Sayıştay 8. Dairesi 49726 Kararı - Yüksek Öğretim Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2018

• Daire: 8

• Dosya No: 49726

• Tutanak No: 52609

• Tutanak Tarihi: 14.12.2022

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Rektörlük konutuna kümes, raf ve yol yaptırılmasından kaynaklanan harcamanın üniversite bütçesinden karşılanması;

4. 189 sayılı İlamın 13. maddesiyle; Rektörlük konutuna 3 adet kümes, mevcut garaj içerisine demir raf ve bahçeye kilitli taştan yol yaptırılmasından kaynaklanan harcamanın Üniversite bütçesinden karşılandığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu (…), İlamın bu maddesine ilişkin olarak temyiz dilekçesinde İlamın 8. maddesine ilişkin olarak yukarıda belirttiği hususları aynen tekrar etmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu (…), kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde İlamın 10. maddesine ilişkin olarak yukarıda belirttiği hususları aynen tekrar etmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu (…), kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde İlamın 8. maddesine ilişkin olarak yukarıda belirttiği hususları aynen tekrar etmiştir.

(Sorumlu …’nın dosyası için geçerli) Başsavcılık mütalaası, işbu dosyanın 1. sırasında İlamın 8. maddesine yönelik yukarıda belirtilen Başsavcılık mütalaası ile tamamen aynıdır.

(Sorumlu …’nun dosyası için geçerli) Başsavcılık mütalaası, işbu dosyanın 2. sırasında İlamın 10. maddesine yönelik yukarıda belirtilen Başsavcılık mütalaası ile tamamen aynıdır.

(Sorumlu …’un dosyası için geçerli) Başsavcılık mütalaası, işbu dosyanın 1. sırasında İlamın 8. maddesine yönelik yukarıda belirtilen Başsavcılık mütalaası ile tamamen aynıdır.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu … ve aynı ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sırasında görüşülen dosya ile duruşma talebinde bulunan sorumlu … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Temyize konu işbu ilam maddesinde tazmin hükmü, Rektörlük konutuna yaptırılan 3 adet kümes, mevcut garaj içerisine demir raf ve bahçeye kilitli taştan yol bedelinin Üniversitenin bütçesinden karşılandığı; Rektörün kendisinden bu gider için herhangi bir bedel alınmadığı gerekçesiyle verilmiştir.

Öncelikle, İlamdaki açıklamalar bağlamında konu tüm yönleriyle değerlendirilecek olursa;

2946 sayılı Kamu Konutları Kanununun, konutların işletme bakım ve onarımıyla ilgili 6 ncı maddesinin, 01.08.1996 tarihli ve 4160 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılması nedeniyle, Kamu Konutları Yönetmeliğinin “Kurum ve Kuruluşlarca Karşılanacak İşletme, Bakım ve Onarım Giderleri” başlıklı 26 ncı maddesi hükmü ile yine bu Yönetmeliğin eki (3) sayılı cetvelde yer alan:

“Kamu Konutları Kanunu uyarınca, eşyalı olarak tahsis edilecek görev tahsisli konutların;

a) Isınma, demirbaş eşya ve mefruşat giderleri,

b) Aydınlatma, elektrik, su, gaz ve benzeri giderlerin, konutun yüzyirmi metrekaresine isabet eden kısmından fazlası,

c) Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin (a) fıkrasının 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde belirtilen asansör, kalorifer, ana duvarlar, çatı, koridor gibi ortak yerlerin bakım korunması ve onarımı ile kalorifer, hidrofor gibi ortak tesislerin işletme ve konutun beş yılda bir boya ve üç yılda bir badana giderleri, ilgili kurum ve kuruluşça karşılanır.”

Hükmünün uygulama imkânı kalmamıştır.

Diğer taraftan, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılmadan önceki 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin 543 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle değişik 13’üncü maddesinin (e) bendi gereğince, Devlete ait konutları yönetmek ve kamu kurum ve kuruluşlarına ait konutların yönetimi konusundaki politikaları belirlemek ve her yıl yurt içindeki ve yurt dışındaki kamu konutlarının kira ve yakıt bedelleri ile işletme, bakım ve onarım esaslarını tespit etmek görevi (Milli Emlak Genel Müdürlüğü aracılığıyla) Maliye Bakanlığına verilmiştir.

Bu yetkiye dayanılarak, 26.05.2005 tarihli ve 25825 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 294 sıra no.lu Milli Emlak Genel Tebliği ile 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarının yurt içinde ve yurt dışında bulunan kamu konutları ile ilgili olarak düzenleme yapılmıştır.

Anılan Tebliğin “İŞLETME, BAKIM VE ONARIM GİDERLERİ” başlıklı 3 üncü bölümünde; konutta oturanlar tarafından karşılanacak giderler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından karşılanacak giderlere ilişkin esaslar düzenlenmiş olup, söz konusu bölümün 3.3. no.lu bendinde; “eşyalı görev tahsisli” konutların “demirbaş eşya ve mefruşat” giderlerinin kamu kurumu bütçesinden karşılanacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Tebliğin eki, Ek:4 sayılı listede; konutlarda oturanlarca karşılanacak giderlere, Ek:5 sayılı listede ise kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanacak giderlere yer verilmiştir. Bu listeler, 01.02.2012 tarihli ve 28191 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 339 sıra no.lu Milli Emlak Genel Tebliği ile bu Tebliğin eki olan EK-1’de yer aldığı şekilde değiştirilmiştir.

Her ne kadar sorgu konusu edilen ve kamu konutlarına eklenti mahiyetinde olan yapıların, demirbaş olarak değerlendirilemeyeceği ve bu yapılara ilişkin harcamaların “Ek: 5 Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Karşılanacak Giderler” başlıklı Listede sayılan harcamalar kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle İlamda tazmin hükmü verilmişse de; Rektörlük konutuna Rektörlük konutuna 3 adet kümes, mevcut garaj içerisine demir raf ve bahçeye kilitli taştan yol yaptırılması ile ilgili harcamalar, 294 sayılı Tebliğ ile düzenlenen “işletme, bakım ve onarım” harcamaları kapsamına girmemektedir. Zira, yapılan iş nitelik olarak bakım, onarım ve yenilemeden öte, Yapı İşleri ve Teknik İşler Daire Başkanlığının gözetiminde ihale mevzuatına uygun olarak gerçekleştirilen bir yapım işidir.

Dilekçelerde belirtildiği üzere, boyası eskiyen bir binayı yeniden boyatmak veya asansörün ana kartının yanması nedeniyle bu arızanın giderilmesi işlemleri, Tebliğ’de düzenlenen “işletme, bakım ve onarım” işlerine örnek olarak verilebilecek iken; İlama konu edilen 3 adet kümes, mevcut garaj içerisine demir raf ve bahçeye kilitli taştan yol yaptırılması işinin bu manada bir bakım, onarım veya yenileme işi olarak kabul edilmesi mümkün değildir.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, söz konusu yapım işi ile 3 adet kümes, mevcut garaj içerisine demir raf ve bahçeye kilitli taştan yolun asıl taşınmaz olarak Rektörlük konutunun bir eklentisi ve ayrılmaz bir parçasına (mütemmim cüzüne) büründüğü, yapılan kümeslerini raf ve yolun Rektörlük konutu var olduğu sürece mevcudiyetini koruyacağı ve taşınmazın bir parçası olarak kalmaya devam edeceği hususları da göz önüne alındığında yapılan iş ve işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve dolayısıyla 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi kapsamında herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediği görüldüğünden; sorumluların temyiz dilekçelerindeki iddialarının konunun esası yönünden kabul edilerek 189 sayılı İlamın 13. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün KALDIRILMASINA, (Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 14.12.2022 tarih ve 52609 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üye …:

Konunun esası yönünden;

Kararımızda detaylarıyla belirtilen mevzuat hükümleri karşısında, kamu zararına konu edilen ve kamu konutlarına eklenti mahiyetinde olan yapıların, demirbaş olarak değerlendirilemeyeceği ve bu yapılara ilişkin harcamaların “Ek: 5 Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Karşılanacak Giderler” başlıklı Listede sayılan harcamalar kapsamında bulunmadığı açıktır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesi uyarınca, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından sorumlu olduğu hükme bağlandığından, kamu görevlilerinin kamu kaynaklarını, kamusal amaçlar ve hizmet gerekleri dışında kullanmaması gerekmektedir.

Bu nedenle, kamusal faydadan ziyade, kişisel hobiye istinaden yaptırılan kümese ait harcamaların, kamu kaynağının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesi gereğince Üniversite bütçesinden ödenemeyecektir.

Bu hususların dışında, kamu zararının tahsiline ilişkin usul ve esaslar, 19.10.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte açıklanmış olup, anılan Yönetmelikte sorumlular tarafından belirtildiği haliyle; yapılan iş ile bir değer oluştuğu ve idarenin malvarlığında bir artışa yol açtığı, dolayısıyla bu konuda bir mahsuplaşma yapılması gerektiği şeklinde bir mahsuplaşma yöntemi de bulunmamaktadır.

Sorumluluk yönünden;

Sorumlu (…) tarafından sorgu aşamasındaki savunmada olduğu gibi ayrıca, 5018 sayılı Kanun’a göre, harcama sürecinde yer almayan üst yöneticiler için mali sorumluluğun söz konusu olmadığı, bu nedenle yapılan ödeme nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiğine hükmedilmesi halinde dahi bundan kendisinin sorumlu tutulamayacağı ifade edilmişse de; söz konusu yapılan harcamanın bizzat şahsı tarafından imzalanmış bulunan 07.08.2017 tarihli ve E.9378 sayılı, 20.09.2017 tarihli ve E.10799 sayılı talimatlara istinaden gerçekleştirildiği anlaşıldığından; buna ilişkin temyiz aşamasında ileri sürülen itirazlar da kabul edilebilir nitelikte görülmemiştir.

İlamda sorumluluğuna hükmedilen diğer sorumlular da (… ve …) Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak Üst Yönetici (Genel Sekreter Vekili’nden) gelen talimatı yerine getirdiklerini; dolayısıyla kendilerinin sorumlu olmadıklarını iddia etmekte iseler de; Sayıştay yargılamasında esas alınan sorumluluğa ilişkin mevzuat bağlamında (Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 32 nci ve 33 üncü maddeleri ile 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 karar sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı) sorumlu olmadıklarından söz edilemez.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, sorumluların temyiz dilekçelerindeki iddialarının gerek konunun esası gerekse de sorumluk yönlerinden reddedilerek tazmin hükmünün tasdiki gerekir.