Sayıştay 8. Dairesi 49375 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2019

• Daire: 8

• Dosya No: 49375

• Tutanak No: 54567

• Tutanak Tarihi: 15.03.2023

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Taşıt kiralama ihalesinde yüzde 2’lik sınırın aşılması

1. 55 sayılı İlamın 4/A maddesiyle; Belediye tarafından yapılan taşıt kiralama hizmet alımı işlerinde araçlar için ödenen aylık kiralama bedellerinin araçların kasko değerinin %2’sini aştığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine hükmedilmiştir.

…

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Temyize konu Daire Kararında Belediye tarafından yapılan taşıt kiralama hizmet alımı işlerinde araçlar için ödenen aylık kiralama bedellerinin araçların kasko değerinin %2’sini aştığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine hükmedildiği görülmektedir.

Sorumlular aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde kiralamaların sadece araç bazında olmayıp şoför ve yakıt masraflarının da yüklenici firmaya ait olduğunu, söz konusu araç kiralama hizmetine şoför ve akaryakıt giderleri de dahil edildiğinde kamu zararı oluşmadığını ifade etmişler, temyiz dilekçesine ek olarak araç kiralanmasına ilişkin iş teklifi, idari şartname, sözleşme, araçların sürücülere teslim tutanakları, sürücü belgeleri, günlük görev çizelgeleri vb. belgeler göndermişlerdir.

17/03/2006 tarihli 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller belirlenmiştir. Söz konusu Bakanlar Kurulu Kararının 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine göre; “Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir...”

Aynı esaslara göre şoför hariç kiralamalarda aylık kiralama bedeli aracın kasko değerinin %2’sini, şoför dâhil kiralamalarda ise kasko değerine brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesiyle bulunacak tutarı geçemeyecektir. Yakıt giderlerinin ise İdare tarafından karşılanması esastır. Yukarıdaki esaslar uyarınca; yakıt giderlerinin yüklenici tarafından karşılanması ve bu amaçla yükleniciye yakıt bedeli ödenmesi mümkün değildir.

Tazmin kararına konu doğrudan temin dosyasında yer alan sözleşmede araç kiralama hizmetinin şoförlü veya şoförsüz olduğuna ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Sorumlular savunmalarında şoförlü ve yakıt dâhil hizmet aldıklarını ifade etmişler, ancak bu savunma daire aşamasında kabul görmemiştir. Her ne kadar Daire Kararında şoförlerin yüklenici çalışanı olduğuna dair kanıt sunulamadığı ifade edilmişse de aksi yönde adı geçen şoförlerin İdare çalışanı olduğuna dair bir tespit de yapılmamıştır.

Yukarıda yer alan Usul ve Esaslar gereğince yakıt dâhil kiralama yapılması mümkün olmadığından savunmada ileri sürülen yakıt giderleri ile ilgili ödemelerin kabul edilmemesi yerindedir. Ancak şoförlerin İdare çalışanı olup olmadığı veya yüklenici bünyesinde çalışıp çalışmadığı hususları tam olarak ortaya konulmadan verilen tazmin hükmü yerinde değildir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle araç kiralama işi kapsamında kiralanan araçları kullanan şoförlerin belediye nezdinde çalışıp çalışmadığı, çalışıyorsa ne kadar ücret aldığı belirlendikten sonra varsa kamu zararı hesabı yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla, 55 sayılı İlamın 4/A maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA, yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (... Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 15.03.2023 tarih ve 54567 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

... Daire Başkanı …, Üye … ve Üye …’un karşı oy gerekçesi

Temyiz dilekçesine ekli belgelerden araç kiralama işi kapsamında çalışan şoförlerin kimler olduğu, hangi şoförün hangi aracı kullanacağının belli olduğu görülmektedir. Sorumlular temyiz dilekçelerinde bu şoförlerin yüklenici firmanın personeli olduğunu ve kiralama bedelinin içerisinde yakıt ve şoför ücretinin de olduğunu söyleyerek tazmin hükmüne itiraz etmektedirler. Yargılamaya Esas Raporda ve Daire Kararında bu şoförlerin belediye personeli olduğunu gösteren veya belediye bütçesinden o şoföre ödeme yapıldığını ve kiralanan araçlara belediye bütçesinden akaryakıt alındığını gösteren bir tespit yer almamaktadır.

02.10.2014 tarih ve 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında Karar”ın 2 nci maddesinin (b) bendinde “Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarın ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır” denildiği,

Sorguda Kasko Değerinin %2’si günlük 22,86 TL ve 22,85 TL olarak belirlendiği,

Şoför Bedeli ( KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak - BKK Madde 6/2-b)

Aylık: 4.701,60 TL

Günlük Şoför Bedeli: 156,70 TL

Yakıt Bedeli (Günlük Ortalama 50 km aracın hizmet vereceği baz alınarak)

Günlük:28,15 TL

Günlük Ortalama Araç Kiralama Maliyeti (22,86+156,70+28,15): 207,71 TL hesaplanmış olduğu, yakıt bedelinde bir net durum olmadığı ve ilgili Bakanlar Kurulu Kararında da yakıt hariç şoförlü ve şoförsüz olarak araç kiralanacağı hükme bağlandığından araç kiralama maliyetinin şoför ile araç toplamda 179,56.TL olduğu ve bu tutarda ödenen araç başı 170 TL den yüksek olduğu dolayısı ile maliyetin altında bir ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede şoför dâhil edilerek bir hesaplama yapıldığında araç kiralama bedellerinin hesaplanan bedelin altında kaldığının sabit olduğu, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 6 ncı maddesine uygun olduğu ve kamu zararı oluşmadığından Daire Kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

Üye … ve Üye …’in karşı oy gerekçesi

Sorumlular temyiz dilekçelerinde kiralamaların sadece araç bazında olmayıp şoför ve yakıt masraflarının da yüklenici firmaya ait olduğunu, söz konusu araç kiralama hizmetine şoför ve akaryakıt giderleri de dâhil edildiğinde kamu zararı oluşmadığını söylemişlerdir.

Temyiz dilekçesine ekli belgeler arasında doğrudan temine ilişkin piyasa fiyat araştırma tutanağı, iş teklifi ve idari şartname, muayene ve kabul komisyonu kararı, sözleşme, üç adet aracın sürücülere teslim edildiğine dair tutanak, sürücülerin sürücü belgeleri, günlük görev çizelgeleri, EKAP’tan alınan işçilik maliyet hesabı, petrol piyasası bayi satış fiyatı bülteni, yüklenici firmaya ait yakıt faturaları (plaka bilgisi bulunmuyor), kiralamaya ilişkin fatura yer almaktadır.

Söz konusu belgeler incelendiğinde, şoför ve yakıt masraflarının da yüklenici firmaya ait olduğunu gösterir hiçbir bilgi ve belgeye rastlanmamıştır. Ayrıca, belediye tarafından 2019 yılı içerisinde yapılan akaryakıt ihalesinde, kiralanan araçların plaka numaralarının bulunmamasının bu araçlara ilişkin yakıt giderlerinin belediye tarafından değil yüklenici tarafından üstlenildiğinin göstergesi olduğu söylenmişse de temyiz dilekçesine ekli belgelerde 2019 yılı akaryakıt ihalesi ile ilgili bilgi ve belge bulunmamaktadır. Kaldı ki böyle bir veri olsa bile bu durum tek başına kiralanan araçların yakıt bedelinin yüklenici tarafından ödendiğine kanıt oluşturmaz. Dolayısıyla araç kiralama hizmetinin akaryakıt ve şoför bedeli hariç olarak temin edildiğini kabul etmek gerekir.

Açıklanan nedenlerle Daire Kararının haliyle tasdikine karar verilmesi gerekir.