Sayıştay 8. Dairesi 43386 Kararı - Genel Bütçe Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 8

• Dosya No: 43386

• Tutanak No: 45317

• Tutanak Tarihi: 14.11.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Harcırah

243 sayılı ilamın 3... inci maddesi ile; … 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine ve 3516 sayılı Kanunun 19 uncu madde hükmüne aykırı olarak çapraz denetim için harcırah alarak İl’e görevli gelen personelin ayrıca yemek masraflarının ödenmesi nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; ... tarihli ve ... sayılı Bakan Olur'unda ve bu Olur'a istinaden Genel Müdürlük Makamınca düzenlenen ...tarih ve ... sayılı talimat yazısında; çapraz denetimde görevlendirilecek personelin ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerinde oluşan farkı ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin yerinde muayene giderleri hesabından ödeneceği bildirildiğinden Bakanlığın talimatına uygun olarak harcama yapıldığını,

3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi kapsamında ölçü ve ölçü aletlerin bulundukları yerlerde yapılacak muayenelerde görevli personellerin konaklamalarının sağlandığını, bu doğrultuda (Ek-1a-b-c) ilgili belgeden anlaşılacağı üzere, görevli personellerin konaklaması ve günlük yemek ihtiyaçlarının temin edildiğini,

Her ne kadar ilgili faturada yemek ücretleri ayrı bir harcama kalemi olarak değerlendirilmiş ise de, İl Müdürlüğünce yapılan bu harcamanın konaklama yapılan firma tarafından, kırtasiye, araç park giderleri için faturalandırıldığını buna rağmen sadece yemek bedeli olarak belirtildiğini ayrıca ilgili ekte yer alan faturaların aynı tarihli ve aynı firmaya ait olarak tanzim edildiğini,

İki ayrı fatura olarak tanzim edilmesinin, yemek bedeli olarak ödenen miktarın, Olur’da belirtilen görevlendirilecek personellerin otelde konaklamalarının sağlanması için ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırah üzerindeki fark ile denetimde kullanılacak olan araçların park ücretlerinin karşılanması dışında yapılan herhangi bir ödeme karşılığı olarak yorumlanamayacağını zira daha önceki yıllarda da aynı şekilde ve ayrıca her İl Müdürlüğünce de yapılan işlem aynı olduğunu, söz konusu personellerin akşam yemeğinin de belirtilen kalemden ödendiğini, prosedüre uygun olarak konaklama adı altında tek fatura olarak tanzim edildiğini,

Ayrıca; Bakanlık Müfettişlerince yapılan denetimlerde, konaklama ve yemek ücretlerini ayrı ayrı faturalandırılmış olan İl Müdürlüklerinin bu şekildeki tanzim edilmiş olan faturalara yaptıkları ödemelerin, Bakanlığın Olur’una aykırı bir işlem olarak görülmediğini (Ek-2),

Savunmalarında yer verilen yukarıdaki açıklamalara rağmen, Daire heyetinin savunmaları özet olarak ele alıp yalnızca;

“... tarihli ve ... sayılı Bakan Olur'unda ve bu Olur'a istinaden Genel Müdürlük Makamınca düzenlenen ... tarihli ve ... sayılı talimat yazısında; çapraz denetimde görevlendirilecek personelin ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerinde oluşan farkı ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin yerinde muayene giderleri hesabından ödeneceği bildirildiğinden Bakanlığın talimatına uygun olarak denetim için gelen personelin ayrı şekilde faturalandırılmış olan yemek masrafının ödendiği, yapılan harcama ölçü ve ayar hizmetlerinin gerçekleşmesine yönelik olduğundan yerinde muayene giderleri hesabının kullanıldığı, bu hesaptaki paranın, kamu geliri niteliğinde olmadığı, dolayısıyla bu kaynağın kullanılmasıyla kamu zararı doğmayacağı, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine ve Bakanlık talimatlarına uygun yapılan harcamanın kanıtlayıcı belgelere dayandığı,” şeklindeki kısmın değerlendirmeye alındığını,

Oysa savunmalarındaki en önemli dayanak noktasını oluşturan aynı harcamanın Bakanlık müfettişlerince kabul gördüğü ve yine ilgili Kanun maddesi ve Bakanlık talimatına dayanarak yapılmış olan harcamada usule aykırı bir hususun tespit edilmediği, Sayıştay Başkanlığı ve Savcılık değerlendirmelerinde bu hususlara dikkat edilmediğini,

.... 09.2011 tarihli ve 2...050 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan … Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde; Bakanlık teşkilatıyla bağlı ve ilgili kuruluşların ve Bakanlığın denetimi altındaki kuruluşların ve personelinin çalışma, hesap ve işlemlerinin teftiş, inceleme, soruşturma işlerini yürütmek, ayrıca gördükleri yanlışlık, eksiklik ve usulsüzlükleri saptayarak işlerin daha iyi yürütülmesi için alınması gereken önlemlerle birlikte Başkanlığa bildirmek, hükümlerine yer verildiğini,

Bu doğrultuda belirli aralıklarla yapılan iç denetimlerde Sayıştay’ca kamu zararına sebebiyet verildiği sonucuna varılan harcamalar incelendiğinde, hem kamu zararına sebebiyet veren hem de usule aykırı olan herhangi bir işlemin tespit edilmediği için daha önceki uygulamalara İl Müdürlüğünce devam edildiğinin dikkate alınması gerektiğini,

Bakanlık Genelgesinde her ne kadar yemek ücreti belirtilmemiş olsa da, kalacak yer ücretinin ödenmesi gibi yemek ücretinin verilmesinin de tamamlayıcı bir unsur olduğunu, ayrıca ilgili Genelgede her bir harcama kaleminin belirtilmesinin beklenmediğini, Genelgede ifade edilmediği halde bazı İllerde yapılan araç kasko ve temizlik harcamalarının Sayıştay’ca yapılan yorumlamada Genelgeye aykırılık teşkil etmediği ve Harcama yetkilisinin kamu zararına sebebiyet vermediğinin kabul edildiğini,

Bu açıklamalar göz önüne alınarak kümülatif bir değerlendirme yapıldığında ve hakkaniyete uygun yorumlandığında kamu zararının meydana gelmediğini, bu itibarla kendisinden tahsil edilen … (…) TL’nin yasal faizi ile birlikte iadesini istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… İlamda da belirtildiği üzere, 6245 sayılı Harcırah Kanununun; ‘‘Harcırahın unsurları’’ başlıklı 5 inci maddesinde; yol masrafı ve yevmiyenin harcırahın unsurları olduğu, ‘‘Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)’’ başlıklı 14 üncü maddesinde; muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı, yevmiye ile hamal, bagaj ve nakil vasıtası masrafının verileceği, belirtilmektedir. Dolayısıyla bir hizmetin ifası için geçici görevle memuriyet mahalli dışında görevlendirilecek personele yapılabilecek olan ödemeler Kanun da sayılanlarla sınırlıdır. Dolayısıyla İl’de 07-11 Eylül 2015 tarihleri arasında gerçekleştirilen çapraz denetime katılan ve harcırahı (yol masrafı ve yevmiye) Bakanlık bütçesinden karşılanan personele ayrıca yemek masrafının ödenmesi mümkün değildir.

Her ne kadar dilekçede harcamanın kırtasiye ve park gideri için yapıldığı ileri sürülmekte ise de … Termal Hotele ait 15.09.2015 tarihli faturada alınan hizmetin 5 gecelik yemek bedeli olduğu açıkça görülmektedir.

Yine 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun ‘‘Yerinde muayene giderleri’’ başlıklı 19 uncu maddesinde; ‘‘Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından karşılanır’’ denilmektedir.

Söz konusu madde gereğince; yerinde muayene giderleri hesabının, ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri için kullanılacağı açıktır. Dolayısıyla Harcırah Kanunu hükümlerine aykırı olan ödemenin, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine de aykırı olduğu görülmektedir.

Bu nedenle talebin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.

Duruşma talep eden sorumlu … (Harcama yetkilisi) ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

6245 sayılı Harcırah Kanununun; “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; yol masrafı ve yevmiyenin harcırahın unsurları olduğu,

“Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde; muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı, yevmiye ile hamal, bagaj ve nakil vasıtası masrafının verileceği, belirtilmiştir.

Bu hükümler gereği, çapraz denetime katılan Bakanlık personelinin harcırahının (yol masrafı ve yevmiyesinin) Bakanlık bütçesinden karşılandığı anlaşılmaktadır. Buna rağmen çapraz denetim için İl’e gelen personelin ayrıca yemek masrafının ödenmesi mümkün değildir.

Yine 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun “Yerinde muayene giderleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;

“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denilmiştir.

Söz konusu madde hükmü gereğince; yerinde muayene giderleri hesabının, ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri için kullanılacağı açıktır. Dolayısıyla yukarıda açıklandığı üzere Harcırah Kanunu hükümlerine aykırı olan ödemenin, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine de aykırı olduğu görülmektedir.

501... sayılı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmış ve kamu zararının belirlenmesinde; mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının esas alınacağı belirtilmiştir. O halde, 6245 sayılı Kanunda ve 3516 sayılı Kanunda öngörülmediği halde, Bakanlıktan harcırah alarak geçici görevli olarak gelen personelin, ayrıca yemek masrafının ödenmesi mevzuata aykırıdır.

Diğer taraftan;

… Genel Müdürlüğünce “Yerinde Muayene Giderleri” konusunda Bakanlık Makamına sunulan ve ...tarih ve ... sayılı Bakanlık Oluru verilen yazıda;

“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayenelerine ilişkin giderler, 3516 sayılı Ölçüler Ve Ayar Kanununun 19 uncu maddesi ile düzenlenmiş olup söz konusu madde de; “Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denilmektedir. Yine, sözkonusu Kanuna dayanılarak çıkarılmış olan Ölçü Ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde ise;

“Periyodik Muayene için 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yolluklar ile muayenelerde gerekli olan araç ve malzemenin taşıma ücretleri, periyodik muayene yapılmak üzere gidilen yerdeki ölçü ve ölçü aletleri sahiplerince ödenir. (Bunlar belediye, kişi veya kuruluşlardır)” denilmektedir.

Gerek Kanunda gerek ilgili Yönetmelikte yerinde muayene giderlerinin muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenmesinin belirtilmesine rağmen, bu giderlerin nasıl ve ne şekilde tahsil edileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.

…Uygulama birliğinin sağlanması ve ihtilafların önlenmesi açısından yerinde muayene gideri olarak;

…

tutarında ücret alınması,

…

Yerinde muayene giderlerinin il müdürlüklerince; Ziraat Bankası, Halk Bankası veya Vakıflar Bankası nezdinde bu amaçla açılacak bir hesaba yatırılması,

Söz konusu hesapta toplanacak paranın;

-Muayeneyi yapan memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilerek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretlerinin ödenmesinde,

-Ölçüler ve ayar hizmetleri için temin edilen araçların kullanımına ilişkin hizmet satın alınması veya diğer yollarla temin edilecek personelin harcırah giderlerinin karşılanmasında,

-Bu giderlerin karşılanmasından sonra kalan paranın; muayene için gerekli araç ve gereçlerin tamir, bakım ve kalibrasyonları ile araçların yakıt giderleri ve konu ile ilgili demirbaş ve kırtasiye satın alımlarında

Kullanılması hususlarına …” denilmiştir.

… Genel Müdürlüğünce “Çapraz Denetimlerde Konaklama Bedeli” konusunda Bakanlık Makamına sunulan ve ... tarih ve ... sayılı Bakan Oluru verilen yazıda ise;

“Genel Müdürlüğümüz tarafından, akaryakıt kaçakçılığından doğan vergi kaybı ile tüketicinin hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla diğer illerden araç ve eleman temin edilmesi suretiyle akaryakıt ve LPG otogaz istasyonlarına yönelik olarak çapraz denetimler yapılmaktadır.

…

Denetimlerde hedeflenen amaca ulaşılabilmesi için görevlendirilen personelin birlikte konaklaması büyük önem arz etmektedir. Bahse konu denetimin yapılacağı illerde bulunan mevcut misafirhanelerin konaklama imkanlarının sınırlı olması ve mevcut otel ücretlerinin personele verilen günlük konaklama bedelinin üzerinde bulunması nedeniyle denetimde görevlendirilecek personelin konaklamalarında da sıkıntı çekileceği düşünülmektedir. Bu sebeple yapılacak çapraz denetimlerde görevlendirilecek personelin otelde konaklamalarının sağlanması amacıyla ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerindeki farkı ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin Makamınızdan alınan .... tarihli ve ... sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile teşkil ettirilen ve il müdürlüklerinin “yerinde muayene giderleri” hesabında kalan bakiyelerden karşılanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Konuyla ilgili olarak Hukuk Müşavirliğimizden alınan ... tarihli ve ... sayılı yazıda da, söz konusu giderlerin .... tarihli ve ... sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile teşkil ettirilen ve il müdürlüklerinin “yerinde muayene giderleri” hesabında kalan bakiyelerden karşılanmasının uygun olacağı yönündeki Genel Müdürlüğümüz görüşüne iştirak edildiği, ancak Bakanlık Makamından alınacak bir Olur ile yapılması gerektiği şeklinde ifade edilmiştir.

Bu bağlamda; çapraz denetimlerde görevlendirilecek personelin otelde konaklamalarının sağlanması amacıyla ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerinde oluşan fark ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin il müdürlüklerinin “yerinde muayene giderleri” hesabında kalan bakiyeden karşılanması hususunda uygun görüşle olurlarınızı arz ederim.” denilmiştir.

Buna bağlı olarak uygulamadaki sürecin ise;

Başbakanlığın 11.....2007 tarihli ve 2007/25 sayılı Ulusal Marker Uygulaması Genelgesi ile petrol ve lpg piyasasında ulusal marker denetimlerine başlandığı, bu denetimlerin sahada gerçekleştirilmesi için ulusal marker saha kontrol cihazlarının Bakanlığa tahsis edildiği, Bakanlık ile EPDK arasında 2....06.2006 tarihinde “Petrol Piyasası ve LPG Piyasasında Yapılacak Denetimlere İlişkin İşbirliği Protokolü”nün imzalandığı ve söz konusu Protokol kapsamında denetimlerin yapıldığı,

11.01.19...9 tarihinde yürürlüğe giren 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun “Yerinde Muayene Giderleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;

“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denildiği,

Madde hükmünde yerinde muayene giderlerinin muayene isteğinde bulunanlar tarafından karşılanması gerektiği belirtilmesine rağmen bu giderlerin nasıl tahsil edileceğine ve ne şekilde harcanacağına dair bir açıklık bulunmadığı, bu sebeple uygulama birliğinin sağlanmasını teminen, taşıma ücretleri standart fiyatlandırılarak, yolluklar ile beraber tahsil edilecek tüm ücretlerin İl Müdürlüğü nezdinde kamu bankasında açılacak hesaba yatırılması için .... tarih ve ... sayılı Bakan Olur’unun çıkarıldığı ve böylece ...1 ilde “Yerinde Muayene Giderleri Hesabı” nın oluşturulduğu,

2012 yılından itibaren akaryakıt istasyonlarında yapılan çapraz denetimlerin yoğunlaştığı ve ...1 ilde denetimin gerçekleştiği, çapraz denetimlere, ölçü ve ayar memurlarının yanı sıra İl Emniyet Müdürlüğü ve İl Jandarma Komutanlığına ait çok sayıda personelin de katıldığı, denetime katılan memurların aynı yerde konaklaması, ölçü ayar cihazı donanımlı araçların park edilmesi, toplantı salonunun kullanılması gibi ihtiyaçların kamu misafirhanelerince karşılanamaması sebebiyle bu hizmetlerin otellerden alınmasına karar verildiği, ancak memurların harcırahlarının otel konaklaması için yeterli olmadığı görüldüğünde; çapraz denetimde görevli memurların otelde konaklamalarının sağlanması amacıyla ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahının üzerinde oluşan farkı ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin il müdürlüklerinin “Yerinde Muayene Giderleri Hesabı”nda kalan bakiyeden karşılanması için ... tarihli ve ... sayılı Bakan Olur’unun çıkarıldığı,

şeklinde geliştiği görülmektedir.

Bakanlık ve Genel Müdürlük tarafından il müdürlüklerine gönderilen talimat yazıları incelendiğinde;

... tarih ve ... sayılı Bakanlık Olur’unda ve bu Olur’a istinaden Genel Müdürlük Makamınca düzenlenen talimat yazısında; çapraz denetimde görevlendirilecek personelin ibate ve iaşe bedelinin günlük harcırahın üzerinde oluşan farkı ile denetimde kullanılacak araçların park ücretlerinin yerinde muayene giderleri hesabından ödeneceğinin ...1 İl Müdürlüğüne bildirildiği, İl Müdürlüklerinde de Bakanlığın talimat yazılarına göre işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır. Bakanlık İl Müdürlerinin, … Taşra Teşkilatı Yönetmeliğinin 5 ve ... inci maddelerine göre görevlerini, merkez teşkilatı ile işbirliği içinde Bakanlık talimatlarına uygun olarak yürütmesi gerektiğinden Bakanlığın yazılı talimatını yerine getirmek durumunda olan İl Müdürlerine bu nedenle sorumluluk yüklenemeyecektir.

Sonuç olarak; ilama konu harcamalar, ... tarih ve ... sayılı Bakan Olur’u ve Genel Müdürlük talimat yazılarına istinaden yapıldığından bu süreçte yer alanların sorumluluğunun tespiti için 243 sayılı ilamın 3... inci maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozulmasına ve dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine,

(Üyeler …, …, … ilam hükmünün tasdiki gerekir yönünde aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı,

Üye …, tazmin hükmünün kaldırılması gerekir yönündeki azınlık görüşüne karşı)

60...5 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi hükmü gereğince Başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış olması suretiyle,

Karar verildiği 14.11.201... tarih ve 45317 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY GEREKÇESİ

(Üyeler …, …, …;

“6245 sayılı Harcırah Kanununun; “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; yol masrafı ve yevmiyenin harcırahın unsurları olduğu,

“Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde; muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı, yevmiye ile hamal, bagaj ve nakil vasıtası masrafının verileceği, belirtilmiştir.

Bu hükümler gereği, çapraz denetime katılan Bakanlık personelinin harcırahının (yol masrafı ve yevmiyesinin) Bakanlık bütçesinden karşılandığı anlaşılmaktadır. Buna rağmen çapraz denetim için İl’e gelen personelin ayrıca yemek masrafının ödenmesi mümkün değildir.

Yine 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun “Yerinde muayene giderleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;

“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denilmiştir.

Söz konusu madde hükmü gereğince; yerinde muayene giderleri hesabının, ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri için kullanılacağı açıktır. Dolayısıyla yukarıda açıklandığı üzere Harcırah Kanunu hükümlerine aykırı olan ödemenin, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine de aykırı olduğu görülmektedir.

501... sayılı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; Kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmış ve kamu zararının belirlenmesinde; mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının esas alınacağı belirtilmiştir. O halde, 6245 sayılı Kanunda ve 3516 sayılı Kanunda öngörülmediği halde, Bakanlıktan harcırah alarak geçici görevli olarak gelen personelin, ayrıca yemek masrafının ödenmesi mevzuata aykırıdır. Bu nedenle tazmin hükmünün tasdiki gerekir.”

Üye …;

“Bakanlık tarafından İl Müdürlüklerine; çapraz denetime katılan muayene memurlarının aynı yerde konaklaması, konaklanan yerin toplantı salonlarının kullanılması ve özel donanımlı denetim araçlarının park edilmesi ihtiyaçlarının temini için otellerden hizmet alımı yapılmasına ilişkin olarak yazılı talimat verildiği, İl Müdürlükleri tarafından söz konusu ihtiyaçların hizmet satın alınması yoluyla karşılandığı, bedelinin de İl Müdürlükleri nezdindeki yerinde muayene giderleri hesabından ödendiği görülmüştür.

Uygulamanın petrol ve lpg piyasasında yapılan çapraz denetime ilişkin olarak yerinde muayene giderleri hesabından yapılan harcamanın, sadece muayene memurlarının Harcırah Kanununda belirlenen tutarları aşan konaklama gideri farklarından ibaret olmadığı, Bakanlık İl Müdürlüklerince, muayene memurlarının aynı yerde konaklamasının sağlanmasının yanı sıra konaklanan yerin toplantı salonlarının kullanılması ve özel donanımlı denetim araçlarının park edilmesi için 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin (d) bendi çerçevesinde otellerden hizmet alımı yapılması şeklinde olduğu görülmüştür.

Diğer yandan, petrol ve lpg piyasasına yönelik çapraz denetimin gerçekleşmesi ile kamu menfaatinin sağlandığı, denetimin gerektirdiği masrafların da İl Müdürlüklerinin yerinde muayene giderleri hesabında biriken kaynaktan karşılandığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, Bakanlık tarafından gerçekleştirilen çapraz denetime katılan muayene memurlarının konaklama gideri farkları ile denetimin gerektirdiği diğer ihtiyaçların karşılanması için yerinde muayene giderleri hesabından ödenmesi hususunda kamu zararı oluşmadığı görüldüğünden tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.”)