Karar Detayı

MAHKEMESİ: TRABZON BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE MAHKEMESİ: BORÇKA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, tenkis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin kararın davacılar vekili ve katılma yolu ile davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince yapılan inceleme sonucunda; davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden davanın kabulüne dair verilen karar, davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla duruşma günü olarak saptanan 20.12.2022 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacılar vekili Avukat .... geldiler. Duruşmaya başlandı, gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar, mirasbırakanları ... ...’in 5 ve 39 parsel sayılı taşınmazlardaki paylarını mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak davalıların mirasbırakanı olan kardeşi ... ...’e devrettiğini ileri sürerek, davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile veraset ilamındaki payları oranında adlarına tesciline, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalılar, dava konusu taşınmazların öncesinde ... ... ve ... ...’e ait olduğunu, ancak icra tehdidi nedeniyle mirasbırakan ... ...’e devredildiğini, icra tehdidi geçtikten sonra da ... ... tarafından taşınmazların iade edildiğini, ayrıca dava konusu taşınmazların mirasbırakan tarafından kendilerine vasiyet edildiğini,temliklerdeki amacın mal kaçırmak olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacı olmadığı, davalıların mirasbırakanı ... ...’in alım gücünün bulunmadığı, bedeller arasında fahiş fark olduğu, taşınmazlar devredildikten sonra mirasbırakanın aynı taşınmazda yaşamaya devam ettiği, temliklerin mal kaçırmak amacıyla yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve katılma yoluyla davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın infaza elverişli olmadığını, ilk derece mahkemesinden tavzih talebinde bulunulduğunu, mahkemece bu konuda herhangi bir karar verilmediğini, ilk derece mahkemesi kararının hüküm kısmının 1 ve 2 numaralı bentlerinin, mirasbırakanın İnebolu Sulh Hukuk Mahkemesi'nden alınan 2015/463 Esas, 2015/457 Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranlarında davacıların T.C kimlik numaralarını da belirterek ve paylarının açıkça gösterilmesi suretiyle hükmün düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mirasbırakanın tüm mal varlığını davalılara vasiyet ettiğini, bu nedenle davacıların mirasçılık sıfatlarının bulunmadığını, bu hususun kamu düzeninden olup, resen dikkate alınması gerektiğini, Bakırköy 10.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/389 Esas sayılı dosyası ile, davacıların mirasçı olduklarına dair İnebolu Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/463 Esas 2015/457 Karar sayılı veraset ilamının iptali için dava açıldığını, mahkemece bu davanın sonucu beklenilmeden karar verilmesinin doğru olmadığını, davalıları mirasbırakanın büyüttüğünü, bu nedenle davalıların da mirasbırakanı bakıp gözettiklerini, mirasbırakanın oturduğu evinin bulunduğu taşınmazını devretmesinde minnet duygusunun da etkisi olduğunu, delillerinin toplanmadığını, dava konusu taşınmazların ... ... tarafından vasiyetname ile davalılara bırakıldığını, vasiyetnamenin mahkemece incelenmediğini, dosyada alınan bilirkişi raporlarının hatalı olup, hükme esas alınamayacağını, davacıların mirasçı olmamaları nedeniyle taraf ehliyetleri olmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç

Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesinin 03/06/2022 tarihli ve 2022/583 E. 2022/757 K. sayılı kararıyla; temliklerin mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak yapıldığı, veraset ilamına göre davacıların mirasçı oldukları, ancak kurulan hükümde davacıların miras payının belirtilmediği ve veraset ilamına atıf yapılmadığı, hükmün HMK’nın 297/2. maddesine aykırı olup, infazında tereddüt yaşanabileceği gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına, davanın kabulü yönünde yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili duruşma istekli temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki itirazlarına ek olarak, mirasbırakanın vasiyetname ile tüm mal varlığını davalılara bıraktığını, mirasbırakanın dava konusu taşınmazları davalılara devretmesinin vasiyetinden döndüğü anlamına gelmeyeceğini, satış işleminin vasiyetname içeriğindeki taşınmazların yalnızca bir kısmına ilişkin olduğunu, mirasbırakanın iradesinin tüm mal varlığını hayatı boyunca birlikte yaşadığı davalı yeğenlerine bırakmak olduğunu, taşınmazların gerçekte babaları ...’e ait olduğunu, icra tehdidi nedeni ile mirasbırakana devredildiğini, bu sıkıntının ortadan kalmasıyla da, taşınmazların tekrar mirasbırakan babalarına devredildiğini, mahkemece bu yöndeki delillerin araştırılmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Gerekçe

4. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı pay oranında açılan tapu iptal tescil, olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

2. 6100 sayılı HMK’nın 190. maddesinde, "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.",

3. 4721 sayılı TMK'nın 6. maddesinde, "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." hükümlerine yer verilmiştir.

4. Değerlendirme

5. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1922 doğumlu mirasbırakan ... .......’in 30.05.2015 tarihinde ölümü üzerine, geriye mirasçı olarak kardeşi ......’den olma davacı yeğenleri ...., ..... ve ......r ile kardeşi ...’den olma davalı yeğenleri .....ve ... ile dava dışı yeğenleri ....,...,..., ve yeğeni ..........’in kızı ....’in kaldığı, davalıların mirasbırakanı ... ’in dava konusu 166 ada 5 parsel sayılı taşınmazdaki 8/32 payı ile 164 ada 39 parsel sayılı taşınmazdaki ½ payını 10.10.1993 tarihinde mirasbırakan ... ’e satış suretiyle devrettiği, ...’nın da temlik aldığı 166 ada 5 parsel sayılı taşınmazdaki 8/32 payı 18.01.2010 tarihli ....yevmiye nolu işlemle, 164 ada 39 parsel sayılı kargir iki katlı ev ve tarla vasıflı taşınmazdaki ½ payı 18.10.2010 tarihli 229 yevmiye nolu işlemle satış suretiyle davalıların mirasbırakanı olan kardeşi ...’e temlik ettiği, ...’in 14.09.2014 tarihinde ölümü ile taşınmazların mirasçıları olan davalılara intikal ettiği, mirasbırakanın Borçka Noterliği’nin 7.06.1995 tarih ve .... yevmiye no’lu vasiyetnamesi ile, Artin ili, .... ilçesindeki adına kayıtlı taşınmazlar ve kendisine intikal edecek taşınmazlardaki tüm paylarını davalı yeğenleri .....ve ......’e vasiyet ettiği, 20.07.2015 tarihinde vasiyetnamenin açıldığı, vasiyetnamenin iptali yönünde herhangi bir dava açılmadığı, davalılar tarafından, Bakırköy 10. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2021/389 Esas sayılı dosyası ile mirasbırakanın tüm mallarını kendilerine vasiyet etmesi nedeniyle davacıların mirasçılık sıfatlarının kalmadığı ileri sürülerek davacıların da mirasçı gözüktüğü İnebolu Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/463 Esas, 2015/547 Karar sayılı mirasçılık belgesinin iptalini istedikleri anlaşılmaktadır.

6. Hemen belirtmek gerekir ki, davalıların Bakırköy 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/389 Esas sayılı dosyası ile görülmekte olan veraset ilamının iptaline ilişkin davanın sonucunun beklenmesi gerektiği yönündeki temyiz talepleri, veraset ilamının iptali isteğine ilişkin dava sebebi de nazara alındığında yerinde değildir.

7. Davalılar vekilinin işin esasına yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Bilindiği üzere muris muvazaası hukuki nedenine dayalı davalarda mirasbırakanın amacının terekeden ya da diğer mirasçılardan mal kaçırmak olması gerekmektedir. Somut olayda, davacı ve davalı tanık beyanları nazara alındığında, dava konusu taşınmazların öncesinde davalıların mirasbırakanı ...’e ait olduğu, ...’in icra takiplerinden kurtulmak amacıyla taşınmazları mirasbırakan ...’ya temlik ettiği, daha sonra da ...’nın kendisine emanet bırakılan bu taşınmazları iade amacıyla ...’e devrettiği, mirasbırakan tarafından yapılan temliklerde mal kaçırma kastı bulunmadığı anlaşılmaktadır.

4. Hâl böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek, yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

VI. SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalılar vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371/1 a maddesi uyarınca Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararının BOZULMASINA, HMK’nın 373/2. maddesi gereğince dosyanın kararı veren Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 03.09.2022 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden davalılar vekili için 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilen davacılardan alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 20/12/2022 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.