Karar Detayı

MAHKEMESİ: Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

KARAR: Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ: Maçka Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, tenkis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar ... ve ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına yeniden hüküm kurularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; mirasbırakan ...'un adına kayıtlı 104 ada 15 parsel, 105 ada 9, 11, 12 parsel, 106 ada 1 parsel, 110 ada 2 parsel, 1128 ada 17 parsel, 119 ada 15 parsel ve 135 ada 10 parsel sayılı taşınmazları davalıya satış suretiyle temlik ettiğini, anılan temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile davacıların miras payları oranında adlarına tesciline olmadığı takdirde saklı paylarının tenkisine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların kadastro tespitleri sonucunda müvekkili adına tescil edildiğini, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12. maddesi gereği 10 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, mal kaçırma ve muvazaa iddialarının asılsız olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mirasbırakanın davalı oğlu ile birlikte yaşadığı tüm ihtiyaçlarının davalı tarafından karşılandığı, amacının mal kaçırmak değil bakım ve minnet borcunu yerine getirmek olduğu, davacılar ... ve ... yönünden feragat nedeniyle, diğer davacılar ... ve ... yönünden kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar ... ve ... vekili, mirasbırakanın taşınmaz satmaya ihtiyacı olmadığı gibi bakım ihtiyacı da olmadığını, kendisine bakım gerekmediğinden minnet duygusu ile hareket etmesinin de beklenemeyeceğini, taşınmazlarının tamamını temlik ettiği, yapılan temliklerin mirastan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazlardan 1116 ada 10 parsel (eski 135 ada 10 parsel) sayılı taşınmazın öncesi tapusuz olmakla senetsizden davalı adına kadastro tespiti gördüğü, 1136 ada 23 parsel (eski 104 ada 15 parsel) sayılı taşınmazın eski tapu kayıtları uygulanarak kadastro tespitinin yapıldığı, mirasbırakanın kadastro tespiti öncesinde 1970 yılında davalıya satışı nedeniyle kadastro tespitinin davalı adına yapıldığı, 1132 ada 12 parsel (eski 105 ada 12 parsel),1131 ada 2 parsel (eski 110 ada 2 parsel), 1130 ada 1 parsel (eski 106 ada 1 parsel) ve 1117 ada 15 parsel (119 ada 15 parsel) sayılı taşınmazların eski tapu kayıtları uygulanarak kadastro tespitinin yapıldığı, mirasbırakanın kadastro tespiti öncesinde 1977 yılında davalıya satışı nedeniyle kadastro tespitinin davalı adına yapıldığı,1128 ada 17 parsel (eski 114 ada 17 parsel), 1132 ada 1 parsel (eski 105 ada 11 parsel) ve 1132 ada 7 parsel (eski 105 ada 9 parsel) sayılı taşınmazların mirasbırakan adına kadastro tespiterinin yapıldığı, 27/02/2012 tarihinde mirasbırakan tarafından satış suretiyle davalıya temlik edildiği, her ne kadar mirasbırakanın dokuz çocuğundan tek oğlu olan davalı ile birlikte yaşadığı kabul edilmiş ise de tüm malvarlığını davalıya temlik etmiş olmasının mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle kadastro öncesi tapusuz olan 1116 ada 10 parsel (eski 135 ada 10 parsel) sayılı taşınmaz yönünden davanın reddine, diğer taşınmazlar yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, davacılar ... ve ...'in miras payları oranında davanın kabulü ile tapu iptali ve tescile karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, mirasçılar ... ve ... ...'ın keşif esnasında tanık olarak alınan beyanlarında; mirasbırakanın davalı ile birlikte yaşadığı, bakım ve ihtiyaçlarının davalı tarafından karşılandığı, kız çocuklarının mirasbırakan ile ilgilenmedikleri, temliklerin muvazaalı olmadığı yönündeki beyanlarının mal kaçırma ve muvazaa iddialarının asılsız olduğunun kanıtı olduğunu, davacıların iddialarını kanıtlayamadıklarını, Bölge Adliye Mahkemesinin muvazaaya gerekçe olarak gösterdiği tüm malvarlığının temlik edildiği yönündeki kabulün tek başına mal kaçırmayı kanıtlamayacağını, zira mirasbırakanın emekli parasını kızlarına dağıttığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras ... çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, ... ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

3. Değerlendirme

4. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.03.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.