Karar Detayı

Karar Bilgileri

Daire 4

Karar Tarihi 23.12.2025

Karar No 348

İlam No 260

Madde No 1

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler

Hesap Yılı 2019

Konu Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KURU/YAŞ HAYVAN MAMASI BAĞIŞLARININ BELEDİYE GELİRİ OLARAK MUHASEBE KAYITLARINA ALINMAMASI

Sahipsiz Hayvan Rehabilitasyon Merkezine (Hayvan Barınağı) bir e-alışveriş sitesi aracılığıyla yapılan mama bağışlarının muhasebe kayıtlarına alınmaması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

Raporda, …………. Belediyesi 2024 yılı hesap ve işlemlerinin yerinde denetimi sırasında, …………. A.Ş.’ye ait olan “………….” adresli e-alışveriş sitesinde “…………. Belediyesi Sahipsiz Hayvan Rehabilitasyon Merkezi …………. - Tel: ………….” şeklinde kayıtlı olan Belediye Hayvan Barınağına bağış yapılabilir barınaklar listesi içinde yer verildiğinin görüldüğü, ancak muhasebe kayıtlarının ön incelemeye tabi tutulması sonucunda yıllar itibarıyla sahipsiz hayvanların beslenmesi amacıyla yapılan söz konusu mama bağışlarına ilişkin olarak yapılan herhangi bir muhasebe kaydına rastlanılmadığı,

Söz konusu ön tespit üzere …………. A.Ş.’ye yazılan …………. sayılı yazı ile 01.01.2014-02.12.2024 tarihleri arasında …………. Belediyesi Sahipsiz Hayvan Rehabilitasyon Merkezine “………….” alışveriş sitesi aracılığıyla yapılan/gönderilen mama bağış bilgilerinin üst yazı ekinde yer alan “Bağış Bilgileri Tablosu”na uygun olarak gönderilmesinin talep edildiği,

…………. A.Ş. tarafından gönderilen cevabi yazı ekinde bulunan bağış bilgileri tablosunda; “Bağışçının Adı”, “Bağış Bedeli”, “Bağış Türü”, “Bağış Miktarı”, “Fatura/Bağış Tarihi”, “Fatura Numarası”, “Bağış Teslim Tarihi” ve “Teslim Alan Kişi Adı” bilgilerinin bulunduğu,

Söz konusu tabloya göre, Barınağa 2016 yılında …………. kg, 2017 yılında …………. kg, 2018 yılında …………. kg, 2019 yılında …………. kg, 2020 yılında …………. kg, 2021 yılında …………. kg, 2022 yılında ise …………. kg olmak üzere 2016 ila 2022 yılları arasında toplam …………. kg kuru/yaş mama bağışı yapıldığı, teslim alan kişi olarak da Barınak Yetkilisi ………….’ın isminin görülmesi nedeniyle söz konusu mamaların …………. tarafından eksiksiz teslim alındığı kanaatine varıldığı, ancak 2016 ila 2022 yılları arasındaki muhasebe kayıtlarının incelenmesinde, Belediye Hayvan Barınağına “………….” adresli e-alışveriş sitesi üzerinden yapılan bağışların hiçbirinin muhasebe kayıtlarına alınmadığının tespit edildiği,

Bu itibarla, 2019 yılında e-alışveriş sitesi aracılığıyla Belediye Barınağına yapılan ve yılı maliyet bedeli (satın alma bedeli) …………. TL olan …………. kg’lık yaş/kuru hayvan mama bağışının Belediye geliri olarak muhasebe kayıtlarına alınmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği,

İfade edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bağış ve yardımlar” başlıklı 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında kamu idarelerine yapılan her türlü bağış ve yardımların gelir kaydedileceği, nakdi olmayan bağış ve yardımların ilgili mevzuatına göre değerlemeye tâbi tutularak kayıtlara alınacağı hüküm altına alınmış, anılan hükme Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 17 nci maddesinde de aynen yer verilmiştir.

5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 18 inci maddesinde; şartlı bağışları kabul etmek Belediye meclisinin, 38 inci maddesinde ise; şartsız bağışları kabul etmek Belediye başkanının, görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun;

“Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların korunması” başlıklı 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında; sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bakımevlerine götürülmesinin zorunlu olduğu, bu hayvanların öncelikle söz konusu merkezlerde oluşturulacak müşahede yerlerinde tutulmasının sağlanacağı, bakımevlerine alınan hayvanların Bakanlık veri sistemine kaydedileceği ve rehabilite edilen köpeklerin, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacağı,

“Mali destek” başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; birinci fıkra kapsamındaki faaliyetlerde (insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amacıyla bakımevleri, hastaneler ve ameliyathaneler kurmak, bunlara ilişkin ilaç, alet ve ekipmanları temin etmek ile bakımevlerinde bakım, rehabilitasyon ve sahiplendirme gibi faaliyetleri yürütmek) kullanılmak üzere, gerçek ve tüzel kişilerce ayni veya nakdî bağışın Bakanlığa ve yerel yönetimlere yapılabileceği,

Belirtilmiş olup,

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 5 inci, 6 ncı, 10 uncu, 13 üncü, 15 inci, 17 nci, 18 inci, 19 uncu ve 27 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmış olan Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği’nin 7 nci maddesinde de; hayvanların korunması faaliyetleri ile ilgili olarak Belediyelerin alacağı tedbirler düzenlenmiştir.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre, bağış kabul etmek belediyelerin yetkileri ve imtiyazları arasında sayılmış olup, hayvanların korunması faaliyetlerinde kullanılmak üzere, gerçek ve tüzel kişilerce yerel yönetimlere de ayni veya nakdî bağış yapılabilecek, bunun da gerek taşınır gerekse muhasebe kayıtlarına alınması gerekecektir.

5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesinde kamu zararı; “Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.

5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesi uyarınca, kamu zararından ve mali sorumluluktan bahsedilebilmesi için, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemin bulunması; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylem sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması ve kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması durumu ile mevzuata aykırı karar, işlem veya eylem arasında bir illiyet bağının olması şartlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Buna göre, temel ilke olarak kusur sorumluluğunu esas alan 5018 sayılı Kanun uyarınca kamu görevlilerinin mali karar, işlem veya eylemleri sonucu oluşan kamu zararından sorumlu olduklarına hükmedilebilmesi için manevi unsur olarak kasıt, kusur veya ihmalin varlığı gerekmektedir.

Mama bağışlarını ilgili barınağa yönlendiren firma olan …………. A.Ş. tarafından mamaların ………….’ca teslim alındığı bildirilmiş, sorguda da söz konusu bağışların tamamının Barınak Yetkilisi …………. tarafından eksiksiz teslim alındığı belirtilmiş ise de; Raporun sonuç kısmında; malların kime teslim edildiğinin tam olarak belirlenememiş olması nedeniyle sorgu konusu edilen mama satın alma bedelleri kamu zararı olarak nitelendirilememiş; bu nedenle mamaları teslim alan kişilerin tespit edilebilmesi ve tek başına sorumluluk tevcih edilen ………….’ın savunmasında yer verilen iddiaların daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesini teminen konunun hüküm dışı bırakılmasının uygun olacağının düşünüldüğü ifade edilmiştir.

Hal böyleyken, mevzuata aykırı bir işlemde bulunduğu tam olarak ortaya konulamayan, sorgu konusu edilen mama bağışlarını imza karşılığı teslim aldığı belgelendirilemeyen, hatalı olduğu ileri sürülen işlemlere yönelik olarak malların teslim alındığına dair tutanak, bağış formu gibi tevsik edici herhangi bir belge düzenlediği tespit edilemeyen, hatalı olduğu iddia olunan işlemi tespit etme imkanı bulunduğu da kanıtlanamayan bir kamu görevlisine “bağış bilgileri tablosunda isminin mamaları teslim alan kişi olarak görülmesi” gerekçesiyle sorumluluk atfetmek mümkün bulunmamaktadır.

Sonuç itibarıyla, 2022 yılı denetimleri sonrasında mama bağışlarının mevzuata uygun şekilde gerek taşınır gerekse muhasebe kayıtlarına alındığının görüldüğü, 2016 ila 2022 yılları arasında ise Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapılması ve 15 Stoklar hesap grubu içinde izlenmesi gereken yaş/kuru hayvan mama bağışı ile ilgili olarak mevzuatına aykırı davranıldığından bahsedilebilir ve bu bağışın Belediye geliri olarak muhasebe kayıtlarına alınmaması sonucu idarenin zarara uğramış olabileceği ileri sürülebilir ise de; Sayıştay yargısı açısından kamu zararı tespitinin ve illiyet bağı kurularak sorumluların belirlenmesinin net olarak ortaya konulması gerekmektedir.

Savunmada, kargo firmalarıyla yapılan görüşmeler sonunda, mama bağışlarına ilişkin teslimatların eskiden teslim alan kişinin imzası karşılığında şimdi ise T.C. kimlik numarasıyla herhangi birine yapılabildiği, mama bağışlarına ilişkin kargoların teslim yerinin köy statüsünde (…………. köyü-………….mahallesi) olması ve adres üzerindeki telefona da ulaşılamaması nedeniyle ilgili adrese gönderilemeyen mamaların ise firmaya iadesinin yapıldığı, bu nedenle kargo şubeden alınmadığı takdirde iade edileceği bilgisinin verildiği belirtilmiş olup, yapılan bağışlarının ne kadarının (kargo boyutunun nispeten büyük olması veya barınaktan birisiyle bir şekilde iletişim kurulabilmesi gibi nedenlerle) teslim edildiği; ne kadarının söz konusu e-alışveriş sitesine iade edildiği, iade edilen mama bağışlarından ne kadarının konudan haberdar olan bağışçının bir yolla barınakla iletişim kurabilmesi sayesinde konu hakkında bilgilendirilen kargo firmasınca barınağa ulaştırıldığı veya iade edilen mamayı barınağa bizzat teslim etmek isteyen bağışçı tarafından barınağa götürüldüğü; iade edilen mama bağışlarından ne kadarına ilişkin olarak da herhangi bir işlem yapılmaması nedeniyle iade faturası düzenlendiği; en önemlisi de teslim edilebilen kargoların hangi barınak görevlisi tarafından teslim alındığı,

Hususlarının belirlenebilmesinin somut belgelere dayanarak ispat edilebilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, yapılan tüm bu açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, 2019 yılında e-alışveriş sitesi aracılığıyla Belediye Barınağına yapılan ve yılı maliyet bedeli (satın alma bedeli) …………. TL olan …………. kg’lık yaş/kuru hayvan mama bağışının Belediye geliri olarak muhasebe kayıtlarına alınmaması sonucu …………. TL kamu zararına neden olunduğunun sorgu konusu edildiği görülmekte ise de; mevcut bilgi ve belgelere göre kamu zararı tespitinin ve illiyet bağı kurularak sorumluların belirlenmesinin açık ve net olarak ortaya konulabilmesinin mümkün görülmemesi nedeniyle, Sayıştay yargısı açısından kamu zararı olarak nitelendirilemeyen …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,

………….,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy birliğiyle,

Karar verildi.