Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/551 E. 2023/318 K.

DAVA : Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 25/11/2020

KARAR TARİHİ : 30/05/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

İSTEM :

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 25/11/2020 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı ... tarafından, müvekkilim tarafından imzalandığı iddia edilen senetlere dayanılarak İstanbul 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. İlgili icra takibine ilişkin ödeme emri(Ek-1) ve eki olarak da dayanak 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.09.2011 vade tarihli 3000 TL bedelli, 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.08.2011 vade tarihli 3000 TL bedelli, 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.07.2011 vade tarihli 2500 TL bedelli, 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.06.2011 vade tarihli 2500 TL bedelli, 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.10.2011 vade tarihli 3000 TL bedelli , 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.04.2011 vade tarihli 1500 TL bedelli, 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.05.2011 vade tarihli 2500 TL bedelli, 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.08.2010 vade tarihli 1500 TL bedelli, 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.11.2010 vade tarihli 2500 TL bedelli, 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.12.2010 vade tarihli 2500 TL bedelli, 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.01.2011 vade tarihli 1500 TL bedelli, 15.06.2010 düzenleme tarihli 28.02.2011 vade tarihli 2500 TL bedelli, 15.06.2010 düzenleme tarihli 30.03.2011 vade tarihli 1500 TL bedelli senetlerin nüshaları müvekkilime tebliğ edilmiştir. Öncelikle usule ilişkin olarak belirtmek gerekir ki; icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında yetkili mahkeme; İİK 72/8 uyarınca davalı-alacaklının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. (Genel Yetki) Belirtilen sebeple davamızı yetkili yer mahkemesi olan Trabzon mahkemelerinde açıyoruz. Yine ticari uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk şartını sağlamak üzere 12/11/2020 tarihinde başlatılan 2020/115586 arabuluculuk numaralı dosya kapsamında davalı tarafla görüşülmüş ancak 24/11/2020 tarihli son oturum tutanağından da anlaşılacağı üzere herhangi bir uzlaşma sağlanamamıştır. Davanın esasıyla ilgili olarak ise müvekkilimin davalıya herhangi bir borcu söz konusu değildir. Zira; senetlerdeki imza müvekkilime ait olmadığı gibi müvekkilim düzenlenen senetlerden haberdar da değildir. Ancak müvekkilim süresi içerisinde itirazlarını ileri sürmediği için takip kesinleşmiş ve Akçaabat İcra Dairesinin ... Talimat numaralı dosyası ile Trabzon ili Akçaabat ilçesi ... mah. ... mevkii ... ada, ... parsel sayılı 286,76 m2 lik taşınmazı satışa çıkarılmıştır. Sayın mahkemenizce teminat yatırılması gerekli görülürse teminat yatırılarak Akçaabat İcra Dairesinin ... Talimat numaralı dosyası kapsamında 25/12/2020 tarihinde ilk satışı gerçekleştirilecek olan açık artıma işleminin müvekkilimin dönülmez zararına yol açacağından İstanbul 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının tedbiren durdurulması gerekmektedir. Davaya konu senetler müvekkilim tarafından doldurulmamış ve ne şekilde doldurulduğu kim tarafından doldurulduğu da bilinmemektedir. Müvekkilimin ... LTD. ŞTİ ünvanlı şirketi adına noterden tasdikli imza sirkülerinden ve yine ekte sunduğumuz müvekkilim tarafından düzenlenen ve ciro edilen senet nüshalarından da anlaşılacağı üzere dava konusu senetlerde yer alan imza müvekkilime ait değildir. Ayrıca ... Bankası Vakfıkebir Şubesi tarafından borca dayanak gösterilen senetlerin ödenmemesi dolayısıyla dava dışı ve İstanbul 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında borçlu olarak yer alan ...'a Vakfıkebir Noterliği tarafından ödeme protestosu çekilmiştir.(Ek-5) işbu ptotestoda ödeyecek kişi olarak ... yer almaktadır. Dolayısıyla davalı ile borç ilişkisi içerisinde bulunan kişi davacı müvekkilim değil, dava dışı ...'dır. Bu nedenlerle, müvekkili adına başlatılmış bulunan İstanbul 20. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibinin tarafımız aleyhine daha büyük zararlara yol açmadan durdurulması amacıyla gerekirse mahkemeniz tarafından uygun görülecek teminat miktarı yatırılarak, ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasına, davalı aleyhine açtığımız menfi tespit davamızın kabulüne, müvekkilimin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile takibe konu miktar olan 62.402,92 TL’nin % 20’si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde delillerini ibraz etmiştir.

Duruşmalara gelen davacı vekili dava dilekçesini tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA :

Dava dilekçesi ve duruşma günü usulen davalıya tebliğ edilmiştir.

Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan 01/02/2021 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Yargılama sırasında yapılacak olan bilirkişi incelemesiyle takibe konu senetlerdeki imzaların davacıya ait olduğu ortaya çıkacaktır. Davacının imza incelemesinin yapılması için takibe konu senet asıllarını ve protesto evraklarını mahkemenize ibraz edeceğiz. Senetler üzerindeki imzalar herhangi bir uzmanlık gerektirmeksizin incelendiğinde dahi imzaların aynı el ürünü olduğu, şu aşamada dosyaya celp edilen davacıya ait bir kısım imza örnekleriyle benzerlik gösterdiği sabittir. Ayrıca davacının dosyaya celp edilen imza örneklerine bakıldığında aynı evraktaki imzalarının farklılık gösterdiği ancak genel itibariyle şekli açıdan takibe konu evraklardaki imzalarla benzerlik gösterdiği sabittir. Davacı/borçlunun imza incelemesinin yapılabilmesi için tarafımızca da bildirilen kurum ve birimlerden davacıya ait imzaları içeren evrak asıllarının celbini talep etmekteyiz. İcra takip dosyasındaki takibe konu senetlerin keşidecisi olan ... isimli şahısla yapılan harici görüşmede ...: takibe konu senetleri bizzat kendisinin ticari ilişkileri sebebiyle keşide ederek davacı ...'e verdiğini, ...'ın bu senetlerden önce davacıya borçlarına karşılık çek verdiğini, çeklerini ödeyememesi üzerine bankalarda sicili bozulmasın diye çekleri geri alarak işbu senetleri verdiğini, vermiş olduğu çekleri davacının, müvekkilimize verdiğini, daha sonra çekleri alıp yerine senet verdiğini, senetleri bizzat kendisinin keşide ederek ...'e teslim ettiğini onunda davalı/müvekkilimize verdiğini ifade etmiştir. Ayrıca ..., davacının dava açmadan bir kaç hafta önce yanına geldiğini, sahibi olduğu Akçaabat ilçesine bulunan taşınmazın icra yoluyla tarafımızca satılığa çıkarıldığını, borçlu ödeme konusunda ne yapabileceği konusunda kendisiyle konuşmaya geldiğini ifade etmiştir. İşbu sebeple aşağıdaki içtihat gereği de dava konusu senetler ve ticari ilişki konusunda keşideci ...'ın tanık olarak dinletilmesini talep ediyoruz. Dava konusu bir kısım senetlerin tabii olduğu gerek 6762 sayılı kanun m.636 gerekse 6102 sayılı sayılı kanun m. 724 hükmünde protestonun keşideciye yapılmış olmasının "Hamil borçlulardan yalnız birine başvurmakla, diğer borçlularla ilk önce başvurduğu borçludan sonra gelenlere karşı haklarını kaybetmez." hükmüyle sabit olduğu üzere hamil/alacaklının, keşideciye protesto çekmesi yeterli olup, yapılan işlem yasaya uygun olup, işbu sebeple davacının iddiası dayanaksız ve geçersizdir. Davalı/müvekkilim yaklaşık 40 yıldan beri hırdavat, mobilya aksesuarları, mobilya boya ve malzemeleri üzerine faaliyet gösteren esnaf işletmesidir. Davacı taraf dava dilekçesinde açıkça ticari ilişkisinin olmadığını inkar etmemiş, yalnızca borcu olmadığını beyan etmiştir. Davacı şahısta delil listesinde sunmuş olduğu ... LTD ŞTİ. Unvanlı şirketin ortağı ve yetkilisidir. Ekli TTSG ilanı ve ticaret odası kayıtlarıyla sabit olduğu üzere davacının ortağı ve yetkilisi olan ... TİC. VE SAN. LTD. ŞTİ. Unvanlı şirket ilk olarak 1994 yılında kurulmuştur. 2016 yılında ... TİC. VE SAN. LTD. ŞTİ. Şirketi unvan ve konu değişikliği kararıyla şirket amaç ve konusunda değişikliğe gidilerek unvan değişikliği yapılmıştır. Özetle davacı ... YAKLAŞIK 22 yıl mobilya sektöründe faaliyet gösteren bir şirketin ortağı ve yetkilisidir. Davacı taraf müvekkilin kötü niyetli olduğunu iddia etmektedir. Ancak takibe konu senetlerdeki imzanın bilirkişi incelemesi sonucu kendisine ait olduğu, tanık ... dinlendikten sonra da savunmamız ispat edildiğinde davacının kötü niyetli olduğu ortaya çıkacaktır. Bu nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi, güncel faiz ve masraflarla birlikte tüm alacak miktarı üzerinden %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesi, yine bu miktar üzerinden davacı/borçlu tarafın %10 oranında para cezasına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Duruşmalara katılan davalı vekili cevap dilekçesini tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:

Trabzon 3. Noterliği, Trabzon 2. Noterliği, Trabzon 1. Noterliği, Türkiye İş Bankası A.Ş., QNB Finansbank A.Ş., Garanti Bankası A.Ş., Akbank A.Ş., Yapı ve Kredi Bankası A.Ş., Halk Bankası A.Ş., Trabzon Hızırbey Vergi Dairesi Müdürlüğü, Türk Telekom A.Ş., Vodafone Telekomünikasyon A.Ş., Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş., Akçaabat Tapu Müdürlüğü, Ortahisar İlçe Nüfus Müdürlüğü, Ortahisar İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı, Trabzxon İl Seçim Kurulu Başkanlığı, Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı’nın cevabi yazıları ile mahkememizce istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği anlaşılmıştır.

İstanbul 20. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyası iş bu mahkememiz dosyası içerisine celb edilerek incelenmiştir.

Bilirkişiler Adli Belge İnceleme Uzmanları ... , ... ve ... tarafından tanzim edilen 02/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; tetkik konusu 13 adet senedin arka yüzlerinde ... adına atılı birinci ciranta imzalarının, mevcut karşılaştırma imzalarına kıyasen, ...’in eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Dava, kambiyo senedindeki imza inkarına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.

Somut olayın irdelenmesinden önce, ispat yükü bakımından kısaca "Menfi Tespit" davasının özelliğine değinilecek olursa 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (TMK m. 6).

İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir. Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir. Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira davacı borçlu, senedin varlığını kabul etmekle birlikte bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir.

Yapılan açıklamalar kapsamında somut olay ele alındığında, davacı yan imza inkarında bulunmakla keşideci imzasının davacıya ait olduğunun ispatı lehdar konumunda olan davalıya düşmektedir. Senetteki imzanın inkarı halinde imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü belgeyi elinde bulunduran senet alacaklısına aittir. Dosya kapsamında senet altındaki keşideci imzasının davacıya ait olmadığı alınan bilirkişi raporuyla anlaşılmıştır. Söz konusu senetlerin taraflar arasındaki ticari verilmediği de sabit olmakla, anılan bonolardan ötürü davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşılmakla ve mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmekle İİK 72/ son maddesi gereğince davacının keşideci davalının ise lehdar olduğu anlaşıldığından davacı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi de gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1.  Davanın KABULÜ ile, İstanbul 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas  Sayılı takip dosyası nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE 

2.  İİK 72/ son maddesi gereğince davaya konu alacağın %20 si oranında olmak üzere 12.480,58 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

3.  Alınması gereken toplam 4.262,74 TL’den peşin alınan 1.065,69 TL’nin mahsubu ile bakiye 3.197,05 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA. 

4.  Davacı kendisini vekille temsil ettiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 9.984,46 TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.

5.  Davacı tarafından yapılan toplam 7.337,39 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.

6.  Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA. 

7.  Yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla TARAFLARA İADESİNE. 

8.  6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL arabulucuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA.

Dair, Davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/05/2023