Sayıştay 8. Dairesi 53579 Kararı - Yüksek Öğretim Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2021

• Daire: 8

• Dosya No: 53579

• Tutanak No: 56997

• Tutanak Tarihi: 03.07.2024

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Döner sermaye katkı payı ödemesinin görev tazminatından mahsup edilmemesi.

119 sayılı ilamın 2. Maddesi ile; ... Üniversitesinde Genel Sekreterlik görevini yürüten ...’a ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinden yapılan katkı payı ödemesinin ilgiliye verilen görev tazminatından mahsup edilmemesi nedeniyle oluşan ...-TL kamu zararının sorumlularca tazminine hükmedilmiştir.

Harcama yetkilisi ...’ın temyiz dilekçesinde özetle:

“Sayıştay 8. Dairesinin yukarıda tarih, sıra ve karar numarası belirtilen ilamında görev tazminatından kesilmesi gereken %20’lik kesintinin yapılmaması nedeniyle toplam ... TL tutarında yersiz ödemeye sebebiyet verildiği ve bu yersiz ödemenin harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisinden müştereken ve müteselsilden tahsil edilmesi gerektiğine hükmedildiği, bu yersiz ödemenin ... TL'lik kısmından da harcama yetkilisi olarak sorumlu tutulmuş bulunduğu,

Her şeyden önce kendisine katkı payı ödemesi yapılan kişinin ... Üniversitesi Genel Sekreteri olduğu, üniversite Genel Sekreteri olması hasebiyle ilgili mevzuatı uyarınca görev tazminatı almaya hakkı olan bir kamu görevlisi olduğu,

Görev tazminatının kimlere ve ne şekilde ödeneceği düzenleyen 375 sayılı maddesinin C) bendinde görev tazminatının uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri tespit etmeye Cumhurbaşkanın yetkili olduğu ifade edildikten sonra C) bendinin 4) numaralı alt bendinde görev tazminatından damga vergisi hariç herhangi bir vergi kesintisinin yapılmayacağı ve bu ödemeye aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağının ifade edildiği, Buna göre aylıkların ödenmesinde hangi usul ve metot izleniyorsa görev tazminatının ödenmesinde de aynı usul ve metodun uygulanacağının ifade edildiği, Bunun anlamının ise;

Anayasanın 128. maddesinin ikinci fıkrasında memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği ifade edilmiş olup aylık ve ödeneklerin düzenlenmesinin “kanunilik güvencesine” bağlandığı, Kanunilik güvencesi veya bir başka adıyla kanunilik ilkesi uyarınca yasal bir düzenleme olmadan kamu görevlilerinin hiçbir mali ve sosyal haklarında herhangi bir değişiklik yapılamayacak yorum yoluyla kıyas yoluyla artırmaya veya eksiltmeye gidilemeyeceği, Kanunilik güvencesinin en önemli fonksiyonu ve özelliğinin de bu olduğu,

Bu hususun konumuzu ilgilendiren yönüne değinecek olursak;

Kamu görevlilerine görev tazminatı ödenmesini düzenleyen 375 sayılı KHK’nın 1. maddesinin C) bendinin 4) numaralı alt bendinde görev tazminatından damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmayacağı ifade edilmiş müteakip fıkralarda da damga vergisi kesintisi dışında başkaca bir kesintinin yapılabileceğine dair herhangi bir hükme yer verilmemiş olduğu,

Yine 11.06.2008 tarihli Resmi Gazete ‘de yayınlanarak yürürlüğe giren “Görev Tazminatı Ödenmesi Hakkında Karar” isimli 2008/13694 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2. maddesinde görev tazminatının ödemesinde damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmayacağının vurgulandığı,

Tıpkı aylıklarda olduğu gibi görev tazminatının ödenmesinde de kanunilik ilkesi gereği herhangi bir artışın veyahut eksilişin mümkün olabilmesi için bunun kanunda açıkça düzenlenmiş olması gerektiği, ancak gerek yasada gerekse de Bakanlar Kurulu Kararında görev tazminatının ödenmesinde sadece damga vergisi kesintisi yapılacağı bildirilmiş başkaca bir eksiltmenin veya artışın yapılabileceğine değinilmemiş olduğu,

Malumunuz olduğu üzere 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, 663 sayılı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılan Yönetmelikler gereğince Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurumları arasında imzalanan protokoller ile sağlık tesislerinin birlikte kullanımına imkân getirildiği, Bu kapsamda Üniversite ile Sağlık Bakanlığı arasında imzalanan anlaşma uyarınca ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi isimli sağlık tesisi birlikte kullanılmakta ve bu birlikte kullanım sonucu üniversitenin bir kısım yöneticisine ödeme yapılmakta olduğu,

Bu ödemenin yasal dayanağının 3359 sayılı Kanunun Ek 9. maddesinin VIII. Fıkrası olduğu,

“ (Değişik fıkra: 6514 - 2.1.2014 / m.44) 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasının (1) numaralı bendinde sayılan ve ilgili fakültenin temel tıp bilimlerinde görev yapan öğretim üyesi, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi ile birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinde fiilen görev yapan personele, üniversite personeli için 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları, Bakanlık ve bağlı kuruluşları personeli için ise 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumlan ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları esas alınarak Bakanlığın tabi olduğu ek ödeme mevzuatı doğrultusunda ek ödeme yapılır. Üniversite rektörü, rektör yardımcıları, şenel sekreteri, ilgili birimin dekanı ve dekan yardımcılarına 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi gereğince yönetici payı olarak yapılacak ek ödeme, birlikte kullanımdaki sağlık tesisinin döner sermaye hesabından yapılır.”

Görüleceği üzere madde metninin incelenmesinden üniversitenin genel sekreterine de yönetici olarak ek ödeme yapılacağı bunun kapsamının çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceğinin ifade edildiği, Bu düzenlemeye istinaden iki hususu Kurulun bilgilerine arz etmek istediği,

a) Üniversite genel sekreterine yukarıdaki mevzuat uyarınca yapılan ödemenin ek ödeme olarak adlandırılmakta olduğu ve genel sekreter yönetim görevinden ötürü bundan yararlandırıldığı, Hatta ilgili fıkrada bu ödemeye yönetici payı da dendiği,

“Görev Tazminatı Ödenmesi Hakkında Karar” isimli 2008/13694 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı görev tazminatının ne şekilde ödeneceğine dair olarak temsil tazminatının ödenmesine ilişkin 2000/457 sayılı Bakanlar Kurulu Kararma atıf yaptığından ve bu Kararın 4. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesinde yönetim görevi karşılığında yapılan ödemelerin temsil tazminatından mahsup edilmeyeceği düzenlendiğinden bu mahsup işleminin görev tazminatı yönünden de yapılamayacağı,

Özetle üniversitelerin genel sekreterlerinin yönetici pozisyonunda çalışan bir kamu görevlisi olup yönetim görevi karşılığında ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından ... Üniversitesi Genel Sekreterine ödenen ek ödeme/katkı payı ile ilgili olarak herhangi bir mahsuplaşmanın yapılamayacağını,

Birlikte kullanım protokolü kapsamında kullanılan sağlık tesisleri de dahil olmak üzere (... Eğitim ve Araştırma Hastanesi bu nitelikte bir sağlık tesisidir.) Sağlık Bakanlığı'na bağlı sağlık tesislerinde uygulanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği 13. maddesinde katkı payından 193 sayılı Kanuna göre zaten gerekli kanuni kesintiler yapılmakta olup gelir vergisi matrahı da dikkate alınarak taraflarına ödeme yapılmakta olduğu, Sırf genel sekretere ek ödeme/katkı payı ödendiğinden ötürü görev tazminatından kesinti yapılması gerektiğinin benimsenmesinin, çifte vergilendirme yasağı ilkesinin açık ihlali olduğu,

Zira yukarıda da bahsedildiği üzere genel sekretere ek ödeme yapılırken zaten vergi kesintisi yapılmakta olup gelir vergisi, damga vergisi vergi matrahının dikkate alınmakta olduğu, Bu nedenle ... Üniversitesi Genel Sekreterine ödenen görev tazminatından katkı payı/ek ödeme alıyor diye yüzde 20'lik bir kesinti yapılmasının mevzuata uygun olmadığı, ve bu nedenle herhangi bir kamu zararının oluşmadığı,

Diğer yandan, personele yapılan maaş ödemelerinin Kamu Personel Harcamaları Yönetim Sistemi üzerinden gerçekleştirilmekte olup bu sisteme bireysel olarak müdahale etmenin mümkün olmadığı, Zira sistemin Maliye Bakanlığı'nın denetim ve gözetiminde işlemekte olup maaş verilerinin otomatik olarak sistem tarafından işlenmekte ve ödemelerin buna göre yapılmakta olduğu,

Son olarak dava, icra, işleyen faiz gibi herhangi bir hak mahrumiyeti ile karşılaşmamak adına Kararda geçen ... TL’lik yersiz ödemenin tamamının işleyen faizi ile birlikte ihtirazı kayıtla tarafınca ödenmiş olup buna ilişkin dekontun dilekçe ekinde arz edildiği,

İfade edilmiş olup, Daire kararının kaldırılması talep edilmiştir.

Başsavcılık Mütalaasında;

... Üniversitesi 2021 yılı hesabının 8 inci Dairede yargılanması sonucunda düzenlenen, 08.06.2023 tarih ve 119 nolu ilamın 2 nci maddesinde yer alan tazmin hükmünü harcama yetkilisi sıfatıyla temyiz eden ...' ın, ilgi yazı ekinde gönderilen 20.07.2023 tarihli dilekçesi ile eki incelendi.

Dilekçede, sorguya yapılan savunma aynen tekrarlanarak, genel sekretere ek ödeme yapılırken zaten vergi kesintisi yapıldığı, bu nedenle ... Üniversitesi Genel Sekreterine ödenen görev tazminatından, katkı payı/ek ödeme alındığı gerekçesiyle %20 lik kesinti yapılmasının mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla uygulamalarının kamu zararı oluşturmadığı ileri sürülmekte ve tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir. Ayrıca dava, icra, işleyen faiz gibi herhangi bir hak mahrumiyeti ile karşılaşmamak adına ilama konu olan tutarın tamamının ihtirazı kayıtla ödenmiş olduğu belirtilmekte ve dilekçe ekinde ödemeye ilişkin banka dekontuna yer verilmektedir.

Dilekçede ileri sürülen hususların, Daire ilamında ayrıntılı olarak ele alınıp gerekçeleriyle birlikte karşılandığı değerlendirilmekte olup, diğer taraftan hüküm tarihinden sonra yapılan tahsilat da ilamın infazı mahiyetinde olması nedeniyle, talep hakkında yapılacak bir işlemin bulunmadığı mütalaa olunmaktadır.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

... Üniversitesinde Genel Sekreterlik görevini yürüten ...’a ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinden yapılan döner sermaye katkı payı ödemesinin, ilgiliye verilen görev tazminatından mahsup edilmemesi sonucu ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1’inci maddesinde; aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanununa göre alan ve temsil tazminatından faydalanmayan personelden, 7.000’den daha düşük göstergeler üzerinden makam veya yüksek hakimlik tazminatı öngörülen kadrolara atanmış olanlara, 15.000 gösterge rakamını geçmemek üzere Cumhurbaşkanınca tespit edilecek gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda görev tazminatı ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Bu kapsamda, 11.06.2008 tarih ve 26903 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan 2008/13694 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen “Görev Tazminatı Ödenmesi Hakkında Karar’ın “Uygulama” başlıklı 3’üncü maddesinde temsil tazminatına ilişkin 10.03.2000 tarihli ve 2000/457 sayılı Bakanlar Kurulu Kararma ekli Kararın 3, 4, 5 ve 6’ncı maddelerinin görev tazminatı hakkında da uygulanacağı, “Asgari Görev Tazminatı” başlıklı 4’üncü maddesinde ise bu Kararın 1’inci maddesi gereğince ödenecek görev tazminatı tutarından mahsup edilecek tutarın, görev tazminatının % 20'sini geçmesi halinde, görev tazminatının % 80'inin asgari görev tazminatı olarak ödeneceği hükme bağlanmıştır.

2000/457 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli “Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında Karar’ın 4’üncü maddesinde;

“Bu tazminatın ödenmesinde; aylık (ek gösterge dahil), taban aylığı, kıdem aylığı, makam ve yüksek hakimlik tazminatları, aile yardımı ödeneği, lojman ve yabancı dil tazminatları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 213 üncü maddesinden sonra gelen “Zam ve Tazminatlar ” başlıklı Ek Maddesi kapsamındaki zam ve tazminatlar ile aynı Kanunun Ek 33 üncü maddesindeki nöbet ücreti, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun Ek 3 ve Ek 17 nci maddeleri kapsamındaki zam ve tazminatlar, 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu kapsamındaki üniversite ödeneği, idari görev ödeneği, eğitim öğretim ödeneği ve geliştirme ödeneği, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 106 ncı maddesi kapsamındaki ödenek ve tazminatlar, Anayasa Mahkemesi Başkanlığı ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve diğer yargı kuruluşlarında ödenen ek ödenek ve ek tazminatlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi kapsamındaki tazminatlar, 28/2/1982 tarihli ve 2629 sayılı Kanun kapsamında yapılan ödemeler, 13/11/1996 tarihli ve 4208 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin (a) bendi uyarınca yapılan ek ücret ödemeleri, doğal afetler nedeniyle yapılan ödemeler, Personel ve Teşkilat Kanunları gereği verilen ve aylık veya ücret mahiyeti taşımayan mükafat ve ödüller, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun kapsamında yapılan ödemeler, 28/2/1985 tarihli ve 3160 sayılı Kanun kapsamında yapılan ödemeler, huzur hakkı, toplantı ödeneği ile yönetim ve denetim görevi karşılığında yapılan ödemeler mahsup işlemine tabi tutulmaz.

Yukarıdaki fıkra kapsamı dışında kalan personel veya teşkilat kanunları veya diğer düzenlemeler ile kaynağı ne olursa olsun ödenmekte olan; ilgili mevzuatları uyarınca kurulmuş fon ve hesaplardan yapılan her türlü ödemeler, 24/6/1994 tarihli ve 4009 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) fıkrası uyarınca yapılan ödemeler, İl Özel İdaresi Kanununun 100 ve 140 ıncı maddeleri uyarınca yapılan ödemeler, fiilen yapılmayan ders karşılığı ödenen ek ders ücretleri, maktu ve nisbi olarak ödenen her türlü fazla çalışma ücretleri (asayiş tazminatı dahil, doğal afetler nedeniyle yapılan ödemeler hariç), ek tazminat ve kurumsal bazda yapılan tazminat ödemeleri, 8/5/1991 tarihli ve 3717 sayılı Kanunun değişik 2 nci maddesi uyarınca yol tazminatının 1/2 si olarak kamu bankasına yatırılan paralardan her ay itibarıyla yapılan ödemeler, döner sermaye kaynaklarından yapılan her türlü ödemeler, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yapılan ek tazminat ödemeleri, muhtelif mevzuat çerçevesinde yapılan; ödeme, ücret ödemesi, ek ücret ödemesi, teşvik ödemesi ve ikramiye ile benzeri adlar altında yapılan bütün ödemelerin aylık net tutarları, temsil tazminatının net tutarından mahsup edilir.”

denilmek suretiyle temsil tazminatından ve dolayısıyla görev tazminatından mahsup edilecek ödemeler ile mahsup işlemine tabi tutulmayacak ödemeler belirlenmiştir.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, kendilerine görev veya temsil tazminatı ödenenlere, muhtelif mevzuat çerçevesinde ödeme, ücret ödemesi, ek ücret ödemesi, teşvik ödemesi ve ikramiye ile benzeri adlar altında herhangi bir ödeme yapılması halinde, bu tutarların görev veya temsil tazminatından mahsup edilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, Genel Sekreterlik görevini yürüten ...’a ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinden aylık olarak ödenen döner sermaye katkı payının görev tazminatı tutarının %20’sini aştığı görüldüğünden, 2008/13694 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 4’üncü maddesi gereğince ilgiliye görev tazminatının %80’inin ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak, uygulamada, görev tazminatının %80’i yerine tamamının ödenmesi sonucu toplamda ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.

Sorumlu dilekçesinde; görev tazminatından mahsup yapılmamasının mevzuat gereği olduğunu belirtilmişse de, anılan mevzuat hükmüne göre; döner sermaye katkı payı ödemeleri görev tazminatından mahsup edilecek ödemeler arasında yer almaktadır. Yine savunmalarda, görev tazminatından damga vergisi dışında herhangi bir kesinti yapılamayacağı ifade edilmişse de, yapılan bu mahsup işlemi bir kesinti olmayıp mevzuatta yer aldığı şekliyle görev tazminatının ödenmesine ilişkin bir usuldür. Yukarıda anılan nedenlerle, sorumlunun iddiaları hukuki dayanaktan yoksun ve kabul edilemez niteliktedir.

Sorumlunun dilekçe ekinde gönderdiği 20.07.2023 tarihli banka dekontu ile ...-TL kamu zararının ihtirazi kayıtla ... Üniversitesi Banka hesabına yatırıldığı görülmüştür.

Bu itibarla, 119 sayılı ilamın 2. maddesi ile ...-TL’ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, tahsilata ilişkin dilekçe ekinde ibraz edilen belgelerin Dairesince incelenerek yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, oybirliği ile,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 57’nci maddesi hükmü gereği bu Kararın yazılı bildirim (tebliğ) tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 03.07.2024 tarih ve 56997 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.