Kararı

Karar Bilgileri

Daire 4

Karar Tarihi 23.01.2025

Karar No 339

İlam No 67

Madde No 1

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler

Hesap Yılı 2023

Konu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

HİZMET ALIMI

... Belediyesi tarafından, 5393 sayılı Belediye Kanunu’na aykırı olarak, araştırma ve raporlama hizmeti alınması ve bedelinin Belediye bütçesinden ödenmesi hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinin yedinci fıkrasında; belediyelerin, belde sakinlerinin belediye hizmetleriyle ilgili görüş ve düşüncelerini tespit etmek amacıyla kamuoyu yoklaması ve araştırması yapabileceği belirtilerek “Belediyenin giderleri” başlıklı 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde de belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri, belediyelerin giderleri arasında sayılmıştır.

Söz konusu hükümlere göre, belediyelerin belde sakinlerinin belediye hizmetleriyle ilgili görüş ve düşüncelerini tespit etmek amacıyla kamuoyu yoklaması ve araştırması yaptırabileceği, ancak bu giderlerin “belde sakinlerinin belediye hizmetleriyle ilgili görüş ve düşüncelerini” kapsaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, 09.01.2023 tarihinde ... Şirketi ile imzalanan “…” aboneliği ve 16.01.2023 tarihinde ... Şirketi ile imzalanan “….” aboneliği hizmet alımlarına ilişkin sözleşmelerin ve şartnamelerin içeriğinde çalışmaların araştırma yöntemi ve soru tasarımlarına yer verilmediği, ayrıca yapılan araştırmanın belediyenin hizmetleriyle ilgisi olmayan Türkiye geneli siyasi ve politik konulardan oluştuğu görülmektedir.

Sonuç olarak, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda belde sakinlerinin belediye hizmetleriyle ilgili görüş ve düşüncelerini tespit etmek amacıyla kamuoyu yoklaması ve araştırması yapılabileceği hükmünün dışına çıkılarak, belediye hizmetleriyle ilgili olmayan, mahalli müşterek nitelikte olma şartını sağlamayan, Türkiye geneli siyasi konulara yönelik kamuoyu yoklaması ve araştırması yapılması ve bedelinin Belediye bütçesinden ödenmesi, kamu zararına sebebiyet vermektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

…

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

esas alınır. ” hükmü yer almaktadır.

Oluşan kamu zararında; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33 üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaktadır.

Açıklanan gerekçelerle, ... Belediyesi tarafından, 5393 sayılı Belediye Kanunu’na aykırı olarak, araştırma ve raporlama hizmeti alınması ve bedelinin Belediye bütçesinden ödenmesi sonucunda oluşan ... kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy çokluğuyla,

Karar verildi.

Azınlık Görüşü;

Üye … ve Üye ….’… karşı oy gerekçesi;

“Anayasa'nın 127 nci ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14 üncü maddeleri uyarınca; belediyeler, mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak amacıyla kamu hizmeti sunan yerel yönetim kuruluşlarıdır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14 üncü maddesinde; “Belediyenin görev ve sorumlulukları” mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla tadadi olarak sayılmış, aynı Kanun’un 15 inci maddesinde ise Belediyenin bu görev ve sorumlulukları yerine getirebilmek amacıyla sahip olduğu “yetki ve imtiyazlar” belirtilmiştir.

Raporda, 5393 sayılı Kanun’un 15 inci maddesinde yer alan; “Belediye, belde sakinlerinin belediye hizmetleriyle ilgili görüş ve düşüncelerini tespit etmek amacıyla kamuoyu yoklaması ve araştırması yapabilir.” hükmünden hareketle bültenlerin “mahalli müşterek” ihtiyaç kapsamında değerlendirilemeyeceği iddia edilmiştir.

Mahalli idarelerin; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileri olduğu dikkate alındığında, “mahalli müşterek” nitelikteki ihtiyaçların zamana, coğrafi şartlara ve beldenin yetki alanına göre değişiklik gösterebileceği değerlendirilmektedir.

Belde sakinlerinin ihtiyaçlarının tespit edilmesi, yerel nitelikli kamuoyu yoklamaları aracılığıyla olduğu kadar vatandaşların sosyolojik ve psikolojik özelliklerini dikkate alan genel nitelikli yoklamalarla da mümkündür. Yürürlükteki mevzuat hükümlerinin bilgi kaynaklarının sınırlandırılmasına yönelik herhangi bir hüküm içermediği düşünülmektedir.

Bu itibarla, yapılan kamuoyu yoklaması hizmet alımında mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesi çerçevesinde ... TL hakkında ilişik bulunmadığına karar verilmesi gerekir.”