Sayıştay 8. Dairesi 43382 Kararı - Genel Bütçe Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 8

• Dosya No: 43382

• Tutanak No: 45318

• Tutanak Tarihi: 14.11.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Cep telefonu alımı ve damga vergisi

243 sayılı ilamın 106 (A) maddesi ile;

… İl Müdürlüğünce 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun 19 uncu maddesine, 4...... sayılı Damga Vergisi Kanununun 3 üncü maddesine ve 2007/3 sayılı Başbakanlık Tasarruf Tedbirleri Genelgesi hükümlerine aykırı olarak yerinde muayene giderleri hesabından cep telefonu alım giderinin ve sözleşme damga vergisinin karşılanması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; temyiz nedenlerinin;

1. Kamu zararı gösterilen ölçüler ve ayar hizmetlerinde kullanılmak üzere alınan Müdürlük Demirbaş Kayıtlarına giren cep telefonu bedelinin … Bilgisayara (… TL) ödenmesi hakkında Sayıştay . . . . Dairesinin kamu zararı olduğuna dair kararına ilişkin olarak,

Ödeme gerekçesinin;

a) ...İl Müdürlüğüne petrol piyasası ve ölçüler ve ayar işleri denetimlerinde kullanılmak üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından 20.09.2007 tarihinde Müdürlük adına gönderilen telefonun arızalanması sonucu telefonun 20.07.2015 tarihinde (Çağrı Telefon merkezine) tamir için gönderildiğini ancak tamirinin mümkün olmadığının belirtildiğini (Ek.7 Tutanak),

Bu nedenle telefonun aylık fatura ödemeleri (EPDK) tarafından karşılanan ve denetim sırasında (Petrol Denetimlerinde … ve …) Merkez ile iletişim halinde olması gerektiğinden hizmetlerinin aksamaması için ölçüler ve ayar hizmetlerinde kullanılan ... nolu hat (Ek.3 Ödeme Onay Belgesi) ile 10.0....2015 tarihinde (EK....) yerinde muayene giderleri hesabından Ölçüler ve Ayar Şubesine (EPDK ve Ölçü ve ayar İs ve işlemlerinde kullanılmak üzere) … Bilgisayar’dan telefon alınarak İl Müdürlüğünün demirbaş kayıtlarına girdiğini (EK: 4 Demirbaş kaydı Taşınır İşlem Fişi),

Mülga … Bakanlığı (Ölçüler ve Standartlar Genel Müdürlüğünün) 02.09.2010 tarih ve 02434 sayılı yazıları ve Bakanlık Makamının ... tarih ve ... sayılı Olurunun (EK. 5 ) son satırında bu giderlerin karşılanmasından sonra kalan paranın; muayene için gerekli araç ve gereçlerin tamir, bakım ve kalibrasyonları ile araçların yakıt giderleri ve konu ile ilgili (demirbaş) ve kırtasiye satın alımlarında kullanılması ifadesine yer verildiğini,

Sonuç olarak Sayıştay .... Dairesi tarafından Kamu zararı olarak gösterilen ve cep telefonu alımı için Bakanlık onayı gerektiği ifade edilen cep telefonu alımının İl Müdürlüğünün zorunlu hizmetlerini yürütmek ve (EPDK) denetimlerinde kullanılmak için Bakanlığın ... tarih ve ... sayılı oluruyla ölçüler ve ayar şubesine alınmış olduğunu; İl Müdürlüğü (demirbaş) kayıtlarına işleminin yapıldığını (EK.4 Taşınır İşlem Fisi),

2. Kamu zararı tablosunda belirtilen (15. 03. 2014 - 15. 03. 2015) tarihli petrol sözleşmesi için … Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğüne damga vergisinin (Ek. 1 de . . . TL. ) ödenmesi hakkında;

Ödeme gerekçesinin;

… Bakanlığı (Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığının) ... tarih ve ... sayılı yazıları gereği (EK.2) 01 Ocak 2014 tarihinden itibaren Akaryakıt Alımlarının Taşıt Tanıma sistemi ile yapılmasının istenildiğini,

Bakanlığın talimatları doğrultusunda ... İlinde bulunan petrol istasyonlarından tekliflerin talep edildiğini; petrol istasyonlarının, taşıt tanıma iş ve işlemlerini dağıtım şirketlerinin merkezlerinin yaptığını söylediklerini,

... ilinde petrol dağıtım şirketi bulunmadığından e-mail yoluyla petrol şirketleri merkezlerine Taşıt Tanıma yani (OTOBİL) sistemine geçmek istediklerini bildirerek teklif göndermelerini talep ettiklerini,

E-mail gönderilen petrol dağıtım firmalarından sadece … A.Ş’nin dönüş yaptığını bunun üzerine … Teknoloji ve Otomasyon Satış Koordinasyonu Orta Anadolu Temsilcisi … ile irtibata geçilerek sözleşme yapma isteğinin bildirildiğini, iki sayfalık bir sözleşme için Muhasebe Müdürlüğünce (...) TL ücret talep edildiğini, firma yetkilisinin nakdi ödeme yapamayacaklarını bunun yerine % 4 ıskonto uygulayabileceklerini söylediğini bunun üzerine … Teknoloji ve Otomasyon Satış Koordinasyonu Orta Anadolu Temsilcisi … ile (15/03/2014 - 15.02.2015) tarihleri arasında Akaryakıt Alım Sözleşmesi imzalandığını (EK 1 % 4 iskontolu sözleşme), Alınan Akaryakıtın % 90 nı Ölçüler ve Ayar Hizmetlerinde kullanıldığı için %4 ıskonto karşılığında sözleşme damga vergisinin yerinde muayene giderlerinden karşılandığını (Ek.6 Damga Vergisi Ödemesi),

Sonuç olarak;

... Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğüne ödenen sözleşme damga vergisinin % 4 ıskonto karşılığında kamu hizmetinin aksamaması için ödendiğini,

Bakanlık Onayı ile alınan telefonun ise petrol denetimlerinde EPDK ve TÜBİTAK ile iletişim halinde olunması nedeniyle ve hizmetlerin aksamaması için Müdürlüğün Ölçüler ve Ayar Şubesinin Hizmetinde kullanılmak için alındığını (EK.3), demirbaş kayıtlarına dahil edildiğini (Ek.4), yapılan harcamaların kamu hizmetlerinin aksamaması için Bakanlığın ... tarih ve ... sayılı Olurunun son paragrafında belirtilen harcama kapsamında yapıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… İlamda da belirtildiği üzere, 4...... sayılı Damga Vergisi Kanununun “Mükellef” başlıklı 3 üncü maddesinde resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği belirtilmektedir. Dolayısıyla akaryakıt alımına ilişkin olarak İl Müdürlüğü ile … Teknoloji ve Otomasyon Satış Koordinasyonu Orta Anadolu Temsilcisi arasında imzalanan sözleşmeden doğan damga vergisinin Firma tarafından ödenmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan 1....01.2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/3 sayılı Başbakanlık Tasarruf Tedbirleri Genelgesinin ‘‘Haberleşme Giderleri’’ başlıklı bölümünde cep telefonlarının sadece bu Genelgeye ekli EK-II sayılı cetvelin 1 inci sırasında belirtilen makam ve hizmetler ile 2 nci sırasında yer alan makamlar için tahsis edilebileceği, II sayılı cetvelin 2 nci sırasındaki makamlar dışında, zorunlu görülen hizmetler için cep telefonu tahsisinin bağlı veya ilgili/ilişkili Bakan onayı ile yapılabileceği belirtilmektedir.

Ayrıca, cep telefonu alımı ve sözleşmeye ait damga vergisi ödemesinin yerinde muayene giderleri hesabından yapılması, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunun 19 uncu maddesine de aykırılık teşkil etmekte olup, alımların belgeye dayalı olarak yapılmış olması kamu zararının oluşumunu ortadan kaldırmamaktadır.

Bu nedenlerle talebin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

3516 sayılı Kanunun “Yerinde muayene giderleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;

“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denilmiştir.

Söz konusu madde hükmünde; yerinde muayene giderleri hesabında bulunan paranın, sadece muayene için görevli memurların 6245 sayılı Kanuna göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gerecin taşıma ücretlerinin ödenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir.

İlamda tazmin hükmü, ... İl Müdürlüğünce, cep telefonu alımı ve sözleşme damga vergisi ödemesi için yerinde muayene giderleri hesabının kullanılmasının, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği gerekçesi ile verilmiştir.

Bu bağlamda İl Müdürlüğü ile firma arasında akaryakıt alımına ilişkin yapılan sözleşmede damga vergisi konusu incelendiğinde ;

… Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı yazıları gereği 01 Ocak 2014 tarihinden itibaren Akaryakıt Alımlarının Taşıt Tanıma sistemi ile yapılmasının istenildiği, Bakanlığın talimatları doğrultusunda ... İlinde bulunan petrol istasyonlarından tekliflerin talep edildiği, ancak taşıt tanıma işlemleri dağıtım şirketlerinin merkezleri tarafından yapıldığından, ... ilinde petrol dağıtım şirketi bulunmadığı için e-mail yoluyla petrol şirketleri merkezlerine Taşıt Tanıma Sistemine (OTOBİL) geçme konusunda istenen tekliflere sadece … A.Ş’nin cevap verdiği ve adı geçen firma ile (15/03/2014 - 15.02.2015) tarihleri arasında geçerli Akaryakıt Alım Sözleşmesi imzalandığı ancak firma tarafından ödenmesi gereken sözleşme damga vergisinin, İl Müdürlüğünce yerinde muayene giderlerinden ödendiği anlaşılmaktadır.

4. . . . . . sayılı Damga Vergisi Kanununun “Mükellef” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder.

…” denilmiştir.

Yukarıda belirtilen hükme göre, akaryakıt alımına ilişkin olarak İl Müdürlüğü ile … Teknoloji ve Otomasyon Satış Koordinasyonu Orta Anadolu Temsilcisi arasında imzalanan sözleşmeden doğan ...TL tutarındaki damga vergisinin mükellefi İl Müdürlüğü olmadığı halde, bu tutarın Kurumca ödenmesi mevzuata aykırıdır.

İlam maddesinin diğer konusu olan İl Müdürlüğü tarafından yerinde muayene giderleri hesabından cep telefonu alınarak personele tahsis edilmesi incelendiğinde;

Bakanlık ile Enerji Piyasası Denetleme Kurumu (EPDK) arasında imzalanan “Petrol Piyasası ve LPG Piyasasında Yapılacak Denetimlere İlişkin İşbirliği Protokolü” çerçevesinde düzenlenen denetimlerde EPDK, TÜBİTAK ve diğer kurum personeli ile koordinasyonu sağlama amacıyla ölçü-ayar hizmetinde görevli personele tahsis edildiği ve İl Müdürlüğünün demirbaş kayıtlarına girdiği anlaşılan cep telefonuna ilişkin … TL’lik ödemede mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Sonuç itibariyle; 243 sayılı ilamın 106 (A) maddesi ile tazmin hükmü verilen ...TL’ye ilişkin olarak; ...TL sözleşme damga vergisinin İl Müdürlüğü tarafından ödenmesi mevzuata uygun değildir; ölçü ayar denetiminde yer alan personele verilmek üzere … TL ödenerek cep telefonu alınması ise mevzuata aykırı değildir.

Bu nedenle 60...5 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 243 sayılı ilamın 106 (A) maddesi ile ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün bozularak dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine,

(Sözleşme damga vergisine ilişkin olarak; Temyiz Kurulu ve ..Daire Başkanı ...’nin aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı,

Yerinde muayene giderleri hesabından cep telefonu alımına ilişkin olarak; Temyiz Kurulu ve ..Daire Başkanı ... ile Üyeler ..., ..., ..., ...ve ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 14.11.201... tarih ve 4531... sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(Sözleşme damga vergisine ilişkin olarak Temyiz Kurulu ve 3.Daire Başkanı ...’nin;

“Ölçü ve ayar hizmetlerinde kullanılan akaryakıta ilişkin alım sözleşmesinden damga vergisi kesintisinin yapılması 4...... sayılı Kanun gereği olmakla birlikte, %4 ıskonto karşılığında kamu hizmetinin aksamaması için sözleşme damga vergisinin yerinde muayene giderleri hesabından ödenmesinde kamu zararı oluşmamıştır. Bu nedenle sözleşme damga vergisine ilişkin tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.”

Yerinde muayene giderleri hesabından cep telefonu alımına ilişkin olarak Temyiz Kurulu ve ..Daire Başkanı ... ile Üyeler ..., ..., ..., ...ve ...’in;

“3516 sayılı Kanunun “Yerinde muayene giderleri” başlıklı 19 uncu maddesinde;

“Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” denilmiştir.

Söz konusu madde hükmünde; yerinde muayene giderleri hesabında bulunan paranın, sadece muayene için görevli memurların 6245 sayılı Kanuna göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gerecin taşıma ücretlerinin ödenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir.

501... sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde; kamu kaynağının tanımı; “borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerler” şeklinde yapılmıştır. Bu hüküm göz önüne alındığında, yerinde muayene isteğinde bulunanlardan tahsil edilen muayene ücretleri; her ne kadar Bakanlığın muhasebe kayıt sistemi içerisine alınmamış olsa da, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine dayanılarak tahsil edildiğinden ve İl Müdürlüklerince Bakanlık adına açılan banka hesaplarında yer aldığından bu yönleriyle kamu kaynağı olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla bu kaynaktan 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin öngörmediği herhangi bir harcamanın yapılması, 501... sayılı Kanunun 71 inci maddesi gereği kamu zararını oluşturacaktır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne göre, ... … İl Müdürlüğünce, cep telefonu alımı için yerinde muayene giderleri hesabının kullanılması, 3516 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

Kurumca ölçü-ayar hizmetinde görevli personele adı geçen Kanunun 19 uncu madde hükmüne aykırı olarak cep telefonu tahsis edilmesi nedeniyle verilen tazmin hükmünün tasdiki gerekir.”)