Sayıştay 8. Dairesi 44034 Kararı - Özel Bütçe İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 8

• Dosya No: 44034

• Tutanak No: 46298

• Tutanak Tarihi: 22.05.2019

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Kon: Birim Fiyat

1. ... Sayılı İlamın 1’inci maddesi B fıkrasıyla; ... İli, ..., ...Camii .... ... Yılları Uygulama (Restorasyon) İşi’nde; İBF.22 Poz numaralı “2. Sınıf Çam Kereste ile Tahta Perde Yapılması”, YFT.01 Poz numaralı Şantiye Çevresinin Sac ile Çevrilmesi” ile YFT.33 Poz numaralı “Branda ile Cephe Kaplaması” imalatları için Yükleniciye ayrıca ödeme yapılması nedeniyle ... TL’nin sorumlularına ödettirilmesine karar verilmiştir.

Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz eden İnşaat Mühendisi ...’ın temyiz dilekçesinde;

İlam No 1’de belirtilen ... Şti yükleniminde bulunan ... İli, ..., ...Camii ...-... yılları uygulama (Restorasyonu) işinde;

(B) Şıkkında: ... TL

(C) Şıkkında: ... TL

(D) Şıkkında: ... TL

Toplam: ... TL Ekli yazıda anlaşılacağı üzere ... tarih ve ... yevmiye ile yüklenici alacağından kesilmiştir.”

Denilmiştir.

Sayıştay Başsavcılığının mütalaasında;

“... Genel Müdürlüğü ... yılı hesabının 8’inci Dairede yargılanması sonucunda düzenlenen ... tarih ve ... no.lu ilamın 2 (B), (C) ve (D) maddeleri ile aynı Dairede yargılanan ... tarih ve ... no.lu ... yılı ilamının 12(A) maddesinde yer alan tazmin hükmünü temyiz eden ...’ın ilgi yazı ekinde gönderilen dilekçesi ve ekleri incelendi.

Dilekçede;

…

Diğer taraftan dilekçede İlamın 1 (B), (C) ve (D) maddelerine ilişkin olarak toplam ... TL tahsilat yapıldığı belirtilmekte ve dilekçe ekinde yer alan ... ... II. Bölge Müdürlüğünün yazısından da, anılan tutarın yasal faiziyle birlikte ...TL olarak yüklenicinin alacağından mahsup edilerek ... tarih ve ... yevmiye numaralı muhasebe fişiyle emanete alındığı anlaşılmaktadır.

Yüklenicinin alacağından mahsuben tahsil edilerek emanet hesabına alınan tutar, henüz gelir hesaplarına aktarılmadığından oluşan kamu zararını ortadan kaldırmamakta olup, ilam tarihinden sonra tahsil edilen tutarla ilgili olarak temyiz kurulunca yapılacak bir işlemde bulunmamaktadır.”

Denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ;

1. ... Sayılı İlamın 1’inci maddesi B fıkrasıyla; ... İli, ..., ...Camii .... ... Yılları Uygulama (Restorasyon) İşi’nde; İBF.22 Poz numaralı “2. Sınıf Çam Kereste ile Tahta Perde Yapılması”, YFT.01 Poz numaralı Şantiye Çevresinin Sac ile Çevrilmesi” ile YFT.33 Poz numaralı “Branda ile Cephe Kaplaması” imalatları için Yükleniciye ayrıca ödeme yapılması nedeniyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

YFT.01 poz no.lu “Şantiye Çevresinin Saç ile Kaplanması” ile YFT.33 poz no.lu “Branda ile Cephe Kaplaması” imalatları konusunda;

Söz konusu işlere ait birim fiyat analizleri incelendiğinde söz konusu analizlerin işin ihale edilme aşamasında teklif birim fiyat cetvelinde veya eki analizlerde yer alan birer iş kalemi olmadığı, daha sonra işin ilerleyen safhasında işin yapıldığı alanın korunması amacıyla yeni birim fiyat analizi olarak oluşturuldukları anlaşılmaktadır.

... İli, ..., ...Camii ...-... yıllan uygulama (Restorasyonu) İşi’nde;

Özel.01 numaralı ‘‘Cami Çevresinin Galvanizli Sac ile Çevrilmesi’’ pozu ile yersiz ödemede bulunulduğu iddiası ilgili olarak; İşe ait sözleşmenin “İşin ve İş Yerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Yüklenicinin iş ve iş yerinin korunması ve sigortalanması ile ilgili sorumlulukları konusunda Genel Şartnamede yer alan hükümler uygulanır.” denilerek Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) hükümlerine atıf yapılmıştır.

YİGŞ’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinde;

Madde 9- (1) (Değişik:03/07/2009-27277 R.G./38. md.) Yüklenici, işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43 üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumludur. Bu sebeple yüklenici, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9’uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.

(2) (Değişik: 03/07/2009-27277 R.G./38. mad.) Sigortaya esas alınacak bedeller, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedellerdir. Ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması zorunludur.

(3) (Değişik:03/07/2009-27277 R.G./38. mad.) Sigorta poliçesinde; idare işveren sıfatıyla, yüklenici işi gerçekleştiren sıfatıyla yer almalı, alt yüklenicilerin vereceği zararların da teminat kapsamı dahilinde olduğu belirtilmelidir. Kıymetlerin sigortalanmasında aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınarak muafiyet ve koasürans uygulamalarına yer verilebilir:

(a) Tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranı azami %2’dir.

(b) Deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranı azami %20’dir. Bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmaz.

(c) Muafiyet ve koasürans kısmına isabet eden hasarların karşılanması yüklenicinin sorumluluğundadır.

(4) İşin devamı sırasında işyerinde yapılacak çalışmalar nedeniyle, işçilerle çevre halkının kazaya uğramalarını, zarar görmelerini ve işlerde zarar ve hasar meydana gelmesini önleyici tedbirlerin alınmasından da yüklenici sorumlu olup, alınan bütün tedbirlere rağmen, yüklenicinin yaptığı işlerden dolayı üçüncü kişilerin kendilerine veya mallarına zarar verilmesi ihtimaline karşı mali mesuliyet sigortası yaptırmakla da yükümlüdür. Mali mesuliyet sigorta bedeli olarak, bu konuda sigorta şirketlerinin uygulamalarında kullandığı bedeller esas alınır.

(5) (Değişik:03/07/2009-27277 R.G./38. mad.) Sigortalara ilişkin poliçelerin, idarenin yazılı izni dışında; genişletilmiş bakım devresi teminatı hariç, poliçenin geçici kabul tarihinden önce iptal edilemeyeceği ve süresinin kısaltılamayacağı, genişletilmiş bakım devresi teminatının ise kesin kabul tarihinden önce iptal edilemeyeceği hükmünü taşıması ve ilk hakediş raporunun düzenlenip tahakkuka bağlanmasından önce idareye verilmesi gerekir. Aksi halde hakediş tutarı ve öngörülmüş ise avans ödenmez. Sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hak edişin tahakkuka bağlanmasından önce idareye sunulması zorunludur.

(6) Yüklenicinin sözleşme ile üstlendiği sorumluluk ve yükümlülükler söz konusu sigortalarla sınırlandırılmamış olduğundan, inşaat sigorta poliçelerinin genel şartlarının “Teminat dışında kalan haller” maddesinde belirtilen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın ödemediği bedeller için yüklenici idareden hiçbir talepte bulunamayacağı gibi, işin devamı süresince meydana gelecek kazalardan, bu kazaların sebep olacağı can ve mal kaybından ve üçüncü kişilere verilecek her türlü zararlardan yüklenici doğrudan sorumlu olacaktır. Yüklenici veya alt yüklenicilerin sigorta kapsamı içinde veya dışında kalan hareket ve fiillerinden dolayı meydana gelecek bütün talep ve iddiaların karşılanması yükümlülüğü de yükleniciye aittir.

(7) Yüklenici, kendisinin veya alt yüklenicinin taksirinden, ihmalinden, ağır ihmalinden veya kusurlu herhangi bir hareketinden dolayı idareyi ve idare personelini sorumlu tutamaz.

(8) Sözleşmenin feshi veya tasfiye halinde bu sigortalar; fesih veya tasfiye olur tarihinden başlamak üzere iş, yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ait sigorta giderleri idare tarafından karşılanır.

(9) Şehir ve kasaba sınırları dışındaki iş yerlerinde güvenlik ve düzenin sağlanması için idare tarafından verilen talimata yüklenici uymak zorundadır.

(10) İşyeri ve çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması sebebiyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gerekli bütün tedbirleri almak ve yapı denetim görevlileri tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatlara uymak zorundadır. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan araç, gereç ve makinelerle patlayıcı maddelerin yol açabileceği kazalardan korunma usullerini ve tedbirlerini çalışanlara öğretmek zorundadır.

(11) İş ve işyerlerinin korunması konusunda gerek yapı denetimi görevlileri tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.”

Düzenlemesi yer almakta iken,

YİGŞ’nin “Yükleniciye ait giderler” başlıklı 27’nci maddesinde;

Madde 27- (1) İşin gerçekleştirilmesi için gerekli ve yüklenicinin yapmak zorunda olduğu bazı işlerin karşılığı olan, aşağıdaki bentlerde gösterilen giderlerin tümü, sözleşme veya eklerinde kimin tarafından ödeneceği belirtilmemiş ve aksine bir hüküm bulunmamakta ise;

a) Gerek işin yönetimi gerekse işte kullanılacak her türlü malzeme, araç, makine, taşıt vb.’nin taşınmaları (teklif birim fiyatlarda yer alanlar bunun dışındadır), bunlar için gerekli depo, baraka, hangar, garaj vb. tesislerin yapılması, bunların korunmaları ve sigortaları ile ilgili giderler,

…

Yükleniciye aittir.”

Düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin yukarıda yer verilen düzenlemeleri işin ve işyerinin korunması amacıyla uygulanan güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümünün yükleniciye ait olduğunu, bu amaçla yapılacak sigorta giderlerinin de yüklenici tarafından karşılanacağı açık bir şekilde düzenlenmiş ve bu çerçevede yapılacak bütün giderlerin (genel gider kapsamında) yüklenici tarafından karşılanması gerektiği açıktır.

YFT.01 poz no.lu “Şantiye Çevresinin Saç ile Kaplanması” ile YFT.33 poz no.lu “Branda ile Cephe Kaplaması” imalatlarına ait birim fiyat analizleri incelendiğinde, söz konusu analizlerin işin ihale edilme aşamasında teklif birim fiyat cetvelinde veya eki analizlerde yer verilen bir iş kalemi olmadığı, daha sonra işin ilerleyen safhasında yeni birim fiyat analizi yapılarak oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda yer alan YİGŞ’nin 9’uncu maddesinin onbirinci fıkrası hükmü, ister idarenin talebi üzerine olsun isterse yüklenicinin kendi arzusu ile yapılmış olsun, işin ve işyerinin korunması amacıyla uygulanan güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümünün yükleniciye ait olduğunu, bu amaçla idare bütçesinden herhangi bir ödeme yapılamayacağını açıkça ortaya koymaktadır.

Bir diğer ifadeyle işin yüklenicisi, sözleşme eki YİGŞ’nin ilgili hükmü gereğince, gerek idareden gelen talep üzerine gerek kendi arzusu ile gerçekleşecek iş ve işyerinin güvenliği ve korunması amacıyla yapılacak uygulamalar için kendisine herhangi bir bedel ödenmeyeceğini bilerek teklifini vermiştir. Dolayısıyla idare tarafından Özel. 01 poz no.lu iş kalemi için ödeme yapılması kamu zararına neden olmaktadır.

Bu durumda işin yüklenicisinin sözleşme eki YİGŞ’nin ilgili hükmü gereğince, gerek idareden gelen talep üzerine gerek kendi arzusu ile gerçekleşecek iş ve işyerinin güvenliği ve korunması amacıyla yapılacak uygulamalar için kendisine herhangi bir bedel ödenmeyeceğini bilerek teklifini verdiğinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, ... Şti. yükleniminde bulunan ... İli, ..., ...Cami ...-... Yılları Uygulama (Restorasyon) işinde; YFT.01 poz numaralı “Şantiye Çevresinin Saç ile Çevrilmesi” ile YFT.33 poz numaralı “Branda ile Cephe Kaplaması” imalatları için yükleniciye ödemede bulunulması nedeniyle bu imalatlara ilişkin ... TL tutarındaki ödeme kamu zararı oluşturmaktadır.

Öte yandan, savunmalarda;

“(B) Şıkkında: ... TL

(C) Şıkkında: ... TL

(D) Şıkkında: ... TL

Toplam: ... TL Ekli yazıda anlaşılacağı üzere ... tarih ve ... yevmiye ile yüklenici alacağından kesilmiştir.”

Denilmiş ise de, bu husus ilamın içeriğini etkilemeyen bir husus olup, ilamın infazı ile ilgilidir.

Sonuç olarak, ... Sayılı İlamın 1’inci maddesi B fıkrasıyla; ... İli, ..., ...Camii ...-... Yılları Uygulama (Restorasyon) İşi’nde; İBF.22 Poz numaralı “2. Sınıf Çam Kereste ile Tahta Perde Yapılması”, YFT.01 Poz numaralı Şantiye Çevresinin Sac ile Çevrilmesi” ile YFT.33 Poz numaralı “Branda ile Cephe Kaplaması” imalatları için Yükleniciye ayrıca ödeme yapılması nedeniyle ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmü ile ilgili olarak hükümden sonra yapılan bu tahsilat işlemi, ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itiraz içermediğinden bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM BULUNMADIĞINA,

Karar verildiği 22.05.2019 tarih ve 46298 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.