Yargıtay 10. HD 2023/10760 E. 2023/10067 K.

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2023/435 E., 2023/1202 K.

HÜKÜM/KARAR: Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ: Amasya İş Mahkemesi

SAYISI: 2022/289 E., 2022/751 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.05.1990 tarihinde ... Evleri Yapı Kooperatifine bağlı olarak takriben 6 ay civarında çalıştığı, buna ilişkin olarak davacının Amasya SGK İl Müdürlüğünün ... sigorta sicil numaralı dosyasında ... nolu işyerince verilmiş işe giriş bildirgesinin mevcut olduğu, davalı Kurumun da müracaatları üzerine böyle bir işe giriş bildirgesinin varlığını kabul ettiği, bu sigortalılığa ilişkin sigorta sicil kartının da mevcut olduğu, yine beraber çalıştığı arkadaşlarının fiili çalışmayı bildikleri, çalışması sebebiyle davalı Kurum tarafından tanzim edilip kendisine verilen 21.08.1990 tarihli sağlık karnesinin mevcut olduğu, o günkü mevzuata göre zaten en az 3 aylık çalışması olmayan sigortalılara sağlık karnesi verilmediği, bunun fiili çalışmaya yönelik kesin delil mahiyetinde olduğu, fakat davacının çalışmasının işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmişse de işyeri tarafından primleri ödenmediği için Kurumun davacının çalışmalarını sigortalı hizmet olarak kabul etmediği iddiasıyla davacının 01.05.1990 tarihli işe giriş bildirgesine dayalı çalışmasının emekliliğine esas sayılmak üzere sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; yapılan yasal değişiklik ile Kurumlarının hizmet tespiti davalarında işverenle birlikte zorunlu dava arkadaşı olması durumunun kaldırılarak Kurum yönünden kendine özgü feri müdahil statüsü getirildiği, böylelikle Kurum aleyhine gereksiz yere masraf ve vekalet ücretine hükmedilmesinin önüne geçilmesinin amaçlandığı, davanın türü itibariyle Kurumun feri müdahil olması gerektiği, yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilmeyen sigortalıların çalışmalarının hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacaklarını ilam ile ispatlayabilmeleri durumunda bu çalışmaların dikkate alınacağının belirtildiği, 5 yıllık süreye ilişkin çıkış olması durumunda her kesim için ayrı hesaplanması gerektiği, geriye dönük 5 yıllık sürenin dışında kalan taleplerin hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiği, davanın türü itibariyle fiili çalışmanın ispatlanması gerektiği, yönetimce düzenlenip süresi içerisinde Kuruma verilen işe giriş bildirgesinin kişinin işe alınmış olduğunu göstermesi durumunda fiili çalışmanın varlığının ortaya konulması açısından tek başına yeterli kabul edilemeyeceği, sigortalılıktan söz edilmesi için çalışmanın varlığının 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesine dayalı sigortalılığının tespiti davaları yönünden kabul edilen ilkelere uygun biçimde belirlenmesi gerektiği, eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceği, fiili veya gerçek çalışmayı ortaya koyacak belgelerin işe giriş bildirgesiyle birlikte sigortalının gün sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleriyle birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bilgileri ile 3 aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesinin zorunlu olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti amacıyla bu davada davacının belirtilen tarihlerde fiili çalışmasının varlığının araştırıldığı, davacının iddia olunan dönemde Kuruma 01.05.1990 başlangıç tarihli giriş bildirgesi verildiği, davacının bildirge doğrultusunda yaptığı tespit başvurusunun kurumca reddedildiği, dinlenilen tanıkların işe giriş bildirgesi ile tutarlı beyanları bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının ... Evleri Yapı Kooperatifi unvanlı ... sigorta sicil nolu iş yerinde hizmet sözleşmesine tabi olarak asgari ücret ile 01.05.1990 tarihinde 1 gün süreyle çalıştığının tespitine, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 09.04.1991 tarihi olduğunun ve davalı işyerinde bir günlük çalışması yönünden sigorta prim ödeme gün sayısının hesabına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurumun fer'i müdahil olduğu, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiği, davanın ispatlanamadığı, eksik araştırma ile karar verildiği, Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara, hükmün dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, ileri sürülen tüm istinaf sebeplerinin İlk Derece Mahkemesince usul ve yasaya uygun bir şekilde değerlendirilerek hüküm kurulması nedeniyle kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; çalışma olgusunun sadece bordro tanıkları ile belirlenmesi nedeniyle ispat edilemediği, hak düşürücü sürenin geçtiği, kararın usul ve kanuna uygun olmadığı beyanıyla temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; davacının dava dışı ... Evleri Yapı Kooperatifine ait işyerinde 01.05.1990 tarihinde 1 gün süre ile hizmet akdi ile çalıştığına dair sigorta başlangıç tarihinin tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı mülga Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 6, 60/G, 79 ve 108 inci maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.