Sayıştay 8. Dairesi 44824 Kararı - Özel Bütçe İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 8

• Dosya No: 44824

• Tutanak No: 47200

• Tutanak Tarihi: 12.02.2020

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

İş kaleminin birim fiyat tarifine uygun olarak yapılmaması;

4. 42 sayılı İlamın 6. maddesinin (E) bendiyle; … İhale Kayıt Numaralı, …’ne açık ihale ile yaptırılan … TL+KDV sözleşme bedelli “… İşi”’nde (1, 2 ara ve 3 son nolu hakediş evrakı ve eklerinin incelenmesi sonucunda); V.0341 poz no.lu Marsilya tipi kiremit toplanması iş kaleminin birim fiyat tarifine uygun olarak yapılmadığı (çatıdan çıkan kiremitlerin muhafaza edilerek restorasyon kapsamında yeniden kullanılması söz konusu olmadığından 18.198/03 “Her türlü kiremit çatı örtüsü sökülmesi, toplanması, temizlenmesi, istif edilmesi” pozundan gerçekleştirilmesi gerekirken hatalı pozdan ödeme yapılarak V.0341 pozu üzerinden ödeme gerçekleştirildiği) gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu (…), İlamın bu maddesine ilişkin olarak temyiz dilekçesinde özetle; konunun esası yönünden; inşaat ile ilgili fotoğrafların yazı ekinde sunulduğunu, ayrıca ahşap ve kiremitlerin görüntülerinin savunması ekinde olduğunu ifade etmiş, sorumluluk yönünden ise (A) bendine ilişkin olarak yapmış olduğu açıklamaları aynen tekrar etmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak İşin Kontrolünü Yapan-Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden ve buna ilişkin 44819 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen Rölöve ve Anıtlar Müdür Vekili …, 44821 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen İnşaat Mühendisi … ve 44822 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen Mimar …, tamamen aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle; anahtar teslimi işte hazırlanan yaklaşık maliyette ve eklerinde kiremit toplanması imalatının V.0341 pozundan olduğu, bu pozun tanımında;

“Kontrolün direktifine uygun olarak marsilya kiremidinin kırılmadan itinalı toplanması, indirilmesi, şantiye içinde gösterilen yere taşınması, istifi ve muhafazası, harçla bastırılmış kiremitlerin haranın temizlenmesi, her türlü malzeme ve işçilik dâhil, beher m3 bedeli:

ÖLÇÜ: Toplanıp indirilen ve gösterilen yere taşınarak istif edilen kiremidin çatıdan, çatı yüzeyinin saçaktan saçağa yatay iz düşümündeki alanı m2 cinsinden ölçülerek bedeli ödenir. Tonoz ve kubbede üst yüzey alanlarının m2 cinsinden alanının bedeli ödenir.”

Denildiğini, … Müdürlüğü Ek Hizmet Binasına ait … Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü tarafından onaylı restorasyon projesi ile yaklaşık maliyet ve metraj cetvellerinde yer alan söz konusu toplanan kiremidin bu iş kapsamında kullanılmasının, projesi dikkate alındığında çatı örtüsünün niteliğinin sac olması nedeniyle zaten mümkün olmadığını, çatıdaki kiremidin, itina ile toplanarak İdareye 10.07.2017 tarihli tutanak ile teslim edildiğini, pozun tanımında, toplanan kiremitlerin aynı iş kapsamında kullanılması diye bir ifade bulunmadığını, itina ile toplanan ve istif edilen kiremitlerin İdareye teslim edilmiş olup, İdarenin kullanımına bırakıldığını, İdarenin, 11.07.2017 tarihinde kiremitlerin imha edildiğini tutanak altına almış olup, kiremitlerin imha edilmiş olmasının işin itina ile toplanmaması anlamına gelmediğini, teknik kontrol anlamında, işin niteliği pozun tanımı kapsamında yerine getirilmiş olup, sonra gerçekleştirilen imha işleminden Kurumlarının sorumlu tutulmaması gerektiğini, … Bölge Kurulu’nun … tarih ve …sayılı Kararı ile onaylanan projenin galvanizli sac örtülü çatı planı gereğince ihale kapsamındaki bu V.0341 pozunun, işin içeriğini kapsadığından; güncel olmayan ve 2012 yılından sora birim fiyat kitaplarından çıkarılan 18.198/03 pozunun kullanılmasının yerinde olmadığının düşünüldüğünü, üzerlerine atılı bulunan işin niteliğine uygun olmayan pozun kullanımından kaynaklı kamu zararının, yukarıda açıklamalara dayanarak oluşmadığı belirlendiğinden tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini dile getirmişlerdir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak Hakediş Kapağını Düzenleyen-Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden ve buna ilişkin 44825 sayılı dosyası kendi gündem sırasında görüşülen Müdür Yardımcısı …, temyiz dilekçesinde özetle; kontrol mühendislerinin yapmış oldukları savunmalara katılmakla beraber, ihalenin Genel Müdürlüklerince yapılmasından dolayı ihale şartnameleri Müdürlüklerinin bilgisinde olmadığından ve Müdür Yardımcısı sıfatı ile Kontrol Teşkilatı tarafından hazırlanan hakedişleri Kurum Yetkilisi olarak, imzalamış olmamakla birlikte, bu konuların branşı dışında olduğunu ifade etmek suretiyle (Harcama Yetkilisi olan … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’in sorumlukları kaldırılırken kendi sorumluluğunun devam etmesine ilişkin yukarıda …’in yapmış olduğu itirazları aynen tekrar etmekle birlikte) tazmin hükmünün kaldırılması hususunu Kurulumuz bilgisine sunmuştur.

Başsavcılık mütalaasında özetle; dilekçede hem sorumluluğa yönelik hem de konunun esasına ilişkin itirazların yer aldığı,

(… için de geçerli) A- Sorumluluğa ilişkin olarak;

(A) bendi için verilen mütalaa doğrultusunda sorumluluğa ilişkin talebinin reddine karar verilmesinin,

(Diğer sorumlular için de geçerli) B- (İlamın 6/E maddesi için) Konunun esasına ilişkin olarak ise;

İnşaatla ilgili fotoğraflar ile ahşap ve kiremitlerin görüntülerinin savunma ekinde yer aldığı belirtilmekte ise de ekler arasında anılan belgelere rastlanılmadığı ve diğer sorumlular tarafından konuya ilişkin olarak yapılan temyiz başvurusunda; işin projesinde çatının sac örtü ile kapatıldığı dikkate alındığında, toplanan kiremitlerin tekrar kullanılmasının proje gereği mümkün olamayacağı; çatıdaki kiremidin itina ile toplanarak İdareye 10.07.2017 tarihli tutanak ile teslim edildiği, pozun tanımında, toplanan kiremitlerin aynı iş kapsamında kullanılması diye bir ifadenin bulunmadığı; kiremitlerin İdarece imha edilmiş olmasının, işin itina ile toplanmaması anlamına gelmediği, ayrıca 18.198/03 pozunun 2012 yılından sonra birim fiyat kitaplarından çıkarıldığı hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; işin, V.0341 pozuna uygun olarak yerine getirilmiş olması ve İlamda kamu zararının hesabında dayanak olarak gösterilen 18.198/03 pozunun 2012 yılından sonra birim fiyat kitaplarından çıkarılmış olması nedeniyle, talebin kabul edilerek tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılmasına karar verilmesinin

Uygun olacağı belirtilmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İdare tarafından fiilen uygulanan poz; “V.0341 Marsilya tipi kiremit toplanması” olup, pozun birim fiyat tarifi;

“Kontrolün direktifine uygun olarak marsilya kiremidinin kırılmadan itinalı toplanması, indirilmesi, şantiye içinde gösterilen yere taşınması, istifi ve muhafazası, harçla bastırılmış kiremitlerin harcının temizlenmesi, her türlü malzeme ve işçilik dahil, beher m2 bedeli:”

ÖLÇÜ: Toplanıp indirilen ve gösterilen yere taşınarak istif edilen kiremidin çatıdan, çatı yüzeyinin saçaktan saçağa yatay iz düşümündeki alanı m2 cinsinden ölçülerek bedeli ödenir. Tonoz ve kubbede üst yüzey alanlarının m2 cinsinden alanının bedeli ödenir.”,

Analizi ise;

Kitap Poz No Tanımı Birimi Miktarı Birim Fiyatı (TL) Tutar (TL)

İşçilik:

BAY

01.016

Kiremit tipi çatı kaplamacısı

SA

0,2

BAY

01.501

Düz işçi (inşaat işçisi)

SA

0,5

Şeklindedir.

İlamda, uygulanması gerektiği belirtilen poz; “18.198/03 Her türlü kiremit çatı örtüsü sökülmesi, toplanması, temizlenmesi, istif edilmesi” olup, pozun birim fiyat tarifi;

“Mevcut her türlü kiremitin (mahya dahil) çatı yüzeyinden sökülmesi, kırık ve çatlak olanlarının ayrılması, sağlam çıkan malzemelerin istifi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü işçilik, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, her türlü kiremit çatı örtüsü sökülmesinin 1 m² fiyatı:

ÖLÇÜ : Sökülen çatı yüzeyi izdüşümü üzerinden hesaplanır. Bütün boşluklar düşülür.

NOT : Sökümden çıkan malzemeler idareye aittir.”

Analizi ise;

Kitap Poz No Tanımı Birimi Miktarı Birim Fiyatı (TL) Tutar (TL)

İşçilik:

BAY

01.016

Kiremit tipi çatı kaplamacısı

SA

0,1

BAY

01.501

Düz işçi (inşaat işçisi)

SA

0,3

Şeklindedir.

İlamda, “çatıdan çıkan kiremitlerin muhafaza edilerek restorasyon kapsamında kullanılmamış olması” temel gerekçe olarak gösterilmiş ise de; V.0341 pozunun birim fiyat tarifinin hiçbir yerinde “toplanan kiremitlerin aynı iş kapsamında kullanılması” diye bir ibare bulunmamaktadır. Kaldı ki, (işin kontrolünü yapan mimar ve mühendislerden oluşan) sorumlularca; toplanan kiremitlerin tekrar kullanılmasının, işin projesindeki galvanizli sac örtülü çatı planı gereğince mümkün olmadığı ifade edilmektedir.

Ayrıca, iş anahtar teslim götürü bedel bir iş olup, sadece çıkan malzemenin toplanması kapsamındaki işlemlerin tarifine uygun olarak yapılması yüklenicinin yükümlülüğünde olup, bundan sonra malzemeye yapılacak işlemler (imha vb.) tamamen İdarenin tasarrufu altındadır. Nitekim, ihale makamı ile yüklenici arasında 10.07.2017 tarihinde hazırlanmış olan tutanakta marsilya tipi kiremitlerin İdarece teslim alındığı bildirilmekte, yine 11.07.2017 tarihli imha tutanağında İdareye teslim edilen kiremitlerin yıllar içerisinde güneşten ve yağmurdan zarar görerek kırıldıkları ve kullanım özelliklerini yitirdikleri; bu nedenle de İdarece imha edildiği belirtilmektedir. Kiremitlerin bu sebeple imha edilmiş olmasına rağmen, sırf imha edilerek yeniden kullanılamamış olmasından hareketle; V.0341 pozunun birim fiyat tarifinde yer alan “kiremitlerin kırılmadan itinalı toplanması, indirilmesi, şantiye içinde gösterilen yere taşınması, istifi ve muhafazası, harçla bastırılmış kiremitlerin harcının temizlenmesi” işlemlerinin yapılmadığını (hele de ilişkin fiili bir tespit de mevcut değilken) söylemek de mümkün değildir.

Sonuç itibariyle, yukarıda tarihleri yazılı tutanaklardan toplanan kiremitlerin “marsilya tipi” olduğu açıkça anlaşılmakla beraber, bu kiremitlerin toplanması indirilmesi, taşınması, istifi ve muhafazası ile temizlenmesi iş kaleminde V.0341 pozunun kullanılmasında mevzuata aykırılıktan söz etmek mümkün görülmemektedir.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, temyiz dilekçelerindeki iddiaların kabulüyle 42 sayılı İlamın 6. maddesinin (E) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün KALDIRILMASINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 12.02.2020 tarih ve 47200 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.