Sayıştay 8. Dairesi 48363 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2018

• Daire: 8

• Dosya No: 48363

• Tutanak No: 51057

• Tutanak Tarihi: 16.02.2022

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Profesyonel spor kulübüne nakdi yardım yapılması;

136 sayılı İlamın 7. maddesiyle; profesyonel bir spor kulübü olan … Spor Kulübüne nakdi yardım yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlu [(Onay Yazısı Üzerinde İmzası Bulunan) Üst Yönetici sıfatıyla temyiz talep eden Büyükşehir Belediye Başkanı …] (aynı ilam maddesi ile ilgili olarak temyiz talebinde bulunan diğer tüm sorumluların kendi gündem sıralarında görüşülen dosyalarındaki temyiz dilekçelerinde de tamamen aynı mahiyette olmak üzere) temyiz dilekçesinde özetle;

1. Sayıştay 8. Dairesinin, temyiz incelemesi sonucu bozulmasını talep ettikleri kararında özetle; Sayıştay Temyiz Kurulunun 23.10.2019 tarihli ve 46756 tutanak nolu Kararına atıfta bulunarak; ““Kanunda yer alan amatör spor kulüpleri” ifadesi karşısında kulüp bünyesinde amatör dallarda bir takım veya amatör takını bulunması önem arz etmemekte olup, önemli olan kulübün amatör veya profesyonel niteliğine haiz olup olmamasıdır. ... Kulübünün profesyonel bir spor kulübü olması bu Kulübe nakdi yardım yapılmasına engel teşkil etmektedir. Bu itibarla profesyonel bir spor kulübü olan ... Spor Kulübüne nakdi yardım yapılması sonucunda oluşan toplam … TL tutarındaki kamu zararının sorumlularca müşterek ve müteselsilen tazminine” karar verdiğini,

2. Kararın hatalı değerlendirmeler içerdiği, Türkiye’deki spor kulüplerinin yapısı ile örtüşmediği ve kanun koyucunun yaptığı düzenlemedeki amacı ile çeliştiği görüşünde olduklarını, şöyle ki; ... Futbol Kulübünün, 02.01.2018 tarihli dilekçesi ile Büyükşehir Belediyesine başvurarak ... Kulübü Gençlik Geliştirme ve Eğitim Merkezinin 2017/2018 futbol sezonu amatör branşlarında müsabakalara katılabilmek adına yapılan gidiş/dönüş seyahat ve konaklamadan kaynaklanan harcamalar, gıda ve çeşitli ihtiyaçlardan doğan harcamalar için yardıma ihtiyaçlarının olduklarını ve ihtiyaç duyulan bedelin seyahat ve konaklama için ... TL, gıda ve beslenme için … TL ve Personel Gideri … TL olmak üzere … TL olduğunu beyan ederek nakdi yardım talebinde bulunduğunu (Dilekçe Eki: 1), yine 22.01.2018 tarihinde de aynı gerekçeler ve ihtiyaçlar doğrultusunda ... Kulübü Gençlik Geliştirme ve Eğitim Merkezinin 2017/2018 futbol sezonu amatör branşlarında müsabakalara katılabilmek adına 2. kez … TL yardım talebinde bulunduğunu (Dilekçe Eki: 2), söz konusu taleplere istinaden, konuyla ilgili mevzuat ve içtihatlar kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde Sayıştay 6. Dairesinin 03.11.2016 tutanak tarihli ve 386 karar nolu oybirliği ile alınan kararı ile Ek -.... talep edilen yardım birebir örtüştüğünden anılan yardımın yapılmasına engel herhangi bir husus bulunmadığı görülerek, … tarihli ve … sayılı ve 22.01.2018 tarihli ve … sayılı Başkanlık Makamından alınan Onay ile (Dilekçe Eki: 3, 4); Belediye tarafından da ... kulübünün amatör branşları harcamalarında kullanılmak üzere ... kulübüne nakdi yardım yapıldığını, konuyla ilgili yapılan Sayıştay denetim sorgusu nedeniyle, yardım olarak alınan bedelin harcanmasına ilişkin bilgi istenilmesi üzerine ... kulübü Derneği tarafından yazılan 08.11.2019 tarihli ve 2019/172 sayılı yazıda; Belediyeden alınan toplam … TL nakdi yardımın tamamının 2017/2018 sezonunda amatör branşlarda müsabakalara katılabilmek adına çeşitli yaş gruplarındaki amatör takımlarının deplasman maçlarına gidiş-dönüş seyahat ve konaklamadan kaynaklanan harcamalar ile gıda ve ihtiyaçlardan doğan harcamaları için kullanıldığını belirttiğini (Dilekçe Eki: 5)

3. ... Kulübü Derneğinin amacının; Dernek Tüzüğünün Amaçlar ve Kapsam başlıklı 6 ncı maddesinde;

a) Gençliğin spor aracılığı ile sağlığını korumak, vücutça gelişmesini sağlamak, zararlı ve kötü alışkanlıklar edinmesini önlemek,

b) Bu amacı gerçekleştirmek için her çeşit spor dalında çalışma yapmak, düzenlenen yarışmalara katılmak,

c) Bu maksatla spor tesisleri yapmak veya edinmek, spor tesislerinde öğrenim ve çalışma yapmak, yaptırmak ve yapanlara yardımcı olmak,

d) Bu maksatla her yaşta sporla ilgilenenlere, sağlığı için spor yaptırmak isteyenlere spor tekniğini öğretmek ve geliştirmek amacıyla gerekli olanakları sağlamak,

e) Bu amacı gerçekleştirmek için Milli Eğitim ve Gençlik Spor Bakanlığı, Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü ve ilgili diğer kurumlarca hazırlanan tüzük ve yönetmelikler uyarınca faaliyet ve sporcu tescil işlemlerini yapmak,

f) Kamu yararını ön planda tutarak spor yapmak, sporcu yetiştirmek, Ülke yararına eğitim- kültür-turizm-tanıtma hizmetlerinde bulunmak. Ülke sporunu geliştirmek, sporculara Ülke ve Millet bilinci vermek, ilköğretim- lise- kolej düzeyinde eğitim kuruluşları yapmak, işletmek ve dernek gelirlerinin en az yüzde seksenini bu amaçlar için harcamak,”

Şeklinde belirtildiğini (Dilekçe Eki: 6/1-5), ... Kulübü Derneğinin kurulduğu günden bu yana amaçları doğrultusunda faaliyetini gösteren ve şehrin en önemli tanıtım ve marka değerini taşıyan bir kulüp olduğunu, Kulübün 2017-2018 yılı sezonunda da bu amaçlar doğrultusunda U-19, U-17, U-16, U-15, U-14, U-13, U-12, U-11 resmi ve U-10, U-9 gayri resmi oynanan amatör liglere ve TFF 1. ligine katıldığını, ...’un yukarıda sayılan yaş gruplarındaki amatör liglere katılan 190 futbolcusu bulunduğunu, ayrıca Futbol Okulunda 8-15 yaş arası yaklaşık 700 sporcunun eğitim gördüğünü, profesyonel etkinlikleri için de yaklaşık 30 sporcusu bulunduğunu (Dilekçe Eki:7/1-6), ... Kulübünün yukarıda belirtilen amaçları ve katıldığı faaliyetlere bakıldığında amatör faaliyetlerinin ağırlıklı olarak yer aldığının görüleceğini, ancak ülkemizde popüler olan profesyonel liglerde yer alan futbol takımlarının profesyonel olduğu yolunda yaygın bir algının oluşması nedeniyle, Sayıştay İlamında da çoğunluk görüşünde yer aldığı gibi ... Kulübü Derneğinin de profesyonel kulüp olarak değerlendirildiğini, bu değerlendirme ve tanımlamanın son derece yanlış olduğunu, esasen spor kulübü derneklerini amatör veya profesyonel olarak tanımlayan herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığını, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’daki düzenlemeler olarak; Kanunun “Federasyon teşkili ve profesyonel dalların tespiti” başlıklı 18 inci maddesinde;

“Bir veya daha fazla spor dalı, teknik ve idari bakımdan birer federasyona bağlanır. Amatör federasyonların adedi ile profesyonel dallar, Merkez Danışma Kurulunun da görüşünü almak suretiyle Spor Genel Müdürünün teklifi üzerine Gençlik ve Spor Bakanı tarafından tespit olunur.

Amatör ve profesyonel futbol faaliyetleri Türkiye Futbol Federasyonuna bağlı iki ayrı kurul tarafından yürütülür.”

Profesyonel spor başlıklı 24 üncü maddesinde;

“Profesyonel dallar, Spor Genel Müdürünün, Merkez Danışma Kurulunun da görüşünü almak suretiyle yapacağı teklif üzerine, Gençlik ve Spor Bakanı tarafından tespit olunur.

Profesyonel spor dallarının teşkili, ilgili federasyonları ile bağlantıları, idaresi tüzükle düzenlenir. Spor kulüpleri, profesyonel takımlarını, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kuracakları veya kurulmuş olan şirketlere devredebilirler veya profesyonel futbol takımlarını kiraya verebilirler.”

Kulüplere yardım başlıklı 25'inci maddesinde;

“Bu Kanun hükümlerine söre tescil olan kulüplerin amatör faaliyetleri için Genel Müdürlük ayni ve nakdi yardımda bulunabilir.”

Hükümlerinin yer aldığını, bu kulüplerin amatör faaliyetleri için Bakanlık Genel Müdürlüğü bütçesinden ayni ve nakdi yardım yapılması dikkate alındığında, bu durumun söz konusu kulüplere belediyelerce aynı şekilde yardım yapılmasının da yasalara uygun olduğunu göstermekte olduğunu, 3289 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükümlerinin; spor kulüplerinin amatör veya profesyonel olarak ayrılmadığı; spor kulüplerinde amatör veya profesyonel dallarda, takımlar bulunduğu, yardımların, bünyesinde faaliyet gösteren bir dalda profesyonel sporcular da bulunduran amatör spor kulüplerine yapılmasının kulübün profesyonel olarak kabulü anlamına gelmeyeceğinin açıkça göstergesi olduğunu,

4. Nakdi yardım yapılan spor kulüplerinin hukukumuzda dernek statüsünde bulunduğunu, 5253 sayılı Dernekler Kanununun 4 üncü maddesinde; “derneğin”; “Kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları” olarak tanımlandığını, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinden, kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yapılacak yardımlara ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 08.07.2005 tarihli ve 25869 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliğinin 4 üncii maddesinde; spor kulübünün “Spor faaliyetlerinde bulunmak amacıyla kurularak Genel Müdürlüğe kayıt ve tescilini yaptıran dernekler” olarak tanımlandığının görüleceğini, 5393 Sayılı Belediye Kanunu hükmünün dar yorumlanması suretiyle bir spor kulübünde profesyonel spor dalı bulunmasının kulübün amatörlüğüne engel olduğunun kabulü mümkün olmayıp bu değerlendirmenin kulüplerin yasal statüsüne de aykırı olduğunu, temyize konu İlamda nakdi yardımda bulunulabilmesi için mevzuatta belirtilen “amatör spor kulübü” deyiminden spor kulübünün bizatihi kendisinin amatör olması gerektiği ifade edilerek bir bakıma spor kulübünde sadece tek bir profesyonel spor dalı bulunmasının bile bu spor kulübünü amatör kulüp olmaktan çıkardığı varsayımı üzerinden değerlendirmede bulunulmuş olmasının kanun hükmünün son derece dar bir şekilde yorumlanması olduğunun açıkça görülebileceğini, kanunların lafzı ve ruhu ile yorumlanması gerektiğini, bunun 28.07.1985 tarihli ve 18825 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliğinin “Profesyonel Futbol Takımı Kurulması ve Hizmetlerin Yürütülmesi” başlıklı 28 inci maddesinin (e) bendinde; “Profesyonel futbol takımının faaliyeti, kulübün amatörlüğüne tesir etmez.” şeklinde yer aldığını, 5393 sayılı Belediye Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve başta 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun olmak üzere spor mevzuatında amatör spor kulübü ya da profesyonel spor kulübü tanımına yer verilmediği gibi amatör/profesyonel kulüp ayrımına da gidilmediğini, üstelik amatör spor kulüplerine yardım yapılabilmesine olanak sağlayan düzenlemenin yer aldığı 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliğinin 28/c maddesi uyarınca profesyonel futbol takımı bulunması halinin kulübün amatörlüğüne etki etmeyeceğine dair açık hüküm bulunduğunu, ayrıca, bugün itibariyle güncel olan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliğinde profesyonel spor dalı bulunan kulüplerin amatör spor kulübü niteliğini kaybedeceğine veya amatör spor kulübü olarak kabul edilmeyeceğine dair herhangi bir hüküm yer almadığını, bünyesinde birden fazla spor branşı/takımı/dalı bulunan kulüpler/derneklerin, taahhüt ettikleri spor dallarında faaliyet gösterebilmekte olup, bünyesinde diğer amatör branşlar yanında “futbol” takımını/branşını da barındırması ve bu takımın, ileride profesyonel liglere yükselmesi halinde, sadece futbol takımının “profesyonel takım” niteliğini kazandığını, bir spor kulübünün bünyesinde hem amatör spor dalları hem de profesyonel liglerde mücadele eden bir futbol branşının/takımının bulunmasının, bu spor kulübünü/derneğini tamamen “profesyonel” hale getirmediğini, çünkü yukarıda da belirttikleri üzere, bir kulübün/derneğin tüzel kişiliğinin profesyonel veya amatör olmasından bahsedilemeyeceğini; sadece bu kulüp bünyesindeki bazı spor dallarının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilebileceğini,

5. Diğer taraftan, Türkiye’de faaliyet gösteren tüm spor kulüpleri kulüp tescillerinin yapılabilmesi için Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne müracaat ettiklerinde amatör branşlarda faaliyet göstereceklerine ilişkin taahhütte bulunmak zorunda olduklarını, ...'un yukarıda sayılan yaş gruplarındaki amatör liglere katılan 190 futbolcusu bulunduğunu, ayrıca Futbol Okulunda 8-15 yaş arası yaklaşık 700 sporcunun eğitim gördüğünü (Dilekçe Eki: 7/1-6)

6. Belediyeden talep edilen yardımın da ... kulübünün dilekçeleri ile Başkanlık Makamı Olur'larında belirtildiği üzere amatör takımlarının müsabakalara katılmak için gerekli olan seyahat, konaklama, gıda ve müsabakalardan kaynaklanan harcamaları için yapıldığını, amatör sporcuların faaliyetlerini sürdürmeleri için gerekli olan alt yapı, malzeme, müsabakalara katılmak için konaklama, seyahat, gıda ve çeşitli ihtiyaçlarının karşılanması konusunda spor kulüplerinin olanaklarının yetersiz kaldığını, bu durumun profesyonel şubesi bulunan spor kulüpleri için de geçerli olup, zaman zaman amatör branşları finansman sorunları nedeniyle kapatmak zorunda kaldığının bir gerçek olduğunu, bu nedenle de belediyelerin görev, yetki ve sorumluluklarını içeren 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinin (b) fıkrası, 6360 sayılı Yasanın 17 nci maddesi, 5216 sayılı Yasanın 7 nci maddesinin (m) bendinde yer alan; “gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdi yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek-yurtiçi ve yurtdışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek.” ile belediyelerin amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapabilmesine olanak veren düzenlemelerde Kanun Koyucunun asıl amacının amatör spor ve sporcuların desteklenmesi olduğunu, Belediye tarafından yapılan yardımın da kanunun lafzına, ruhuna ve amacına uygun olarak yapıldığını,

7. ... Futbol Kulübü Derneğine yapılan yardımlar öncesinde Sayıştay, Danıştay, Yargıtay kararları uygulamaya ışık tutacak en önemli kaynaklar olduğundan bu hükmü destekleyen yargı kararlarının da araştırıldığını, Sayıştay 6. Dairesinin 2016/386-1 karar nolu 03.11.2016 tarihli Kararında, böyle bir yardımın yapılabileceğinin oy birliğiyle kabul edildiğinin görüldüğünü (Dilekçe Eki:8/1-2), bu Kararda;

“… Amatör Spor Kulüpleri Federasyonu Genel Başkanlığının 01.04.2016 tarihli yazısında, Spor Kulübünün U-11, U-12, U-13 ve Coca Cola Gelişim Liglerinde U-14, U-15, U-16, U-17, U-19 liglerinde mücadele ettiği ifade edilmiştir .

... 5393 sayılı Kanunun 14üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtildiği üzere belediyeler mahalli müşterek olmak şartıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapabileceklerdir. Yapılan incelemede, Belediyesi bütçesinden . Spora yapılan nakdi yardımın amatör branşlarda harcanmak üzere yapıldığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, ... Spora belediye bütçesinden TL ödeme yapılması konusunda ilişilecek husus bulunmadığına oy birliği ile karar verilmiştir.”

Denildiğini, yine Sayıştay Temyiz Kurulunun 43890 tutanak nolu, 27.12.2017 tarihli Kararında da;

“.... Ancak yardım yapılan spor kulübünün bünyesinde profesyonel ligde mücadele eden futbol branşı yanında, çok sayıda amatör branşların mevcut olduğu anlaşılmakta olup bu durum anılan spor kulübünün salt profesyonel olduğu ve dolayısıyla amatör olmadığı anlamına gelmemektedir. Üstelik sorumlular temyiz dilekçesine, anılan spor kulübünün amatör ligler olan U11, U13, U14, U15, U16, U17 ve U19 yaş gruplarının konaklama, iaşe, seyahat ve malzeme giderlerine ilişkin fatura fotokopilerini eklemiş olup, ilamda yer alan “para yardımının amatör branşlarda kullanıldığına ilişkin de her hangi bir kanıtlayıcı belge sunulmadığı” şeklindeki tazmin gerekçesi dikkate alındığında, yargılama aşamasında sunulmayan söz konusu faturaların, amatör branşlarda kullanıldığına ilişkin kanıtlayıcı belge niteliğinde olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. Bu itibarla, ibraz edilen faturaların amatör branşlara ilişkin harcama niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesini teminen 227 sayılı ilamın 10. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın dairesine TEVDİİNE”

Karar verildiğini (Dilekçe Eki: 9/1-7), bilindiği üzere yasalarda tereddüde düşülen konularda yüksek mahkemelerin emsal kararları göz önüne alınarak uygulama yapıldığını, belediyelerin Sayıştay denetimine tabi tutulan kuruluşlar olduğunu, bu nedenle de belediyelerde Sayıştay, Danıştay, Yargıtay kararlarının uygulamaya ışık tutacak en önemli kaynaklar olduğunu, ... Derneğinin 02.01.2018 tarihli başvurusu üzerine de 5393 sayılı Kanunun 14/b maddesinde ve 5216 sayılı Kanunun 7/m maddesi ile ilgili yapılan değişiklikler sonrasında bu konuda herhangi bir uygulamaları bulunmadığından kanunların ilgili maddelerinin değerlendirilmesinde ve uygulanmasında Sayıştay kararlarına göre işlem tesis edildiğini, Sayıştay’ın dairelerinin farklı görüşteki kararlarına 2019 yılında rastlandığını, yardımın yapıldığı tarihten sonraki yıllarda Sayıştay dairelerince ve bir kısım Temyiz Kurulu üyelerince görüş değişikliği sonrasında profesyonel branşta faaliyet gösteren takımı bulunan kulüplerin profesyonel kulüp olarak nitelendirilmesinin (kendilerine göre kanunun lafzına ve ruhuna aykırı olduğunu) sonrasında, geçmişe dönük olarak ödeme evrakında imzaları bulunan kamu görevlilerinin tazminle sorumlu tutulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, konu hakkında yüksek yargı organınca da değişik görüşlerin benimsendiği bir ödeme ile ilgili olarak yapıldığı tarihte lehte kararların olduğu görüldüğüne göre aleyhlerindeki tazmin hükmünün (çoğunluk görüşü) hukuki olmadığını,

7. Dairenin karar gerekçesinde, 23.10 2019 tutanak tarihli ve 46756 tutanak no.lu Temyiz Kurulu Kararını dayanak gösterilerek söz konusu spor kulübüne yapılan yardımın mevzuata aykırı olduğunu ileri sürdüğünü (Dilekçe Eki: 10/1-14), ancak anılan yardımın yapıldığı tarihte henüz ortada bulunmayan bir Temyiz Kurulu kararına dayanarak ilgililere kusur atfetmenin hukuki ve hakkaniyetli olmadığının değerlendirildiğini, bununla birlikte Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 23.10.2019 tarihli Kararının da “Oy çokluğu” ile alındığını, karşı oylar ve gerekçeleri bir yana; Daire kararınca verilen tazmin hükmünün bozularak yeniden karar verilmek üzere Dairesine gönderilmesine dair çoğunluk görüşünün tamamında bünyesinde profesyonel liglerde mücadele eden bir futbol branşının/takımının bulunmasının bu spor kulübünü/derneğini tamamen profesyonel kulüp olarak değerlendirilerek belediyelerce bu kulüplere yardım yapılamayacağı görüşünün kabul edilmiş olmadığını, farklı gerekçe ile çoğunluk görüşüne katılan bir Üyenin; “Bu çerçevede belediyece Kulübüne yapılan yardımların kulüp bünyesindeki amatör branşlara yapılıp yapılmadığının araştırılarak sonucuna göre hüküm tesis edilmesi açısından kararın bozulmasına ve yeni hüküm tesisi için dosyanın Dairesine Tevdiine karar verilmesi gerekir.” görüşü ile tazmin hükmünün bozulması yolunda oy kullandığını, karşı oy gerekçelerin birinde de; “Dolayısıyla amatör spor kulüplerine gerekli desteği sağlamak belediyenin görev alanına girdiğinden ve Belediye tarafından yapılan nakdi yardımın, spor kulüpleri tarafından profesyonel branş için harcandığına ilişkin bir tespit de bulunmadığından, anılan spor kulüplerine nakdi yardım yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.” görüşünün benimsendiğini, görüldüğü üzere Sayıştay 8. Dairesi’nin atıfta bulunduğu Temyiz Kurulu Kararının da bünyesinde profesyonel futbol takımı bulunan spor kulüplerinin amatör branşlarına belediyelerce yapılan yardımın kanuna aykırı olduğunu oy çokluğu ile kabul eden bir karar olmadığını, bu nedenle yapılan yardım ile kamu zararına neden olunduğu ve sorumlularınca tazminine dair verilen kararını hukuka ve hakkaniyete aykırı bulduklarını, yaptıkları yardımın kesinlikle o tarih itibariyle yayınlanmış Sayıştay 6. Dairesi kararı ve Sayıştay Temyiz Kurulu kararlarına uygun olarak gerçekleştirildiğini,

Tüm bu açıklamalar sonrasında;

1. Amatör spor kulüplerine yardım yapılmasının belediyelerin görev alanına girmesi,

2. Belediye ve spor mevzuatında amatör spor kulübü ya da profesyonel spor tanımına yer verilmemiş olması,

3. Kanunda yer alan amatör spor kulübü ifadesinden spor kulüplerinin amatör dallarının kastedilmesi,

4. Yardım yapılan spor kulüplerinin;

a) Dernek statüsünde olması ve kar amacı gütmemesi,

b) Amatör dalların yanında profesyonel dalın da bulunmasının kulübün amatörlüğüne etkisinin bulunmaması,

c) Amatör spor kulüpleri federasyonuna dahil olması,

5. Belediyece ... Kulübünün amatör branşlarının harcamalarında kullanılmak üzere ... Kulübüne nakdi yardım yapılmış olması, ... Kulübünün de … tarihli ve … sayılı yazısında Belediyeden alınan toplam … TL nakdi yardımın tamamının 2017/2018 sezonunda amatör branşlarda müsabakalara katılabilmek adına çeşitli yaş gruplarındaki amatör takımlarının deplasman maçlarına gidiş. dönüş seyahat ve konaklamadan kaynaklanan harcamalar ile gıda ve ihtiyaçlardan doğan harcamaları için kullanıldığını belirtmiş olması,

6. Bakanlık Genel Müdürlüğünce de kulüplerin amatör faaliyetleri için ayni ve nakdi yardım yapması,

7. Yardımın yapıldığı tarihte (02.01.2018) uygulamaya emsal teşkil edebilecek Sayıştay 6. Dairesinin 2016/386. 1 no.lu oy birliği ile alınmış Kararının bulunması ve anılan tarihte (02.01.2018) uygulamanın aleyhinde herhangi bir kararın bulunmaması,

8. İlamda yer alan karşı oy gerekçeleri

Gibi yukarıda açıklamaya çalıştıkları nedenlerle, söz konusu tazmin hükmünü, Temyiz Kurulunuz nezdinde temyiz etmek gereğinin hâsıl olduğunu ifade etmek suretiyle “kurum zararının sorumlulardan tahsiline” şeklindeki tazmin hükmünün kaldırılmasına veya aynı gerekçelerle bozulmasına, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına karar verilmesini arz etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında özetle; dilekçede; Belediye tarafından profesyonel bir spor kulübü olan ... Kulübüne nakdi yardım yapılması nedeniyle tazmin hükmolunmuş ise de;

• Kararın hatalı değerIendirmeler içerdiği, Türkiye'deki spor kulüplerinin yapısı ile örtüşmediği ve kanun koyucunun yaptığı düzenlemedeki amacı ile çeliştiği,

• Belediyece nakdi yardımın ... Kulübü bünyesindeki amatör branşların harcamalarında kullanılmak üzere yapıldığı ve Kulüp Derneğinin … tarihli yazısında da bu durumun teyit edildiği,

• ... Kulübünün katıldığı faaliyetlere bakıldığında amatör faaliyetlerinin ağırlıkta olduğu, ancak ülkemizde profesyonel liglerde yer alan futbol takımlarının profesyonel olduğu yolunda yaygın bir algı oluşması nedeniyle İlamın çoğunluk görüşünde yer aldığı gibi ... Kulübünün, profesyonel kulüp olarak değerlendirildiği,

• 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun “Kulüplere yardım” başlıklı 25 inci maddesindeki hükme göre profesyonel kulüplerin amatör faaliyetleri için Genel Müdürlük bütçesinden ayni ve nakdi yardımda bulunulabileceği göz önüne alındığında, Belediyelerce aynı yardımın yapılmasının yasalara uygun olduğunu gösterdiği, ayrıca yardımın Sayıştay Daire ve Temyiz Kurulu kararlarına uygun olarak gerçekleştirildiği

Hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; sorumlu tarafından ... Kulübünün amatör faaliyetlerinin ağırlıkta olduğu ileri sürülse de; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir ve İlçe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinin (m) bendinde; “... gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdi yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, ...” yine, 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinin (b) bendinde; “amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, ...” hükümlerinin yer aldığı, mezkur mevzuat hükmü ile belediyelerin mahalli ve müşterek nitelikte olmak şartı ile sadece amatör spor kulüplerine yardım yapmalarına izin verilmekte olduğu; diğer bir ifadeyle belediyelerce profesyonel spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılmasının mümkün olmadığı, Kanun Koyucunun spor kulüplerine yapılacak yardımların kapsamını branş bazında değil kulüp bazında yaptığı, ... Kulübünün ise profesyonel bir spor kulübü olduğu, profesyonel bir spor kulübünün bünyesinde amatör branşların da bulunduğundan bahisle bu hükmün genişletilmesinin mümkün olmadığı, diğer taraftan 3289 sayılı Kanunun 25 inci maddesindeki hükmün Genel Müdürlük bütçesinden yapılacak yardıma ilişkin olup, bu hükmün belediyelere teşmil edilemeyeceğinin düşünüldüğü; bu nedenlerle talebin reddedilerek, Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu [aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Onay Yazısı Üzerinde İmzası Bulunan) Diğer Sorumlu sıfatıyla temyiz talep eden Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri …’in kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde de tamamen aynı mahiyette olmak üzere], Başsavcılık mütalaasına yanıt olarak ortaklaşa gönderdiği ikinci temyiz dilekçesinde özetle; ilk temyiz dilekçesinde iddia ettiği hususları aynen tekrar etmiştir.

Başsavcılık ikinci mütalaasında özetle; adı geçen tarafından ileri sürülen hususların önceki mütalaada belirtilen görüşlerin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı; yargılamanın söz konusu mütalaaya göre karara bağlanmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Duruşma sırasında Başsavcılık, dosyaya verdiği görüşü değiştirerek sorumluların sunduğu belgeler ve yaptığı açıklamalar karşısında tazmin hükmünün kaldırılması gerektiği yönünde mütalaada bulunmuştur.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sıralarında görüşülen dosyalar ile duruşma talebinde bulunan sorumlular … ve … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra, işbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu …’a 26.01.2022 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde:

“…

(m) Büyükşehirin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek

…”

Denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde:

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

…

b) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.

…”

Aynı Kanunun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde ise:

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

…”

Hükümleri bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyelerin amatör spor kulüplerine yardım yapıp gerekli desteği sağlayabilecekleri anlaşılmaktadır.

İlam maddesi incelendiğinde; temel gerekçe, bahse konu spor kulübünün amatör değil; profesyonel olduğu değerlendirmesine dayanmaktadır. 5216 sayılı Kanunda “amatör spor kulüpleri” ifadesine yer verilmiş ancak mevzuatımızda amatör spor kulübü tanımına yer verilmemiştir. Mevzuatta sporcular veya branşlar amatör/profesyonel olarak ayrılmış, ancak kulüpler için böyle bir ayrıma gidilmemiştir.

Bünyesinde amatör branşlar bulunduran bir kulübün, profesyonel futbol liglerinde oynayan bir takıma sahip olması, salt bu nedenle, o kulübün profesyonel olduğu anlamına gelmemektedir. Bünyesinde profesyonel futbol takımı olan amatör spor kulüpleri de bulunabilmektedir.

Ayrıca, mevzuatta tanımlanmamış olan “amatör spor kulübü” ifadesi, “kulüplerin amatör faaliyetleri” olarak da değerlendirilebilir. Nitekim 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununun “Kulüplere yardım” kenar başlıklı 25 inci maddesinde; “Bu Kanun hükümlerine göre tescil olan kulüplerin amatör faaliyetleri için Gençlik ve Spor Bakanlığı ayni ve nakdi yardımda bulunabilir.” denilerek, amatör kulüplere değil, kulüplerin amatör faaliyetlerine yardım yapılması öngörülmüştür.

Bu meyanda, ihtilafa konu nakdi yardım incelendiğinde;

Öncelikle, sorumluların dilekçeleri ekinde yer alan ve … Amatör Spor Kulüpleri Federasyonundan alınan listede ... Spor Kulübünün bulunduğu ve yine dilekçeleri ekinde sunulu ... Spor Kulübü Derneği Tüzüğü incelendiğinde bu Derneğin amacının; gençliğin spor aracılığı ile sağlığını korumak, vücutça gelişmesini sağlamak, zararlı ve kötü alışkanlıklar edinmesini önlemek, bu amacı gerçekleştirmek için her çeşit spor dalında çalışma yapmak, düzenlenen yarışmalara katılmak, bu maksatla spor tesisleri yapmak veya edinmek, spor tesislerinde öğrenim ve çalışma yapmak, yaptırmak ve yapanlara yardımcı olmak, bu maksatla her yaşta sporla ilgilenenlere, sağlığı için spor yaptırmak isteyenlere spor tekniğini öğretmek ve geliştirmek amacıyla gerekli olanakları sağlamak, bu amacı gerçekleştirmek için Milli Eğitim ve Gençlik Spor Bakanlığı, Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü ve ilgili diğer kurumlarca hazırlanan tüzük ve yönetmelikler uyarınca faaliyet ve sporcu tescil işlemlerini yapmak olduğu açık bir şekilde görülmektedir. Bu doğrultuda, sorumlular tarafından yapılan bildirime göre; kulübün bünyesinde de dernek tüzükleri uyarınca da amatör spor dalları ve amatör kulüplerden sorumlu üyeler mevcuttur. Şöyle ki; ... Kulübü Derneğinin, profesyonel ligde (TFF Spor Toto 1. Lig) faaliyet gösteren (ve 30 sporcudan oluşan) ... Futbol Takımı olmakla birlikte; U-19, U-17, U-16, U-15, U-14, U-13, U-12 ve U-11 kategorilerinde resmi ve U-10 ve U-9 kategorilerinde gayri resmi oynayan amatör futbol takımları da bulunmaktadır. ... Kulübünün yukarıda sayılan yaş gruplarındaki amatör liglere katılan 190 futbolcusu bulunmaktadır. Ayrıca Futbol Okulunda 8-15 yaş arası yaklaşık 700 sporcu eğitim görmektedir.

... Kulübü (Derneği vasıtasıyla), … tarihli dilekçesi ile …Büyükşehir Belediyesine başvurarak ... Kulübü Gençlik Geliştirme ve Eğitim Merkezi 2017/2018 futbol sezonu amatör branşlarında müsabakalara katılabilmek adına yapılan gidiş/dönüş seyahat ve konaklamadan kaynaklanan harcamalar, gıda ve çeşitli ihtiyaçlardan doğan harcamalar için yardıma ihtiyaçları oldukları ve ihtiyaç duyulan bedelin Seyahat ve Konaklama için … TL, Gıda ve Beslenme için … TL ve Personel Gideri … TL olmak üzere toplam … TL olduğunu beyan ederek nakdi yardım talebinde bulunmuş, yine … tarihinde de aynı gerekçeler ve ihtiyaçlar doğrultusunda ... Kulübü Gençlik Geliştirme ve Eğitim Merkezi 2017/2018 futbol sezonu amatör branşlarında müsabakalara katılabilmek adına bu defa ... TL olmak üzere ikinci kez yardım talebinde bulunmuştur.

Söz konusu taleplere istinaden, … tarihli ve … sayılı ve .. tarihli ve … sayılı Başkanlık Makamından alınan onay ile ... Büyükşehir Belediyesince de ... Kulübünün amatör branşları harcamalarında kullanılmak üzere ... Kulübüne nakdi yardım yapılmıştır.

Sorumlular spor kulübüne yardım yapıldığını kabul etmekle beraber yardımın, profesyonel faaliyetler ile ilgili olarak yapılmadığını, kulüp bünyesindeki çocuklara ve gençlere yönelik yapılan amatör faaliyetler için yapıldığını ifade etmektedirler. ... Kulübünce Belediyeye gönderilen talep dilekçeleri de yazılı olarak bu durumu doğrulamaktadır. Aynı şekilde, duruşma sırasında Kurulumuzun bilgisine sunulan Dernek İç Denetçi Raporu, Gelir Tablosu, Bilanço Raporu ve Detay Mizan Raporu da yapılan yardımın amatör faaliyetler için yapıldığını teyit etmektedir. Örneğin; Dernek İç Denetim Raporunun “Yardım Toplama Gelirleri” başlıklı 3.11. sırasında yardım toplama faaliyeti sonucunda elde edilen gelirlerin, yardım toplama faaliyeti için öngörülen amaç doğrultusunda kullanıldığı tespiti yer almaktadır.

Son olarak, Sayıştay denetim sorgusu nedeniyle, yardım olarak alınan bedelin harcanmasına ilişkin bilgi istenilmesi üzerine ... Kulübü Derneği tarafından yazılan 08.11.2019 tarihli, 2019/172 sayılı ve “Alt Yapı Amatör Takımlarımızın Deplasman Giderleri” konulu yazıda “Belediyeden alınan toplam ... TL nakdi yardımın tamamının 2017/2018 sezonunda amatör branşlarda müsabakalara katılabilmek adına çeşitli yaş gruplarındaki amatör takımlarının deplasman maçlarına gidiş-dönüş seyahat ve konaklamadan kaynaklanan harcamalar ile gıda ve ihtiyaçlardan doğan harcamaları için kullanıldığı” teyidi bir kez daha yapılmıştır.

Bunun yanı sıra, profesyonel olan spor kulübü, … Ticaret Sicili Müdürlüğünde … ticaret sicil/dosya numarası ile tescilli ... Futbol Kulübü Anonim Şirketi olup, bu şirket, ayrı bir tüzel kişiliğe sahip, ortaklık ve yönetim yapısı farklı, Türk Ticaret Kanununa göre kurulmuş bir anonim şirkettir. İhtilafa konu yardım, ayrı tüzel kişilik olduğu açık olan ... Futbol Kulübü Anonim Şirketi banka hesabına değil, Amatör Spor Kulübü Dernekler Masası denetiminde, kayıtlı ve dernek tüzel kişiliği olan ... Kulübü Derneği banka hesabına yapıldığı noktasında da bir tereddüt bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, (iki seferde) yapılan yardımın başlangıçtan beri amatör spor kulübüne yardım şartına bağlanmış olması, Dernek yazışmalarında kullanılan mühürde kamu yararlı dernek olduğunun açıkça görülmesi ve duruşma sırasında Kurulumuza sunulan yukarıda sayılan belgelerde harcamaların amatör faaliyetler için yapıldığını kanıtlayıcı unsurların bulunması hususları da göz önüne alındığında; … Büyükşehir Belediyesi tarafından nakdi yardımın ... Kulübüne (Derneğine), amatör spor branşlarında harcanmak üzere verilmiş olduğu aşikâr olmakla birlikte; amatör spor kulüplerine gerekli desteği sağlamak belediyelerin görev alanına girdiğinden ve söz konusu yardımın profesyonel faaliyetler için harcandığına ilişkin bilgi, belge ve bir tespit söz konusu olmadığından; yapılan yardımda mevzuata bir aykırılık bulunmamaktadır.

Sonuç itibariyle, yukarıda anılan spor kulüplerine İdarece nakdi yardım yapılması ile kamu zararına sebebiyet verildiği değerlendirmesi hukuken isabetli görülmediğinden; 136 sayılı İlamın 7. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (…. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’ın aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 16.02.2022 tarih ve 51057 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

…. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye … ve Üye …:

Karar metnimizde yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyelerin spor kulüplerine yardım yapıp gerekli desteği sağlayabilecekleri ancak nakdi yardım yapılabilmesi için ilgili spor kulübünün amatör spor kulübü olması gerektiği görülmektedir.

Türkiye Futbol Federasyonu’nun,

• 2017 – 2018 Sezonu Spor Toto Süper Lig Müsabakaları Statüsünün “Ligin Oluşumu ve Katılım Şartları” başlıklı 1 inci maddesinde; “Spor Toto Süper Lig, Türkiye’nin en üst profesyonel futbol ligidir.”,

• 2017 – 2018 Sezonu TFF 1. Lig Müsabakaları Statüsünün “Ligin Oluşumu ve Katılım Şartları” başlıklı 1 inci maddesinde; “TFF 1. Lig, Türkiye’nin en üst profesyonel futbol liginin bir alt ligidir.”,

• 2017 – 2018 Sezonu TFF 3. Lig Müsabakaları Statüsünün “Ligin Oluşumu ve Katılım Şartları” başlıklı 1 inci maddesinde; “TFF 3. Lig, Türkiye’nin en alt profesyonel futbol ligidir.”

Tanımlamaları karşısında, hesap yılı itibariyle TFF 1. Lig’de yer alan ... Kulübü’nün profesyonel futbol kulübü olduğu konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır.

Sorumlular, dilekçeleri ekinde … Amatör Spor Kulüpleri Federasyonundan alınan listede ... Spor Kulübünün bulunduğunu ve yine dilekçeleri ekinde sunulu ... Spor Kulübü Derneği Tüzüğü incelendiğinde bu Derneğin amacının; gençliğin spor aracılığı ile sağlığını korumak, vücutça gelişmesini sağlamak, zararlı ve kötü alışkanlıklar edinmesini önlemek, bu amacı gerçekleştirmek için her çeşit spor dalında çalışma yapmak, düzenlenen yarışmalara katılmak, bu maksatla spor tesisleri yapmak veya edinmek, spor tesislerinde öğrenim ve çalışma yapmak, yaptırmak ve yapanlara yardımcı olmak, bu maksatla her yaşta sporla ilgilenenlere, sağlığı için spor yaptırmak isteyenlere spor tekniğini öğretmek ve geliştirmek amacıyla gerekli olanakları sağlamak, bu amacı gerçekleştirmek için Milli Eğitim ve Gençlik Spor Bakanlığı, Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü ve ilgili diğer kurumlarca hazırlanan tüzük ve yönetmelikler uyarınca faaliyet ve sporcu tescil işlemlerini yapmak olduğunu ifade etmekte iseler de; ... Kulübü bünyesinde amatör sporcular bulundurmakta ve … Amatör Spor Kulüpleri Federasyonuna kayıtlı olmakla birlikte futbol dalında Türkiye Futbol Federasyonu tarafından ayrıma tabi tutulan profesyonel ligde bulunması dolayısıyla profesyonel bir spor kulübü olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, belediyeler tarafından yapılan nakdi yardımın kulüplerin amatör dalları için kullanıldığının belgelenmesi durumunda dahi profesyonel bir spor kulübünün amatör dalları için yapılan yardım, profesyonel dallar için dolaylı olarak yapılan yardım anlamına gelmektedir. Ayrıca, Kanunda yer alan “amatör spor kulüpleri” ifadesi karşısında kulüp bünyesinde amatör dallarda bir takım veya amatör takım bulunması önem arz etmemekte olup, önemli olan kulübün amatör veya profesyonel niteliği haiz olmasıdır. Diğer deyişle, sadece amatör branşlarda faaliyet gösteren kulüpler amatör olarak nitelendirilebilir.

Dolayısıyla, sorumluların temyiz dilekçelerindeki; ... Kulübünün sadece profesyonel futbol kulübünden ibaret olmadığı, bünyesinde çok sayıda amatör branşın bulunduğu ve yine çok sayıda amatör sporcunun faaliyet gösterdiği ve yapılan yardımın amatör branşlar için olduğu itirazlarına karşın; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden ile kanun koyucu “amatör branşlara” nakdi yardım yapılabileceğinden bahsetmeyerek ve “amatör spor kulüpleri” ifadesini kullanarak nakdi yardımın sınırlarını net olarak çizmiştir. Bu sebeple, profesyonel bir kulüp olarak ... Kulübünün bünyesinde amatör spor kulüplerinin de bulunduğundan bahisle bu hükmün genişletilebilmesi mümkün değildir. Ayrıca şu husus unutulmamalıdır ki; her ne kadar kanunların lafzı ve ruhuyla birlikte yorumlanması gerekse de idare hukukunda yorum dar tutulur. İdare hukukunda yetkisizlik esastır, kanunda açıkça belirtilmedikçe hiçbir yetki kullanılamaz. Bu durumda, kanun lafızlarının geniş yorumlanması, idari işlemleri -başta yetki unsuru olmak üzere- unsurları yönünden hukuka aykırı hale getirecektir. Nihai olarak kamu yararı elde edildiği ileri sürülerek kanunla verilmiş olmayan bir yetkinin kullanılması veya kanunda zaten belediyelere verilmiş olan bir görev ve sorumluluk alanında kanunda öngörülmemiş bir yöntemin kullanılması durumunda, -sonuçta kamuya yararlı bir sonuç elde edilse bile- idari işlem hukuka aykırı olacaktır.

Bu hususların dışında, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 19 uncu maddesi ile 5393 sayılı Kanunun 75 inci maddesine; “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10’uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmünün eklenmesi ile il özel idareleri ve belediyelerin derneklere yardım yapabilmesine izin veren açık hüküm ortadan kalkmıştır.

Bu düzenleme ile 5018 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi il özel idareleri ve belediyeler için bir anlamda aşağıdaki şekli almış olmaktadır:

“Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”

Bu düzenlemeye göre şayet kanuni bir dayanağı varsa belediyeler gerçek veya tüzel kişilere kamu kaynağı kullandırılabilecek, yardımda bulunulabilecektir. Nitekim belediye ve özel idarelerin derneklere yardım yapmalarını engelleyen bu düzenleme ile birlikte, 6360 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile esasen dernek statüsündeki amatör spor kulüpleri için özel bir düzenlemeye gidilmiş ve belediyelerin sadece amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapabilmesi kanuni dayanağa kavuşturulmuştur.

Ayrıca 5018 Kanunun 29 uncu maddesi değiştirilmiş olsa da; bu madde gereği Bakanlar Kurulunca çıkarılan, belediyelerin de dâhil olduğu kamu idarelerinin bütçelerinden, kamu yararı gözetilerek dernek ve vakıflara yapılacak yardımlara ilişkin usul ve esasların belirlendiği Yönetmelik de yürürlüktedir. 17.07.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik gereği, yardım yapılan derneğin, yardımı yapacak idarenin görev alanına giren konularda faaliyet göstermesi, yardımların öncelikle toplumun ihtiyaç ve sorunlarına çözüm sağlaması gibi şartlar aranmaktadır. Aynı yönetmelik gereği yardımın miktarı ve dağıtımı, üst yöneticinin onayı ile belirlenecektir. Dernek ve vakıflar yardımları kamu yararı gözeterek veriliş amacına uygun olarak kullanmak zorundadır. Yardım alan teşekküller, yardımın amacına uygun olarak harcanıp harcanmadığına ilişkin bilgi, belge ve kayıtların birer örneği ile faaliyet raporlarını, faaliyetin bitimini müteakip bir ay içinde veya devam eden faaliyetlerine ilişkin bilgi, belge ve raporlarını takip eden yılın ilk ayı içerisinde yardım yapan idareye göndermek zorundadır. Yardım yapan idareler, yapılan yardımla sınırlı olmak üzere gerekli gördüğü her türlü inceleme, kontrol ve denetimi yapmaya yetkilidir. Denetim sırasında görevli memur tarafından istenecek bilgi, belge ve kayıtların gösterilmesi, verilmesi, sorulan soruların yazılı ve/veya sözlü olarak cevaplandırılması zorunludur. Teşekküller, yardım konusu faaliyetin gerçekleştirilemeyeceğinin veya yardımın amacına uygun olarak harcanmamış olmasının tespiti hâlinde, tespitin yapılmasını müteakip durumun teşekküle tebliğinden itibaren onbeş gün içinde, ilgili idareye yardım tutarını aynen iade etmek zorundadır.

Bu anlamda, konuyla ilgili düzenlenen Sayıştay denetim sorgusu nedeniyle, yardım olarak alınan bedelin harcanmasına ilişkin bilgi istenilmesi üzerine ... Kulübü Derneği tarafından yazılan … tarihli, … sayılı ve “Alt Yapı Amatör Takımlarımızın Deplasman Giderleri” konulu yazıda “Belediyeden alınan toplam … TL nakdi yardımın tamamının 2017/2018 sezonunda amatör branşlarda müsabakalara katılabilmek adına çeşitli yaş gruplarındaki amatör takımlarının deplasman maçlarına gidiş-dönüş seyahat ve konaklamadan kaynaklanan harcamalar ile gıda ve ihtiyaçlardan doğan harcamaları için kullanıldığı” teyit edilmiş, ancak yapılan yardımdan yaklaşık 2 yıl sonra düzenlenen bu yazıya, yapılan harcamaların mahiyetine ilişkin fatura, gider fişi, makbuz vb. herhangi bir kanıtlayıcı belge eklenmemiştir.

Yardımın yapıldığı tarihler itibariyle profesyonel ligde mücadele eden ... Futbol Takımı (Kulübü) halen ... Kulübü Derneğinin çatısı altındadır. 08.08.2018 tarihi itibariyle … Ticaret Sicili Müdürlüğünde … ticaret sicil/dosya numarasıyla kaydı yapılarak ... Futbol Kulübü Anonim Şirketi kurulmuş ve futbol branşı kulüpten ayrılarak ayrı bir tüzel kişilik olmuştur. Dolayısıyla, yardımın yapıldığı tarih itibariyle ... Furtbol Kulübü, profesyonel bir kulüp olarak Dernek bünyesinde yer almakta olup, yapılan harcamaların da futbol branşı ile ilgili olduğu da aşikârdır.

Kaldı ki, para yardımının, amatör branşlarda kullanıldığına ilişkin (Kulüp Başkanının fatura, makbuz, gider fişi vb. bir belge içermeyen yukarıda bahsi geçen teyit yazısı dışında) herhangi bir kanıtlayıcı belge de sunulmamıştır.

Son olarak, sorumlularca, Sayıştay Temyiz Kurulunun benzer ödemeleri mevzuata uygun bularak tazmin hükümlerinin kaldırılması yönündeki kararları bulunduğu ifade edilmiş ise de; söz konusu kararlar, konu olayın taraflarına, niteliğine ve belgelerine göre verilen kararlar olup, bu kararlara göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, Belediye bütçesinden profesyonel bir spor kulübü olarak ... Kulübüne yardım yapılması kanunen mümkün olmayıp, sorumluların ortak mahiyetteki temyiz dilekçelerinde yer alan iddialarının aksine konunun esası yönünden tazmin hükmünde hukuken bir isabetsizlik görülmediğinden; bu iddiaların reddiyle tazmin hükmünün tasdiki gerekir.

Üye … ve Üye …:

Tazmin hükmünün tasdik edilmesi gerektiğine yönelik yukarıda belirtilen Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşüne katılmakla beraber, ayrıca hesap yargılama usulü bağlamında temyiz mercii olan Temyiz Kurulu çalışma usulüne ilişkin olarak;

Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular olağan kanun yolu olarak temyiz ve karar düzeltme, olağanüstü kanun yolu olarak ise yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 Sayılı Kanun’un “Temyiz” başlıklı 55 inci maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi ile yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.

Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde temyiz incelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanunda normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.

İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumluların haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.

Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.

Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (7 azınlık oyuna karşı 9 çoğunluk oyu ile) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılması mümkün olmayıp, müzakerelere ve oylamalara devam edilmesi gerekmektedir.

Üye …:

Sorumlular tarafından duruşma sırasında ... Kulübü Derneğinin kamuya yararlı bir dernek olduğu belirtilmiş olmakla birlikte; bu hususun açıklığa kavuşturulması, yapılan yardımın mevzuata uygunluğu açısından önem arz etmektedir. Ayrıca sorumlularca duruşma sırasında yapılan harcamalara ilişkin fatura ve benzeri nitelikte birtakım kanıtlayıcı belgeler de sunulmuş olup, bu belgeler incelenmeden bir karara varılması da mümkün görülmemektedir.

Tüm bu gerekçelerle, gönderilen belgeler doğrultusunda; ... Kulübü Derneğinin kamuya yararlı bir dernek olup olmadığının tespitinden sonra, yapılan yardımın kulüp bünyesindeki amatör branşlara yapılıp yapılmadığının araştırılarak sonucuna göre yeni hüküm tesis edilmesini teminen tazmin hükmünün bozularak dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.