Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1724 E., 2022/843 K.

DAVA TARİHİ: 21.05.2018

HÜKÜM/KARAR: Ret / Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/554 E., 2021/520 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu ... ili,... ilçesi,...köyünde bulunan 158 ada 5 parsel sayılı taşınmazın babası ... adına tespit ve tescil edilmesi gerekirken yolsuz olarak kardeşi ... adına tespit ve tescil edildiğini belirterek tapu kaydının iptali ile davacı ve diğer mirasçılar adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın tarafların ortak mirasbırakanı ... tarafından davalıların mirasbırakanına bağışlanıp zilyetliğin devredildiğini, bu yüzden ...’nın dava konusu taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında ... adına tespit edilmesini istediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.10.2019 tarihli ve 2018/584 Esas, 2019/726 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın mirasbırakan tarafından Ramazan’a bağışlandığı ve taşınmazın Ramazan’ın zilyetliğinde olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunması nedeniyle yapılan inceleme neticesinde ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nin 22.10.2020 tarihli ve 2020/270 Esas, 2020/1183 Karar sayılı kararıyla eksik araştırma nedeniyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak dosya Mahkemesine gönderilmiştir.

Gönderme kararı sonrasında yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararıyla; dava konusu taşınmazın mirasbırakan tarafından ...’ya bağışlandığı ve taşınmazın zilyetliğinin devredildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu taşınmazın bağışlandığı hususunun kesin olarak kanıtlanmadığını, zilyetliğin davalıların mirasbırakanına devredilmediğini, kadastro çalışmaları sırasında ...’nın hayatta olduğunu, tespit yapılırken bağış iradesinin kendisine sorulması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın mirasbırakan tarafından ...’ya bağışlandığı ve taşınmazın zilyetliğinin devredildiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1 b 1 inci maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirtilen sebepleri tekrarla, İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararların usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 701 inci, 702 nci; 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14 üncü ve 15 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

4. Kadastro sonucunda ... ili,... ilçesi,...köyü çalışma alanında bulunan 158 ada 5 parsel sayılı taşınmaz ...’ndan intikal ettiği, adı geçenin dava konusu taşınmazı 1995 yılında hibe ettiği ve taşınmazda halen hibe edilenin zilyet olduğu belirtilerek ... adına tepit ve tescil edilmiştir.

5. Mahkemece, işin esasına girilerek yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de davacı tarafın tereke adına talepe bulunduğu değerlendirilmemiş, dava dilekçesinde dava değeri 5000 TL gösterilmesine ve Mahkemece yapılan keşif sonucunda taşınmazın 177.009,95 TL olduğu belirlenmesine rağmen eksik harç davacı yana tamamlattırılmamış, dava konusu taşınmazın kullanım durumu ile ilgili alınan beyanlar arasında çelişki bulunmasına rağmen çelişkiler giderilmeden karar verilmiştir.

6. Hemen belirtilmelidir ki; 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 32 nci maddesi uyarınca; yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamaz.

Hal böyle olunca öncelikle davacı yana dava konusu taşınmazın keşfen belirlenen değeri üzerinden hesaplanacak harcın yatırılması için süre verilmeli, eksik harcın tamamlanması halinde davada taraf koşulu değerlendirilmelidir.

Eldeki davada mirasbırakan ...’nın ölüm tarihine göre terekesi elbirliği mülkiyetine tâbidir.

Bilindiği üzere, elbirliği halinde mülkiyet, yasa veya yasada belirtilen sözleşmeler uyarınca aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin, bu ortaklık nedeniyle bir mala veya hakka birlikte malik olma durumudur. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 701 inci ila 703 üncü maddelerinde düzenlenen bu tür mülkiyetin (ortaklığın) tüzel kişiliği olmadığı gibi eşya üzerinde ortaklardan her birinin doğrudan doğruya bir hakkı da yoktur. Mülkiyet bir bütün olarak ortakların tümüne aittir. Başka bir anlatımla ortaklık tasfiye oluncaya kadar ortaklardan birinin ayrı mal veya hak sahipliği bulunmayıp hak sahibi ortaklıktır. Değinilen mülkiyet türünde malikler mülkiyet payları ayrılmadığından paydaş değil, ortaktır. Bu kural, TMK' nın 701 inci maddesinde “... Kanun ve kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir. Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır.” biçiminde açıklanmıştır. Elbirliği halinde mülkiyetin bu özelliği itibariyle ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Şayet yasada veya elbirliği halinde mülkiyeti oluşturan anlaşmada ortaklık adına hareket etme yetkisinin kime ait olacağı belirtilmemişse, ortaklığın tasfiyesini isteme hakkı dışındaki tüm işlemlerde ortakların oybirliğiyle karar almaları ve birlikte hareket etmeleri zorunluluğu vardır. TMK' nın 702/2 nci maddesi bu yönde açık hüküm getirmiştir. Ancak, açıklanan kural yargısal uygulamada kısmen yumuşatılmış bir ortağın tek başına dava açabileceği, ne var ki davaya devam edebilmesi için öteki ortakların olurlarının (onaylarının) alınması veya miras şirketine atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülmesi gerektiği kabul edilmiştir (11.10.1982 tarih 1982/3 2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı). Nitekim bu görüş bilimsel alanda da aynen benimsenmiştir.

Somut olaya gelince, çekişmeli taşınmazın mirasbırakan ...’na ait olduğu belirtilerek payları oranında davacı ve diğerleri adına tescil istendiği ve mirasbırakanın davacı ve davalılar dışında mirasçılarının bulunduğu gözetilerek davada yer almayan mirasçıların olurunun alınması ya da terekeye TMK 'nın 640 ıncı maddesi uyarınca atanacak temsilci aracılığı ile yargılamanın sürdürülmesi gerekirken, davanın görülebilirlik koşulu gözardı edilerek esas hakkında hüküm kurulması doğru değildir.

4. Diğer taraftan; Mahkemece çekişmeli taşınmaz hakkında yapılan zilyetlik araştırması da yeterli olmadığından, mahallinde elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik mahalli bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın öncesi itibariyle kime ait olduğu, kimden kime ne zaman ve ne şekilde intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve hangi tasarruflarla zilyet edildiği, özellikle mirasbırakan tarafından hibe edilip edilmediği, hibe edilmişse zilyetliğin devredilip devredilmediği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle oluşan çelişkilerin giderilmesine çalışılmalı; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellerin tespit tutanakları ve dayanaklarıyla denetlenmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.