Sayıştay 8. Dairesi 98 Kararı - Özel Bütçeli İdareler Harcırah Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 8

• Karar Tarihi: 20.12.2016

• Karar No: 98

• İlam No: 180

• Madde No: 5

• Kamu İdaresi Türü: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yurtdışı Görevlendirmelerde Yevmiye Dışında İaşe ve Ulaşım Giderlerinin Ödenmesi:

Muhtelif uluslararası kitap fuarlarında görevlendirilen kamu görevlilerine yurtdışı geçici görev yevmiyelerine ilave olarak Yönetim Kurulu Kararlarına istinaden ayrıca iaşe giderleri ve şehir içi ulaşım masraflarının ödenmesi ile ilgili olarak;

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırahın unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde;

“Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.” denilmekte,

Aynı Kanunun “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14’üncü maddesinde;

“Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:

1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere; . . . ” hükmüne yer verilmektedir.

Anılan Kanunun “Yurtdışında yol masrafı” başlıklı 29’uncu maddesinde ise;

“Yurtdışında sürekli ve geçici görev yolculuklarında, ekspres ve yataklı vagon ücreti dahil olmak üzere, tren, vapur veya uçak bilet bedeli yol masrafı olarak ödenir. Ayrıca, buna istasyon, liman veya terminal ile ikamet yeri arasındaki taşıt ve hamal ücreti ilave olunur.

………

Bu maddeye göre verilecek yol masrafı yolculuk yapılacak taşıtların Türkiyedeki aktarmasız hareket yerinden ve memuriyet merkezi bu yer ile sınır arasında bulunanlar için taşıtın güzergahında memuriyet merkezine en yakın durak yerinden itibaren hesap olunur. Memuriyet merkezinden aktarmasız hareket yerine veya en yakın durak yerine kadar olan yolculuklar hakkında bu Kanunun yurtiçi yolculuklarına ait hükümleri uygulanır. Yurtdışından yurtiçine dönüşte aynı esaslara uyulur.” denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre geçici görev harcırahının asli unsurları yol masrafı ve yevmiyedir. Yevmiye geçici görevle gönderilenlerin geçici görev mahallindeki günlük iaşelerini ve kişisel giderlerini karşılamak için verilmektedir. 6245 sayılı Kanunda verilen geçici görev yevmiyelerine ilaveten ayrıca iaşe ve şehir içi ulaşım masrafları ile benzer diğer kişisel harcamaların da ödenebileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle, geçici görev mahallindeki kahvaltı, öğle ve akşam yemekleri ile çay, kahve, kola ve benzeri içecekler ve bunlara benzer diğer lokanta ve büfe harcamalarının birer harcırah unsuru olarak ödenmesi mümkün değildir. Yurtdışına geçici görevle giden personele geçici görev mahalline varışta havaalanı– ikametgâh ve ayrılışta ikametgâh – havaalanı arasındaki taşıt ücretleri ödenebilmektedir. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun gerek 14’üncü ve gerekse 29’uncu maddelerinde bunların dışında, gidilen yerdeki günlük otobüs, dolmuş, gün içi taksi ve metro gibi şehir içi ulaşım bedellerinin ödenmesi öngörülmemiştir. Bu nedenle, geçici görev mahallinde yapılan otobüs, dolmuş, gün içi taksi ve metro gibi günlük şehir içi ulaşım harcamalarının, iaşe bedeli ödenmesinde olduğu gibi, harcırahın unsuru olarak ayrıca ödenmesi mümkün değildir.

Söz konusu ödemelerin yapılmasında sorumluluğun tespit edilmesi konusunda ise;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasında;

“Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur.” denilmekte,

Anılan Kanunun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise;

“Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmüne yer verilmektedir.

Sayıştay Genel Kurulu’nun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı Kararı’nın “b) Kurul, Komite veya Komisyon Üyelerinin Harcama Yetkisinden Doğan Sorumluluğu” başlıklı kısmında;

“5018 sayılı Kanunun 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararlarıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur” denilmektedir.

Kurul halinde görev yapan karar organlarının genellikle icra yetkileri bulunmamaktadır. Ancak Savunma Sanayi Müsteşarlığında olduğu gibi bazı kuruluşların karar organlarının icra yetkisi bulunmaktadır. Bu nedenle Kanunun 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararlarıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk belirlenirken; kararın, harcama talimatının unsurlarını taşıyıp taşımadığının ve kurul, komisyon veya komitenin harcama sürecinde rol alıp almadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda;

• Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı, harcama talimatının taşıması gereken unsurları taşıyor ve kurul, komisyon, komite harcama sürecinde yer alıyorsa, harcama yetkisinden doğan sorumluluğun yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul, komite veya komisyona ait olacağına,

• Yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı, harcama talimatının taşıması gereken unsurları taşıyor, ancak kurul, komisyon, komite harcama sürecinde yer almıyorsa, yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komitenin sadece harcama talimatının kanun, tüzük ve yönetmeliklere uygun olmasından sorumlu olacağına,

• Yönetim kurulu, icra komitesi, encümen gibi adlarla teşkil edilen yönetim organlarının kararı, bir giderin yapılması için harcama yetkilisine izin verme şeklinde düzenlenmiş ise, bu halde kurul, komisyon veya komitenin harcamaya izin veren kararın kanun, tüzük ve yönetmeliğe uygun olmasıyla sınırlı olarak sorumlu olacağına,” denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ilgili Sayıştay Genel Kurul Kararına göre yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk belirlenirken; kararın, harcama talimatının unsurlarını taşıyıp taşımadığının ve kurul, komisyon veya komitenin harcama sürecinde rol alıp almadığının belirlenmesi gerekmektedir. Kanunların verdiği yetkiye istinaden yukarıda sayılan organların kararı, harcama talimatının taşıması gereken unsurlarını taşıyor ve kurul komisyon, komite harcama sürecinde yer alıyorsa, harcama yetkisinden doğan sorumluluk yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul, komite veya komisyona ait olacaktır.

İlgili görevlendirmelere ilişkin kararlar alan Yüksek Kurum Yönetim Kurulunun ise sadece kitap fuarlarına katılmaya ilişkin kararlar almadığı, aynı zamanda; kimlerin görevlendirileceğine, hangi giderlerin ödeneceğine ve hangi bütçeden ödeneceğine de karar verdiği, görevlendirileceklerin belirlenmesi ve hangi giderlerin hangi bütçeden ödeneceğine ilişkin kararların icraya ilişkin harcama yetkilisini ve gerçekleştirme görevlisini bağlayan kararlar olduğu, dolayısıyla Yönetim Kurulunun bu konuya ilişkin kararlarının harcama talimatının unsurlarını içerdiği, uygulamada ….. ve diğer alt Kurumları kanunlar kadar bağlayıcı niteliğe sahip olduğu bu nedenle, icra yetkisi kullanan Yönetim Kurulunun da sorumluluğa dahil edilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Bu itibarla yurtdışında muhtelif kitap fuarlarına katılan görevlilere 6245 sayılı Kanuna aykırı iaşe bedeli ve şehir içi ulaşım masrafı ödenmesi sonucu oluşan toplam ….. TL tutarındaki kamu zararının;

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi ….., Gerçekleştirme Görevlisi ….. ile Yönetim Kurulu Üyeleri ….., ve ……’ya

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi ….., Gerçekleştirme Görevlisi ….. ile Yönetim Kurulu Üyeleri ….., ve ……’ya

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi ….., Gerçekleştirme Görevlisi ….. ile Yönetim Kurulu Üyeleri ….., ve ……’ya

…. TL’sinin Harcama Yetkilisi ….., Gerçekleştirme Görevlisi ….. ile Yönetim Kurulu Üyeleri ….., ve ……’ya müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle,