Sayıştay 8. Dairesi 49594 Kararı - Yüksek Öğretim Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Yüksek Öğretim Kurumları

• Yılı: 2018

• Daire: 8

• Dosya No: 49594

• Tutanak No: 52612

• Tutanak Tarihi: 14.12.2022

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Rektörlük konutuna alınan sinek koruyucu ve malzemesi bedelinin üniversite bütçesinden karşılanması;

2. 189 sayılı İlamın 5. maddesiyle; Rektörlük konutuna alınan 4 adet sinek koruyucu ve 1 paket nitril eldivenin Üniversite bütçesinden karşılandığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. {Sorguda … TL kamu zararı hesap edilmesine karşın, İlamda; bu tutarın (jakuzi, balon salıncak, elektrikli süpürge, piknik termos, budama testeresi ve makası, sipiral tabancalı uzatma hortum ve led ışıklı makyaj aynası, robot duş seti, mini tabaklık alımlarını ilgilendiren) … TL’lik kısmı ile ilgili olarak mevzuata uygun olduğundan ilişilecek husus bulunmadığına; (bu tutarlar düşülerek) geri kalan tutar olan 313,38 TL için ise işbu tazmin hükmü verilmiştir.}

Yukarıda adı geçen sorumlu, İlamın bu maddesine ilişkin olarak temyiz dilekçesinde özetle; söz konusu tutarın kendisine düşen kısmını yasal faizi ile beraber yatırmış bulunmakta olduğunu, ancak bunun suçlamaları kabul ettiği anlamına gelmeyeceğini ve bu şekilde anlaşılmaması gerektiğini, yatırmış olduğu tutarın temyiz sonunda haklı görülmesi durumunda yasal faizi ile tekrar tarafına iadesini talep ettiğini, iade talebinin haklılığını da dilekçede beyan etmiş bulunduğunu, itirazlarına başlamadan önce bazı şeyleri netleştirmekte fayda bulunduğunu, İlamda kamu zararı olarak 4 adet sinek koruyucu ve 1 paket nitril eldivenin bedelinin kabul edildiğini, fakat toplamda alınanın bir sinek koruyucu makinesi olduğunu, alınan bu sinek koruyucu makinesinin demirbaş olduğunu ve demirbaş kaydı yapıldığını, bu malzemenin tüketime yönelik gaz içerikli, püskürtmeli bir tüketim malzemesi olmadığını, nitekim malzemenin alındığı yerin eşyalı görev tahsisli Rektörlük konutu olduğunu, Kamu Konutları Yönetmeliği'nde eşyalı görev tahsisli konutlarda oturanlar ile ilgili olarak;

“3) Sayılı Cetvel

EŞYALI GÖREV TAHSİSLİ KONUTLAR

Kamu Konutları Kamımı uyarınca, eşyalı olarak tahsis edilecek görev tahsisli konutların;

a) Isınma, demirbaş eşya ve mefruşat giderleri,

b) Aydınlatma, elektrik, su, gaz ve benzeri giderlerin, konutun yüzyirmi metrekaresine isabet eden kısmından fazlası,

c) Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin (a) fıkrasının 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde belirtilen asansör, kalorifer, ana duvarlar, çatı, koridor gibi ortak yerlerin bakım korunması ve onarımı ile kalorifer, hidrofor gibi ortak tesislerin işletme ve konutun beş yılda bir boya ve üç yılda bir badana giderleri, ilgili kurum ve kuruluşça karşılanır.

Bu tür konutta oturanlardan. Yönetmeliğin 23 üncü maddesine göre kira bedeli alınır.

Eşyalı görev tahsisli konut tahsis edilecek makam ve rütbe sahipleri aşağıda gösterilmiştir.

A- Makam Sahipleri

1. (…)

2 - Üniversite rektörleri, …”

Denildiğini, bu Yönetmeliğin ilgili başlığının (a) ve (b) maddelerinde bu tip konutların demirbaş eşya ve mefruşat giderlerinin tamamının kurumlar tarafından alınacağı ve karşılanacağı, ayrıca aydınlatma, elektrik, su, gaz ve buna benzer diğer tüketime yönelik giderlerin de karşılanması gerektiği hususlarının ifade edildiğini, söz konusu malzemelerin yapılan resmi talep üzerine bu kapsamda alındığını, yine aynı Yönetmeliğin beşinci bölümünün “Kurum ve Kuruluşlarca Karşılanacak İşletme, Bakım ve Onarım Giderleri” başlıklı 26 ncı maddesinde;

“a) Bu Yönetmeliğe göre, kamu konutu olarak ayrılan konutların;

1. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olmayan kaloriferli konutların ısınma giderleri,

2. Borçlar Kanununun 258 nci maddesinde bahsi geçen ve konutların olağan kullanılmasından doğan temizlik ve küçük onarım giderleri dışında kalan asansör, kalorifer, ana duvarlar, çatı, koridor gibi ortak yerlerin bakımı, korunması ve onarımı ile ilgili giderleri,

3. (Değişik: 1/9/1986-86/10974) Kalorifer, hidrofor ve asansör gibi ortak tesislerin elektrik ve işletme giderleri,

4. Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren beş yılda bir boya (yağlı, plastik gibi) ve üç yılda bir badana giderleri,

b) Özel tahsisli konutların ısınma, işletme, bakım ve onarım giderleri ile demirbaş eşya ve mefruşat giderleri ve konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz, temizlik, telefon, kapıcı, ahçı, kaloriferci, bahçıvan ve benzeri giderleri,

c) Görev tahsisli konutlardan (3) sayılı cetvelde belirtilen makam ve rütbe sahiplerine tahsis edilen konutların (a) bendinde belirtilen giderlerine ilave olarak, demirbaş eşya ve mefruşat giderlerinin tamamı ile konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz ve benzeri giderlerinin, konutun yüzyirmi metrekaresine isabet eden kısmından fazlası,

Kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanır.

…”

Denildiğini, bu maddenin (c) fıkrasında demirbaş eşya ve mefruşatın dışında tüketime yönelik diğer giderlerin de kurumlar tarafından karşılanacağının ifade edildiğini, bu alımda yer alan malzemelerin demirbaş kaydının yapıldığını ve ilgili birime devredildiğini, istenilmesi durumunda alınan bu demirbaş ve mefruşat malzemelerin kayıtlarına ilgili birimin taşınır işlem fişlerinden ulaşılabileceğini, yani konuta alınacak herhangi bir buzdolabından, fırından veya bulaşık makinesi gibi olan malzemeden farkı bulunmadığını, eşyalı görev tahsisli konutlara alınacak mal ve malzemenin neler olacağı ile ilgili Kamu Konutları Yönetmeliğinin 27 nci maddesinde;

“Özel tahsisli konutlar ile eşyalı olarak tahsis edilecek görev tahsisli konutlarda bulundurulacak demirbaş eşya ve mefruşatın neler olacağı ve bunların özellikleri ile kullanma süreleri, personelin temsil ve görev özelliği ile konutların ihtiyaçları ve günün şartları göz önünde bulundurularak, özel tahsisli konutlar için ayrı, görev tahsisli konutlardan (3) sayılı cetvelde belirtilen makam ve rütbe sahipleri için ayrı olmak üzere, Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile ilgili kurum ve kuruluşlarca müştereken tespit olunur.”

Denildiğini, ancak bugüne kadar tüm araştırma ve soruşturmalarına rağmen böyle bir listenin varlığına ulaşamadıklarını, böyle bir listenin olması halinde konu ile ilgili işler kolaylaşacağını, alınacak malzeme listesi belli olacağından; bu liste dışında herhangi bir alıma müsaade edilmeyeceğinin bilinmesi gerektiğini, bu listenin istenilen her malzemenin alınmaması yönünde ikna edici olacağını ve en fazla kendi ellerini rahatlatacağını, 26/5/2005 tarihli ve 25826 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Emlâk Genel Tebliği (Sıra No: 294)’nin ekinde yer alan EK:4 ve EK:5’in, 339 Sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliği'ndeki Ek:1 değiştirildiğini, değiştirilen yeni listede yer alan hükümlerin daha çok kamu konutları kapsamına giren genel anlamda personel tarafından kullanılan görev, sıra ve hizmet tahsisli konutlar için olduğunun anlaşıldığını, aynı şekilde bu Tebliğe ekli listelerde demirbaş eşya ve mefruşat alımının yapılamayacağı ile ilgili kesin hükümler olmadığından, ; yasal olduğu ve mevzuata aykırı olmadığı düşünülerek bu malzemelerin resmi olarak talep edildiğini, alındığını ve kullanıldığını, nitekim alınan malzemelerin demirbaş grubuna girmekte olduğunu, demirbaşın; bir yere ya da bir kimsenin üzerine kayıtlı olarak bulunan, yitirilmemesi gereken ve resmi işlerde ya da o işte kullanılan, bir görevliden ötekine teslim edilerek devredilen eşya anlamında kullanılmakta olduğunu, alınan malzemenin de bu tür malzeme olduğunu, zimmetli ve kayıtlı olduğunu, bu tür demirbaşların alımına Kamu Konutları Yönetmeliğinin izin verdiğini, üniversiteler Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe tabi olmamasına rağmen icracı ve yasal mevzuatına uygun harcama yapan kamu görevlileri olarak harcamalarını da mümkün mertebe bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapmaya çalıştıklarını, israf ve savurganlığın en fazla dikkat ettikleri ve mücadele verdikleri kavramlar olduğunu, israf ve savurganlık kurumlar ve makamlar bazlı ölçütü net olmadığından yorum farkları olabildiğini, harcama politikalarında uyulacak kıstasları belirlemenin kendi müdahale alanları dışında olduğunu, aynı konularla ilgili farklı üniversitelerde farklı veya benzer durumlarla karşılaşmanın mümkün olduğunu, örneklerinin mevcut olduğunu, gerek ihale ve gerek doğrudan teminle alınan mal/malzeme ve hizmet alımlarının şeffaf ve ekonomik olması için, Kurumu ve Devleti 1 kuruş dahi olsa zarara uğratmamak adına ekip olarak verdikleri hizmete kendilerinin kefil olduklarını ve manen rahat olduklarını, Üniversitelerdeki bu tip farklı uygulama ve harcamaların disipline edilmesinin yegane çaresinin tüm üniversiteleri kapsayacak ve hepsinin aynı usulde hareket etmesini sağlayacak mekanizmaları ortaya koymak olduğunu, netice itibarıyla,

Alınan malzemelerin eşyalı görev tahsisli olarak kullanılan Rektörlük konutuna, yapılan resmi talep üzerine alındığını ve teslim edildiğini,

Bu alıma temel dayanağın yukarıda da zikredildiği gibi Kamu Konutları Yönetmeliğinin ve 294 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliğinin bu konutların mefruşat ve demirbaş eşya alımı ile ilgili hükümlerinin olduğunu

Bu vesile ile resmi talep ve ihtiyaç üzerine alınan, demirbaşa kaydı yapılan ve kullanılan diğer malzeme ve demirbaşlardan farkı olmayan sinek koruyucu makinesinin demirbaş olarak kabul edilmesi ve bu nedenle hükmün lehime yeniden tesis edilmesini dilediğini ve konu ile ilgili beraatını istediğini Kurulumuza iletmiştir.

Başsavcılık mütalaasında özetle; temyiz dilekçesinde özetle; Rektörlük konutuna alınan nitril eldiven ve sinek kovucunun Üniversite bütçesinden ödenmesi nedeniyle çıkarılan zimmetten payına düşen kısmını yasal faizi ile birlikte yatırmış olmakla birlikte, İlamda kamu zararı olduğu belirtilen sinek kovucunun demirbaş mahiyetindeki sinek kovucu aleti olması nedeniyle Kamu Konutları Yönetmeliğine göre kamu zararı oluşturmadığı hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; 26.05.2005 tarihli ve 25826 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 294 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin “İŞLETME, BAKIM VE ONARIM GİDERLERİ” başlıklı 3 üncü bölümünde, konutta oturanlar tarafından karşılanacak giderler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından karşılanacak giderlere ilişkin esaslar düzenlenmiş olup, söz konusu bölümünün 3.3. bendinde “eşyalı görev tahsisli” konutların “demirbaş eşya ve mefruşat” giderlerinin kamu kurumu bütçesinden karşılanacağının belirtildiği, İlamda her ne kadar nitril eldiven ve sinek kovucu için tazmin hükmü verilmiş ise de; Kurumun demirbaş kayıtlarına kaydedildiği bildirilen sinek kovucunun tüketim malzemesi değil de, demirbaş eşya mahiyetinde olması nedeniyle bedelinin Üniversite bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı; bu nedenle tazmin hükmünün, düzeltilerek tasdik edilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Temyize konu işbu ilam maddesinde tazmin hükmü, Rektörlük konutunda kullanılan sinek öldürücü ve nitril eldiven bedelinin Üniversitenin bütçesinden karşılandığı; Rektörün kendisinden bu gider için herhangi bir bedel alınmadığı gerekçesiyle verilmiştir.

Öncelikle, İlamdaki açıklamalar bağlamında konu tüm yönleriyle değerlendirilecek olursa;

2946 sayılı Kamu Konutları Kanununun, konutların işletme bakım ve onarımıyla ilgili 6 ncı maddesinin, 01.08.1996 tarihli ve 4160 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılması nedeniyle, Kamu Konutları Yönetmeliğinin “Kurum ve Kuruluşlarca Karşılanacak İşletme, Bakım ve Onarım Giderleri” başlıklı 26 ncı maddesi hükmü ile yine bu Yönetmeliğin eki (3) sayılı cetvelde yer alan:

“Kamu Konutları Kanunu uyarınca, eşyalı olarak tahsis edilecek görev tahsisli konutların;

a) Isınma, demirbaş eşya ve mefruşat giderleri,

b) Aydınlatma, elektrik, su, gaz ve benzeri giderlerin, konutun yüzyirmi metrekaresine isabet eden kısmından fazlası,

c) Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin (a) fıkrasının 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde belirtilen asansör, kalorifer, ana duvarlar, çatı, koridor gibi ortak yerlerin bakım korunması ve onarımı ile kalorifer, hidrofor gibi ortak tesislerin işletme ve konutun beş yılda bir boya ve üç yılda bir badana giderleri, ilgili kurum ve kuruluşça karşılanır.”

Hükmünün uygulama imkânı kalmamıştır.

Diğer taraftan, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılmadan önceki 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin 543 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle değişik 13’üncü maddesinin (e) bendi gereğince, Devlete ait konutları yönetmek ve kamu kurum ve kuruluşlarına ait konutların yönetimi konusundaki politikaları belirlemek ve her yıl yurt içindeki ve yurt dışındaki kamu konutlarının kira ve yakıt bedelleri ile işletme, bakım ve onarım esaslarını tespit etmek görevi (Milli Emlak Genel Müdürlüğü aracılığıyla) Maliye Bakanlığına verilmiştir.

Bu yetkiye dayanılarak, 26.05.2005 tarihli ve 25825 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 294 sıra no.lu Milli Emlak Genel Tebliği ile 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarının yurt içinde ve yurt dışında bulunan kamu konutları ile ilgili olarak düzenleme yapılmıştır.

Anılan Tebliğin “İŞLETME, BAKIM VE ONARIM GİDERLERİ” başlıklı 3 üncü bölümünde; konutta oturanlar tarafından karşılanacak giderler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından karşılanacak giderlere ilişkin esaslar düzenlenmiş olup, söz konusu bölümün 3.3. no.lu bendinde; “eşyalı görev tahsisli” konutların “demirbaş eşya ve mefruşat” giderlerinin kamu kurumu bütçesinden karşılanacağı hükme bağlanmıştır.

Nitekim, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın konu hakkında vermiş olduğu 29.12.2020 tarihli ve E-48175166-000[000]-279355 sayılı görüşte de; eşyalı görev tahsisli kamu konutlarının demirbaş eşya ve mefruşat giderlerinin kurumca, diğer giderlerinin ise oturanlarca karşılanması gerektiği belirtilmiştir.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “255 Demirbaşlar hesabı” başlıklı 135 inci maddesinde; bu hesabın, kamu idarelerinin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılabileceği hükme bağlanmıştır.

Yine, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Demirbaş eşya” başlıklı 273 üncü maddesinde; alet, edevat, mefruşat ve demirbaş eşyaların maliyet bedeli ile değerleneceği hüküm altına alınmış olup, maddede sayılan bu eşyalar demirbaş eşya olarak kabul edilmiştir.

Her ne kadar Rektörlük konutuna alımı gerçekleştirilen ve sorguya konu edilen sinek öldürücü ve nitril eldivenin demirbaş olarak değil de tüketim ve sarf malzemesi olarak değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle İlamda tazmin hükmü verilmişse de; sorumlunun temyiz dilekçesindeki iddialarından; kamu zararı tablosunda 4 adet sinek koruyucu ve 1 paket nitril eldivenin bedeli kamu zararı olarak kabul edilmekte ise de; toplamda alınanın bir sinek koruyucu makinesi olduğu, alınan bu sinek koruyucu makinesinin demirbaş olduğunu ve demirbaş kaydı yapıldığı, bu malzemenin tüketime yönelik gaz içerikli, püskürtmeli bir tüketim malzemesi olmadığı anlaşıldığından; demirbaş eşya mahiyetinde olan bu malzemelerin bedelinin Üniversite bütçesinden ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, yapılan ödemede 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi kapsamında herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediği görüldüğünden; sorumlunun temyiz dilekçesindeki iddialarının konunun esası yönünden kabul edilerek 189 sayılı İlamın 5. maddesiyle verilen 313,38 TL’nin tazminine ilişkin hükmün KALDIRILMASINA, (Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 14.12.2022 tarih ve 52612 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üye …:

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin; “255 Demirbaşlar hesabı” başlıklı 135’inci maddesinde; bu hesabın, kamu idarelerinin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılabileceği hükme bağlanmıştır.

Yine, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Demirbaş eşya” başlıklı 273’üncü maddesinde; alet, edevat, mefruşat ve demirbaş eşyaların maliyet bedeli ile değerleneceği hüküm altına alınmış olup, maddede sayılan bu eşyalar demirbaş eşya olarak kabul edilmiştir.

Bu kapsamda, Rektörlük konutuna alımı gerçekleştirilen sinek öldürücü ve nitril eldivenin ise tüketim ve sarf malzemesi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, sorumlunun temyiz dilekçesindeki iddialarının reddedilerek tazmin hükmünün tasdik edilmesi gerekir.