluna başvurabilir. 348/2 nci maddesi uyarınca İstinaf yoluna başvuran, bu talebinden feragat eder veya talebi bölge adliye mahkemesi tarafından esasa girilmeden reddedilirse, katılma yolu ile başvuranın talebi de reddedilir.

4. Somut olayda; Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırının 107.090,00 TL olup, hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının 50.000,00 TL olduğu, manevi tazminat hükmünün, maddi tazminat hükmünden bağımsız olarak ayrı bir dava olarak değerlendirilmesi gerektiği ve kesinlik sınırı altında kaldığı, anlaşılmakla davalı temyiz itirazlarının dolayısıyla da iş bu temyize bağlı davacı katılma yoluyla temyiz itirazının kesinlikten reddine karar verilmiştir.

B) Davalılardan ... İnş. Tur. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd Şti ve ... vekillinin manevi tazminat hükmüne, davacı vekilinin de aynı hükme katılma yoluyla temyiz itirazlarının incelenmesinde:

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle hükme esas alınan kusur ve hesap raporunun Dairemizce kabul edilen ilkelere uygun olmasına, davacı tarafın teselsüle açıkça dayanmış olmasına, ve özellikle Bölge Adliye Mahkemesi kararında davalıların zamanaşımı def'inin değerlendirilerek def'inin reddine karar verilmiş olduğunun anlaşılması karşısında, kanunun açık hükmüne aykırı görülen hususlar re'sen dikkata alınarak davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2.6100 sayılı HMK nun “yargılama giderlerinin kapsamı” başlığını taşıyan 323 üncü maddesinde yargılama giderlerinin hangi kalemleri kapsadığı tek tek sayılmış, bu madde içerisinde “Başvurma, karar ve ilam harçları yargılama gideri” kapsamında belirtilmiş, “yargılama giderlerinden sorumluluk” başlığını taşıyan 326 ncı maddede “kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerinin, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebileceği”, “yargılama giderlerine hükmedilmesi” başlığını taşıyan 332 nci maddesinde ise “yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği, yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümün hüküm altında gösterileceği,” hüküm altına alınmıştır.

3.492 sayılı Harçlar Kanun'un 15 inci maddesinde “Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.” 16/1 1 inci cümlesinde “Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır.” 28/1 a maddesinde “Karar ve İlam Harcı” düzenlenmiş olup “Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Şu kadar ki, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan harcın oranı yirmide bir olarak uygulanır. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olması, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmez.” Hükümleri yer almaktadır.

4.Anayasa Mahkemesinin 14.01.2010 tarihli ve E. 2009/27, K. 2010/9 sayılı Kararında da belirtildiği üzere “Harç, idarece yapılan bir hizmetten yararlananlardan bu hizmet dolayısıyla alınan para, diğer bir deyimle verginin özel ve ayrık bir türüdür. Bu nedenle diğer harçlarda olduğu gibi, yargı harçlarında da kural; harcın, davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişi tarafından ödenmesidir. Ancak yargı yoluna başvurmak, başvuran kişiye bir harç yükümlülüğü yüklediği gibi, başvuranın haklı çıkması halinde bu yükümlülük yer değiştirmekte ve davada haksız çıkan tarafa yükletilmektedir. Bu nedenle nispi harca tabi davalarda, yargılama sonunda ödenecek harç miktarıyla birlikte, harcın gerçek sorumlusu da mahkeme kararıyla belirlenmektedir.”

5.Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda, davacının davalılardan tazminat istemi hususunda teselsül hükümlerine dayanarak tahsil talebinde bulunduğu, İlk Derece Mahkemesince verilen kararda da bu husus gözetilerek davalıların tazminat alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumluluklarına hükmedildiği, bu cümleden olarak hüküm ferileri hakkında da kararın niteliğine uygun olarak davalıların müteselsil sorumluluğuna hükmedildiği, böylece Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda da istinaf başvurusu reddolan davalıların tek bir karar ve ilam harcından müteselsilen sorumluluklarına hükmedilmesi gerekirken; her bir davalının aynı miktardaki karar ve ilam harcından ayrı ayrı sorumluluklarına hükmedilmesi ve peşin yatırılan harç miktarının toplamının karar ve ilam harcından mahsup edilmemiş olması hatalı olmuştur.

6. Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

7. O halde, kanunun açık hükmüne aykırı görülen hususların re'sen dikkate alınacağı gözetilerek, temyiz eden davalılar vekilinin temyiz itirazları gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi hükmü bozulmalıdır.

8. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu kısımları düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... İnş. Tur. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili ile davacı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davalı ... İnş. Tur. Nak. Gıda. San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının istinaf karar ve ilamı harcı yönünden kabulü ile

... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 24.01.2022 tarih ve 2019/3185 Esas 2022/60 Karar sayılı kararın hüküm fıkrasının 4 ve 5 inci bendi silinerek yerine:

"4 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca hesap edilen 15.154,56 TL karar ve ilam harcından istinaf başvurusu esnasında peşin olarak davalılardan ayrı ayrı tahsil edilen toplam 7.577,28 TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 7.577,28 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf başvurusunda bulunan davalılar ... İnş. Tur. Nak. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına" rakam ve sözcükleri yazılmak suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3.İstek hâlinde temyiz başvurusu için yatırılan harcın ilgililere iadesine,

4.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.