Sayıştay 8. Dairesi 44459 Kararı - Genel Bütçe İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler

• Yılı: 2016

• Daire: 8

• Dosya No: 44459

• Tutanak No: 47085

• Tutanak Tarihi: 25.12.2019

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Hakediş Ödemesi.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1/A- 133 sayılı İlamın 32’nci maddesi A fıkrası ile; ...Proje İnş. Ltd. Şti.'nin yükleniminden bulunan; ... TL sözleşme bedelli "... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının ... Yıllarına Sari Onarımı" İşi ile ilgili olarak;

3709 poz no.lu Kireç takviyeli alçı harcı ile duvar yüzeylerindeki mevcut sıvanın üzerine mala perdahlı ortalama 6 mm kalınlıkta alçı sıva yapılması işine ilişkin metraj cetvelleri ile fotoğrafların incelenmesi sonucunda birim fiyat tanımında yer alan işlemler (sarkmış sıva sökümü, uygulama yapılan zeminde rabitz tele kadar sıva paspası yapım işi gibi) yapılmadığı halde işçiliklerin yapılmış gibi ödenmesi ayrıca metrajlara tavan alçı sıvasının da dahil edilmesi sonucunda ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

133 sayılı İlamın 32’nci maddesi A fıkrasıyla verilen hüküm, sorumlulukta Gerçekleştirme Görevlisi olarak iştiraki bulunan ...’in başvurusu üzerine düzenlenen 25.12.2019 tarih ve 47083 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile Bozularak Dairesine Tevdiine karar verildiğinden sorumlunun işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA; ancak aynı mahiyette olan bu dosyanın, gereği yapılmak üzere 47083 sayılı dosya ile BİRLEŞTİRİLEREK DAİRESİNE TEVDİİNE, oy birliği ile,

Karar verildiği 25.12.2019 tarih ve 47085 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.

Konu: Hakediş Ödemesi.

1/B- 133 sayılı İlamın 32’nci maddesi B fıkrası ile; ...Proje İnş. Ltd. Şti.'nin yükleniminden bulunan; ... TL sözleşme bedelli "... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının ... Yıllarına Sari Onarımı" İşi ile ilgili olarak;

Y.23.081 poz no.lu Profil demirlerinden çatı makası yapılması ve yerine konulması işine ilişkin metraj cetvellerinin incelenmesinde, çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları olarak yapılan imalatların da metraja dahil edilmesi sonucunda ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumluların temyiz dilekçelerinde;

İlamda Hakedişi Düzenleyen Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan (İnşaat Teknikeri) ..., 44471 dosya no.lu (İnşaat Mühendisi) ... ve 44471 dosya no.lu (Mimar) ... ile İlamda Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan 44459 dosya no.lu (...Röl. ve Anıt. Md.) ...’nun aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde;

“...Proje İnş. Ltd. Şti.'nin yükleniminden bulunan; ... TL sözleşme bedelli "... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının ... Yıllarına Sari Onarımı" işinde ilgi yazınız eki 32 sıra no.lu ilamın;

32/B fıkrasında 23,081 poz no.lu "Profil demirlerden çatı makası yapılması ve yerine konulması" imalatının metraj cetvellerine çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları olarak yapılan imalatların metraja dahil edildiği ancak bu imalatların 23,071 "Her türlü profil demirlerin münferit veya birleşik olarak hazırlanması ve yerine tespit edilmesi" pozundan ödenmesi gerektiği belirtilmektedir.

Söz konusu imalat; Cumhuriyet Müzesinin mevcut özgün ahşap çatkılı çatısında gerçekleştirilmiştir. Çatıdaki özgün ahşaplarda zaman içerisinde meydana gelen yorulmalar nedeniyle konusunda uzman kişilerden alınan raporlar doğrultusunda projelendirilmiş ve proje doğrultusunda güçlendirilmenin yapılmasına karar verilmiştir.

Çatı makası ile takviye-güçlendirme ve kedi yolları imalatları aynı atölyede projesindeki ve mahallindeki ölçümlere göre bire bir imal edilip iş mahalline getirilmiş olup yerine monte edilmesi ise çatının bir bölümü üstten itibaren açılarak çatı makası ile takviye-güçlendirme ve kedi yolları imalatları ile birlikte mevcut özgün ahşap dikme, aşık ve mertekler arasında itinalı bir şekilde etrafındaki tarihe tanıklık eden mevcut ahşaba zarar vermeden birlikte monte edilmiştir.

Çatı makasları monte edilip ondan sonra kedi yolları imalatları monte edilmemiştir. Her iki imalat atölye ortamında olduğu gibi monte edildiği mevcut çatı sistemine birlikte adapte edilmiştir.

Bu nedenle; kedi yolları makas alt başlıklarını birbirine bağlantısını sağlayan bağlantı elemanı görevini görmekte olup söz konusu imalatlar bir bütün olarak düşünülmeli ayrı ayrı düşünülerek ayrı pozlardan ödenmesi imalatın yapım şekline aykırıdır. Tüm bu imalatlar mevcut olan bir çatı sisteminin daha sağlıklı hale getirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. 23.081 ile 23.071 pozları ile tanımlanan imalatların tariflerinin incelenmesinde yeni tesis edilen çatılara uygun pozlar olduğu görülür. Bu nedenle ödemelerin iki ayrı pozdan değil tek bir pozdan ödenmesinde bir sakınca yoktur. Yukarıda bahsedilen nedenlerden dolayı bu şıkta kamu zararı olarak hesap edilen bedelin kaldırılması gerekmektedir.

Başkanlığınızca ara hakediş veya son hakediş raporu üzerinden (kesin hakediş değil) yapılan incelemelerde kamu zararı tespit edilmekte ve bununda ilgililerden tahsil edilmesi istenmektedir.

"Uygulama İşleri Genel Şartnamesinin "Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi" başlıklı 40’ıncı maddesinin 1’inci fıkrasında işin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır." denilmektedir.

Buna göre kesin hakediş raporu düzenlenmemiş işlerde tespit edilen kamu zararının ilgililere ödettirilmesi konusunda yeniden değerlendirme yapılması hususunda;

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.”

Denilmektedir.

Sayıştay Başsavcılığının mütalaası;

“... Bakanlığı 2016 yılı hesabının 8’inci Dairede yargılanması sonucunda düzenlenen 11.07.2018 tarih ve 133 no.lu ilamın 32, 33 ve 34’üncü maddelerinde yer alan tazmin hükmünü temyiz eden ...'in ilgi yazı ekinde gönderilen 31.10.2018 tarihli dilekçesi ve ekleri incelendi.

Dilekçede,

…

2. İlamın 32/B maddesine ilişkin olarak ilamda, 23.081 poz no.lu ''Profil demirlerden çatı makası yapılması ve yerine konulması'' imalatının metraj cetvellerine, çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları imalatının da dahil edildiği gerekçesiyle kamu zararına hükmolunmuş ise de, söz konusu imalatların mevcut olan bir çatı sisteminin daha sağlıklı hale getirilmesi amacıyla gerçekleştirildiği, 23.081 ve 23.071 pozları ile tanımlanan imalatların tariflerinin incelenmesinde yeni tesis edilen çatılara uygun pozlar olduğu, bundan dolayı da ödemelerin iki ayrı poz yerine, tek bir pozdan ödenmesinde bir sakınca olmadığı ileri sürülmekte ve tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Ayrıca, Sayıştay denetiminde ara hakedişler üzerinde yapılan incelemelerde kamu zararının tespit edilerek, tahsilinin istenildiği; kesin hakediş raporu düzenlenmemiş işlerde tespit edilen kamu zararının ilgililere ödettirilmesi konusunun ''Uygulama İşleri Genel Şartnamesi''nin 40’ıncı maddesinin 1’inci fıkrasında yer alan esaslar çerçevesinde, yeniden değerlendirmesi istenilmektedir.

Sayıştay yargısında kamu zararının tespitinde kesin hesap veya kesin kabul yapılıp yapılmadığının bir önemi bulunmamaktadır. Yapılacak olan düzeltme ve tahsilatlar Sayıştay yargılamalarının her aşamasında dikkate alınabilecektir. Diğer taraftan Sorumlu tarafından konunun esasına ilişkin olarak ileri sürülen hususlar, Dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılmasını gerektirecek mahiyette görülmediğinden talebin reddedilerek tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin,

Uygun olacağı değerlendirilmektedir. Arz ederim.”

Şeklindedir.

İlamda Hakedişi Düzenleyen Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan 44471 dosya no.lu (İnşaat Mühendisi) ... ve 44473 dosya no.lu (Mimar) ... ile İlamda Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan 44459 dosya no.lu (...Röl. ve Anıt. Md.) ...’nun temyiz talepleri ile ilgili Başsavcılık görüşü, (İnşaat Teknikeri) ...’in temyiz talebine ilişkin Başsavcılık görüşü ile aynıdır.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ;

1/B- 133 sayılı İlamın 32’nci maddesi B fıkrası ile; ...Proje İnş. Ltd. Şti.'nin yükleniminden bulunan; ... TL sözleşme bedelli "... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının ... Yıllarına Sari Onarımı" İşi ile ilgili olarak;

Y.23.081 poz no.lu Profil demirlerinden çatı makası yapılması ve yerine konulması işine ilişkin metraj cetvellerinin incelenmesinde, çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları olarak yapılan imalatların da metraja dahil edilmesi sonucunda ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Y.23.081 poz no.lu Profil demirlerinden çatı makası yapılması ve yerine konulması işine ilişkin metraj cetvellerinin incelenmesinde, çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları olarak yapılan imalatların da metraja dahil edilmesi sonucunda ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak;

Y.23.081 poz no.lu Profil demirlerinden çatı makası yapılması ve yerine konulması işine ilişkin teknik tarif ve yapım şartlarında;

“Her türlü profil demirinden projesine göre her açıklıkta kafes kirişli çatı makası yapılması, parçaların birbirine levhalarla eklenmesi ve bütün aksamın yerlerine konması ve tespiti, her türlü malzeme ve zayiat, kaynak, perçin, cıvata, atölye giderleri, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, taşıyıcı iskele veya kaldırma tertibatı, boşaltma işçilik, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (boya bedeli hariç) çatı makası yapılması ve yerine konulması 1 ton fiyatı:

ÖLÇÜ:

1. Ölçmede tartı esastır, kullanılan profil demiri perçin, cıvata, ek levhaları ve benzeri tespit elemanları birlikte boyanmadan ve montajdan önce tartılır ve ataşmana geçirilir.

2. Ancak idareler lüzum gördüğü takdirde, proje boyutları üzerinden bütün profillerin ve düğüm noktaları levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik edebilir. Bu tartı neticesinde; cetvellere nazaran %7 ağırlık fazlasına kadar ödeme yapılır. %7’den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Hesap tahkikinde perçin ve cıvata delikleri dolu alınır. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlığın cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul edilmesi şartıyla tartı esas alınır.” denilmekte,

Y.23.071 poz no.lu Her türlü profil demirlerin münferit veya birleşik olarak hazırlanması ve yerine tespit edilmesi (aşık olarak yapılan mertekler, hurdi döşemeler, mütemadi kirişler, basit olarak kullanılan münferit çatı aşıkları ve mertekleri, lentolar, hurdi döşemeler) işine ilişkin teknik tarif ve yapım şartlarında ise;

“Profil demirlerinin münferit veya birleşik olarak hazırlanması ve yerlerine tespiti için her türlü malzeme ve zayiatı, (perçin, kaynak dâhil) inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, taşıyıcı iskele veya kaldırma tertibatı, boşaltma, işçilik, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (boya bedeli hariç) yapılması ve yerine konulması, 1 ton fiyatı:

ÖLÇÜ:

1. Kullanılan profil demiri tespit malzemesiyle birlikte boyanmadan önce tartılır.

2. Ancak, idareler lüzum gördüğü takdirde, proje boyutları üzerinden bütün profillerin ve düğüm noktaları levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik edebilir. Bu tartı neticesinde; cetvellere nazaran %7 ağırlık fazlasına kadar ödeme yapılır. %7 den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Hesap tahkikinde perçin ve cıvata delikleri dolu alınır. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlık cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul şartıyla tartı esas alınır.”

Denilmektedir.

Yukarıda yer verilen teknik tarifler ile savunmaların incelenmesi sonucunda; Kedi yolları ve bağlantı profillerinin toplam ağırlığının 1.107,30 kg olduğu, söz konusu ödemenin sehven Y.23.081 pozundan yapıldığı ve kamu zararının ... TL olduğu anlaşılmaktadır.

Sorumluların temyiz dilekçelerinde;

“Çatı makası ile takviye-güçlendirme ve kedi yolları imalatları aynı atölyede projesindeki ve mahallindeki ölçümlere göre bire bir imal edilip iş mahalline getirilmiş olup yerine monte edilmesi ise çatının bir bölümü üstten itibaren açılarak çatı makası ile takviye-güçlendirme ve kedi yolları imalatları ile birlikte mevcut özgün ahşap dikme, aşık ve mertekler arasında itinalı bir şekilde etrafındaki tarihe tanıklık eden mevcut ahşaba zarar vermeden birlikte monte edilmiştir.

Çatı makasları monte edilip ondan sonra kedi yolları imalatları monte edilmemiştir. Her iki imalat atölye ortamında olduğu gibi monte edildiği mevcut çatı sistemine birlikte adapte edilmiştir.

Bu nedenle; kedi yolları makas alt başlıklarını birbirine bağlantısını sağlayan bağlantı elemanı görevini görmekte olup söz konusu imalatlar bir bütün olarak düşünülmeli ayrı ayrı düşünülerek ayrı pozlardan ödenmesi imalatın yapım şekline aykırıdır. Tüm bu imalatlar mevcut olan bir çatı sisteminin daha sağlıklı hale getirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. 23,081 ile 23,071 pozları ile tanımlanan imalatların tariflerinin incelenmesinde yeni tesis edilen çatılara uygun pozlar olduğu görülür. Bu nedenle ödemelerin iki ayrı pozdan değil tek bir pozdan ödenmesinde bir sakınca yoktur. Yukarıda bahsedilen nedenlerden dolayı bu şıkta kamu zararı olarak hesap edilen bedelin kaldırılması gerekmektedir.”

Denilmekte ise de, söz konusu kedi yolları ve bağlantı profillerinin yapılacağı yerlerin ihale öncesi belirlenmiş ve projelendirilmiş, dolayısı ile de teklifler buna göre oluşmuştur. Bu nedenle de imalatın atölyede yapılmış olması, imalatın bir bütün olarak yapılmış olması ve eski çatıda yapılmış olması söz konusu işin Y.23.081 poz no.lu Profil demirlerinden çatı makası yapılması iş kaleminden ödenmesini gerektirmemektedir.

Ayrıca, Sayıştay denetiminde ara hakedişler üzerinde yapılan incelemelerde kamu zararının tespit edilerek, tahsilinin istenildiği; kesin hakediş raporu düzenlenmemiş işlerde tespit edilen kamu zararının ilgililere ödettirilmesi konusunun ''Uygulama İşleri Genel Şartnamesi''nin 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan esaslar çerçevesinde, yeniden değerlendirmesi istenilmekte ise de; Sayıştay yargısında kamu zararının tespitinde kesin hesap veya kesin kabul yapılıp yapılmadığının bir önemi bulunmamaktadır. Yapılacak olan düzeltme ve tahsilatlar Sayıştay yargılamalarının her aşamasında dikkate alınabilecektir.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 133 sayılı İlamın 32’nci maddesi B fıkrasıyla Y.23.081 poz no.lu “Profil demirlerinden çatı makası yapılması ve yerine konulması” iş kalemine ilişkin metraj cetvellerinin incelenmesinde, çatı makası kapsamında yer almayan bağlantı profilleri ve kedi yolları olarak yapılan imalatların da metraja dahil edilmesi sonucunda ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Daire Başkanı ...’ın “Bozulması gerekir”, Üye ...’in “ilamda yer alan tazmin hükmünün kaldırılması gerekir”, Üye ...’nün “... Bakanlığınca sadece ödenek aktarımı yapılmış olup, denetim ve yargılamanın işi yaptıran ...Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (...YİKOB) üzerinden yapılması gerekirdi, bu nedenle İlam hükmünün bozularak Dairesine gönderilmesi gerekir”, yönündeki aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 25.12.2019 tarih ve 47085 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY GEREKÇESİ/AZINLIK GÖRÜŞÜ

Daire Başkanı ...’ın karşı oy gerekçesi;

Uygulama İşleri Genel Şartnamesinin "Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi" başlıklı 40’ıncı maddesinin birinci fıkrasında işin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır." denilmektedir.

Buna göre kesin hakediş raporu düzenlenmemiş işlerde tespit edilen kamu zararının ilgililere ödettirilmesi konusunda yeniden değerlendirme yapılması gerektiğinden tazmin hükmünün Bozulması gerekir.

Üye ...’in karşı oy gerekçesi;

Söz konusu yargılama ... Bakanlığı hesabı üzerinden yapılmış ise de, işin ...Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (...YİKOB) tarafından yaptırıldığı anlaşılmaktadır. Burada, ... Bakanlığınca sadece ödenek aktarımı yapılmış olup, denetim ve yargılamanın işi yaptıran ...Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (...YİKOB) üzerinden yapılması gerekirdi,

Ayrıca, 23.081 poz no.lu ''Profil demirlerden çatı makası yapılması ve yerine konulması'' imalatının metraj cetvellerine, çatı makası kapsamında yer almayan takviye ve güçlendirme için yapılan imalatlar ile kedi yolları imalatının da dahil edildiği gerekçesiyle kamu zararına hükmolunmuş ise de, söz konusu imalatların mevcut olan bir çatı sisteminin daha sağlıklı hale getirilmesi amacıyla gerçekleştirildiği, 23.081 ve 23.071 pozları ile tanımlanan imalatların tariflerinin incelenmesinde yeni tesis edilen çatılara uygun pozlar olduğu, bundan dolayı da ödemelerin iki ayrı poz yerine, tek bir pozdan ödenmesinde bir sakınca olmadığı görüldüğünden,

Tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.

Üye ...’nün ilave görüşü;

Temyiz görüşmesi yapılan “... Müzesi ve Genel Müdürlük (...) Sığınağının Onarımı İşi” ile ilgili işlem ve ödemelerin ...Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından gerçekleştirildiği, ancak kurul gündeminde ... Bakanlığı 2016 yılı hesabına ait işlemlerin yer aldığı anlaşılmaktadır. Diğer bir ifade ile ...Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait hesap ve işlemler, ... Bakanlığına aitmiş gibi algılanarak bu Bakanlık hesabı bünyesinde yargılanmıştır.

Kanunlarla belirlenen sorumluların, hesap ve işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığının yargılama yoluyla kesin hükme bağlanması Sayıştay’ın görevidir. Bu görev ilke olarak denetçiler tarafından kamu idarelerinin o mali yıla ait hesap ve işlemlerinin denetimi sırasında tespit edilen kamu zararına ilişkin düzenlenen yargı raporu üzerinden gerçekleştirilir. Diğer bir ifade ile yargı raporu, denetçinin yetkilendirildiği idare ve hesap yılındaki işlemlerle sınırlı olarak hazırlanmalıdır. Nitekim bu esas Denetim Yönetmeliğinin 14’üncü maddesinin (a) bendinde de “Denetim cari yıl esası ile kamu idaresi temelinde yürütülür”, 44’üncü maddesinde “Sorgularda; her bir sorgu maddesinin üst kısmında denetlenen kurumun adı … gösterilir” denilmek suretiyle açıklığa kavuşturulmuştur. Her ne kadar 6085 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinin 4’üncü fıkrası gereği “Sayıştay, kamu idarelerinin hesap, işlem ve faaliyetleri ile mallarını, hesap veya faaliyet dönemine bağlı olmaksızın yılı içinde veya yıllar itibariyle denetleyebileceği gibi sektör, program, proje ve konu bazında da denetleyebilir” se de bu özel bir yetkilendirme ile mümkündür. Bu bağlamda denetçinin, yetkilendirilmediği bir idareye ve hesap yılına ait işlemlerle ilgili yargı raporu hazırlama yetkisi bulunmadığı gibi, bu kapsamda hazırlanmış bir raporu ilgili dairenin de yargılama yetkisi bulunmamaktadır. Pek tabii ki denetim sırasında denetçinin yetki alanının dışında bir kamu zararı tespit etmesi ya da böyle bir kanaate ulaşması da mümkündür. Ancak böyle bir durumda Denetim Yönetmeliğinin 47’nci maddesi emsal alınarak durumun gerekçesiyle birlikte Sayıştay Başkanlığa bildirilmesi, kamu zararı iddiasının ilgili kamu idaresinin denetimini yapan denetim grup başkanlığı tarafından sonuçlandırılması, bu işlemin doğal sonucu olarak da konunun görevli yargı dairesi tarafından kesin hükme bağlanması gerekir.

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 61’inci maddesinde “Bu Kanunda yargılama usulüne ve kanun yollarına ilişkin hüküm bulunmayan hallerde 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır” denilmektedir. 6100 sayılı Kanunun 447’nci maddesinde de “Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.” denilmekte olup, 6100 sayılı Kanunun 114’üncü maddesi gereği mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır. 115’inci madde gereği “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir”.

Bir başkan ile altı üyeden kurulu Sayıştay Daireleri birer hesap mahkemesidir. Hesap mahkemesi olarak sorumluların hesap ve işlemlerine ilişkin düzenlenen yargılamaya esas raporlarda yer alan kamu zararına ilişkin hususları hükme bağlar. İhtisas dairelerini tespit etmek ve işleri dairelere dağıtmak Sayıştay Başkanının görevidir. “Denetçilerin Görev Yerlerinin Belirlenmesi Grupların Görev Alanı ve 2016 Yılı Denetimleri” konulu 2016/10 sayılı Başkanlık genelgesiyle İçişleri Bakanlığı hesap ve işlemlerinin denetimi 2 numaralı denetim grubuna verilmiş, Sayıştay Başkanlığının “Dairelerin Görev Dağılımı”na dair 19.3.2015 tarih ve 2015/5 no.lu genelge ile denetim gruplarının görev alanlarında yer almayan kamu idareleri, ilişkilendirildiği denetim grubunun raporlarının görüşüleceği dairenin görev alanında olacaktır, denilmek suretiyle Yatırırım Koordinasyon Başkanlıkları, İçişleri Bakanlığı hesapları ile ilişkilendirilmiş, İçişleri Bakanlığı hesabının yargılanması görevi de bu çerçevede Üçüncü Daireye verilmiştir. Oysa ...Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait söz konusu işlemler görevli Üçüncü Dairede değil, ... Bakanlığı hesabı içerisinde ele alınıp bu konuda görevli olmayan Sekizinci Dairede hükme bağlanmıştır. Diğer bir ifade ile Sekizinci Daire görevli olmadığı bir konuda hüküm tesis etmiştir.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde esasen Sekizinci Daire, re’sen bu davada kendisinin görevli olmadığı sonucuna vararak görevsizlik kararı vermeli ve kararında görevli olan Dairenin de hangi Daire olduğunu belirterek yargı raporunun görevli Daireye gönderilmesini teminen Başkanlığa iade etmeliydi. Ancak böyle bir yol izlenmeyerek konu Sekizinci Daire tarafından kesin hükme bağlanmıştır. 6100 sayılı Kanunun 353 ve 371’inci maddeleri gereği hükmü veren mahkemenin görevsiz olması istinaf ve temyiz sebebidir. Zira mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır, dava şartlarına aykırılık bulunması da mutlak bir bozma sebebidir. Bu çerçevede Daire kararının bozulması gerekir.

Ancak mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. (6100/md.1) Oysa hesap mahkemelerinin görevi Sayıştay Başkanınca belirlenmektedir. Bu anlamda yargı raporunun da daireye başkan tarafından havale edildiği düşünüldüğünde, Sekizinci Dairenin de görevsiz sayılmayabileceği, buradaki daireler arası ilişkinin (Asliye Hukuk, Sulh Hukuk gibi) mahkemelerin görev alanı ile ilgili olmadığı, daireler arasındaki iş bölümü niteliğinde olduğu da söylenebilir. Bu nedenle 6100 sayılı Kanundaki yargılama usullerinin Sayıştay yargılamasında uygulanması hususu henüz literatürde tartışma konusu bile olmamışken, sırf görevsizlik gerekçesiyle kararın bozulması sorumlular açısından hakkaniyete uygun olmayabilir. Ancak çoğunluk gerekçesinde de ifade edildiği üzere konunun esası bozmayı gerektirdiğinden, öncelikle hükmü veren dairenin görevsizliği nedeniyle daire kararının bozulması uygun olur.