Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Asliye Ceza Mahkemesi

Fethiye 2.Asliye Ceza Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile sanık hakkında, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca beraatine karar verildiği, hükmün, istinaf edilmeksizin 14.11.2019 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 2022/18734 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB 2023/58626 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB 2023/58626 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuğun 27.12.2014 tarihinde kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde kabul etmek veya bulundurmak suçunu işlediğinden bahisle Fethiye Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 10.02.2015 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın 3 yıl süre ile verildiği, anılan kararın 23.02.2015 tarihinde suça sürüklenen çocuk müdafiine tebliğ edilerek kesinleştiği, 26.09.2018 tarihinde aynı nitelikte suçu işlemesi üzerine Fethiye Cumhuriyet Başsavcılığınca 24.12.2018 tarihli iddianame ile kamu davası açıldığı, Mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında 3 yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verildiği ve 26.09.2018 tarihli suçun bu süreden sonra işlendiğinden bahisle beraat kararı verilmiş ise de,

Benzer bir olay nedeni ile Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 06.04.2022 tarihli ve 2021/19644 Esas, 2022/4371 Karar sayılı ilâmı ile; "... 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin ikinci fıkrasında "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171'inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir." hükmünün kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçuna münhasır olarak düzenlendiği, somut olayda 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 19 uncu maddesinin uygulanma olanağının bulunmadığı, suça sürüklenen çocuklar hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi halinde, erteleme süresinin 5 yıl olacağı gözetilmeden itirazın reddi yerine kabulüne karar verilmesi kanuna aykırı olup kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir..." şeklinde de belirtildiği üzere, suça sürüklenen çocuklar bakımından da kamu davasının açılmasınının ertelenme süresinin 5 yıl olduğu, dolayısıyla işin esasına girerek değerlendirme yapılması gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A. Yaşı küçük şüpheli hakkında, 27.12.2014 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, Fethiye Cumhuriyet Başsavcılığının 10.02.2015 tarihli ve 2015/508 Soruşturma, 2015/23 Karar sayılı kararı ile, 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca üç yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelenmesine, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiği, kararın şüphelinin zorunlu müdafiine 23.02.2015 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek infazı için Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,

B. Nazilli Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün 11.04.2016 tarihli ve 2015/ÇDS sayılı yazısı ile, 09.04.2016 tarihinde infazın tamamlandığının bildirildiği,

C. Şüphelinin, 26.09.2018 tarihinde yeniden uyuşturucu madde kullandığının teknik yöntemlerle tespit edilmesi üzerine, erteleme kararının kaldırılarak Fethiye Cumhuriyet Başsavcılığının 24.12.2018 tarihli ve 2015/508 Soruşturma, 2018/3302 Esas, 2018/2993 sayılı iddianamesi ile kamu davası açılıdığı,

D. Fethiye 2.Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 19.02.2019 tarihli ve 2019/68 Esas, 2019/75 Karar sayılı kararı ile, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca sanığın beraatine karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

E. Dosya kapsamına göre, yaşı küçük şüpheli hakkında 27.12.2014 tarihli eylemi nedeniyle Fethiye Cumhuriyet Başsavcılığının 10.02.2015 tarihli kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmiş, kararın şüphelinin zorunlu müdafiine 23.02.2015 tarihinde tebliğ edilerek 15 günlük itiraz süresinin geçirilmesi ile itiraz edilmeksizin kesinleşmesini takiben, suça sürüklenen çocuğun erteleme süresi içinde 26.09.2018 tarihinde yeniden aynı suçu işlemesi nedeniyle Fethiye Cumhuriyet Başsavcılığının 24.12.2018 tarihli iddianamesi ile kamu davası açılmış, Mahkemesince, suça sürüklenen çocuk hakkında verilmiş olan kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararındaki denetim süresinin 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 3 yıl olduğu, 26.09.2018 tarihli eylemin denetim süresinin bitiminden sonra işlendiği gerekçesiyle sanığın beraatine karar verilmiş ise de; 5271 sayılı Kanun'un 171 (Değişik madde: 06.12.2006 5560 sayılı Kanun 21 inci md) inci maddesinde;

" (1) Cezayı kaldıran şahsî sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların ya da şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde, Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verebilir.

(2) (Değişik fıkra: 17.10.2019 7188 sayılı Kanun/19 uncu md) Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, Cumhuriyet savcısı, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen, kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine karar verebilir. Suçtan zarar gören veya şüpheli, bu karara 173 üncü madde hükümlerine göre itiraz edebilir.

(3) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilebilmesi için,

a) Şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezası ile mahkûm olmamış bulunması,

b) Yapılan soruşturmanın, kamu davası açılmasının ertelenmesi halinde şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini vermesi,

c) Kamu davası açılmasının ertelenmesinin, şüpheli ve toplum açısından kamu davası açılmasından daha yararlı olması,

d) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı ve Cumhuriyet savcısı tarafından tespit edilen zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,

Koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

(4) Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmediği takdirde, kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi halinde kamu davası açılır. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez.

(5) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararlar, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.

(6) (Ek fıkra: 17/10/2019 7188 S.K./19 uncu md) Bu madde hükümleri;

a)Suç işlemek için örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar,

b) Kamu görevlisi tarafından görevi sebebiyle veya kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen suçlar ile asker kişiler tarafından işlenen askerî suçlar,

c) Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar,

hakkında uygulanmaz." düzenlemesine yer verilmiş olup,

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayılı Kanun) kamu davasının açılmasının ertelenmesi başlıklı 19 uncu maddesi ise;

" Madde 19 (Değişik madde: 06.12.2006 5560 sayılı Kanun 39 uncu md)

(1) Çocuğa yüklenen suçtan dolayı Ceza Muhakemesi Kanunundaki koşulların varlığı halinde, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilebilir. Ancak, bu kişiler açısından erteleme süresi üç yıldır.

(2) (Ek fıkra: 17.10.2019 7188 sayılı Kanun 33 üncü md) Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hapis cezasının üst sınırı, on beş yaşını doldurmamış çocuklar bakımından beş yıl olarak uygulanır." şeklindedir.

5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin ikinci fıkrasında "Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir." hükmü yer almaktadır.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumu ceza adalet sistemimize ilk defa 5395 sayılı Kanun ile girmiştir. Kurum, 06.12.2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle 5271 sayılı Kanun'un 171 inci maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenerek, uygulama yönünden yetişkinleri de kapsayacak şekilde genişletilmiştir. En son değişiklik 24.10.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (7188 sayılı Kanun ile yapılmış, yeni düzenleme ile kurumun kapsamının genişletilmesinin yanısıra etkin bir şekilde uygulanabilmesine yönelik hükümler getirilmiştir.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi; hakkında kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunan failin, kişiliği ve üzerine atılı suçun önemi göz önünde bulundurularak, açılması gereken davadan, belirlenecek bir süre boyunca göstereceği iyi hal dikkate alınarak vazgeçilmesidir. Şüpheli erteleme süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlemediği takdirde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suçun işlenmesi halinde ise, şüpheli hakkında kamu davası açılır.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumu ceza muhakemesinin dava açılmadan sonlanmasını sağlayarak, suça sürüklenen çocuğun lekelenmesini ve ceza muhakemesindeki olumsuz süreçlerden etkilenmesini engelleyebilmesi nedeniyle önemli bir çözüm yöntemidir.

Tüm bu düzenlemeler ve açıklamalar doğrultusunda;

5395 sayılı Kanun'un, suça sürüklenen çocuklar hakkında özel bir kanun olup öncelikle uygulanması gerektiği, 5395 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde yer alan açık düzenleme karşısında, suça sürüklenen çocuklar hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi halinde, erteleme süresinin "3 yıl" olacağı, erteleme süresinin 3 yıl olarak kabul edilmesinin suça sürüklenen çocuk yönünden lehe olduğu, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun değişik 19 uncu maddesindeki 3 yıllık erteleme süresi yürürlükte iken bundan sonra yapılacak düzenlemelerde açıkça bir düzenleme bulunmadığı takdirde erteleme süresinin suça sürüklenen çocuklar için 3 yıl olarak uygulanması gerektiği, tıpkı 5271 sayılı Kanun'un 171 ve 231 inci maddelerinde erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması sürelerinin 5 yıl olarak belirlenmesine rağmen bu sürelerin çocuklar için 3 yıl olarak uygulandığı konusunda bir tereddüt olmadığı, 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesindeki erteleme süresi 5 yıl olarak belirlenmiş iken suça sürüklenen çocuklar için ayrıca bir süre öngörülmediğinden 5395 sayılı Kanundaki 3 yıllık erteleme süresinin uygulanması gerektiği, çocuğun üstün hukuki yararı da gözetilerek kamu davasının açılmasının ertelenmesi süresinin 3 yıl olarak kabulü gerektiği, somut olayda; suça sürüklenen çocuğun 26.09.2018 tarihli eyleminin 3 yıllık erteleme süresi bittikten sonra işlendiği, esasen Cumhuriyet Savcılığınca 27.12.2014 tarihli eylem yönünden kovuşturmaya yer olmadığına kararı verilerek, bağımsız suç teşkil eden 26.09.2018 tarihli eylemi yönünden 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yeni bir kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmesi gerektiği anlaşıldığından; mahkemesince, 27.12.2014 tarihli eylem yönünden 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca düşme kararı verilerek 26.09.2018 tarihli eylem yönünden gereğinin takdir ve ifası için Cumhuriyet Savcılığına ihbarda bulunulmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden sanığın beraatine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup sanık lehine verilmiş olan ve davanın esasını çözen bu karardan dolayı yeniden yargılama yapılmamak ve aleyhe sonuç doğurmamak üzere, hukuka aykırılığa işaret edilerek, kanun yararına bozma istemi değişik gerekçe ile yerinde görülmüştür.

III. KARAR

A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

B. Fethiye 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 19.02.2019 tarihli ve 2019/68 Esas, 2019/75 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmamak ve aleyhe sonuç doğurmamak üzere, gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

01.07.2024 tarihinde karar verildi.