Sayıştay 8. Dairesi 42565 Kararı - Özel Bütçe Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 8

• Dosya No: 42565

• Tutanak No: 45487

• Tutanak Tarihi: 02.01.2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Yeni fiyat hesabında rayiç bedelin yüksek alınması.

4. 161 sayılı ilamın 32 nci maddesi ile; Birinci sınıf sedir ağacı kereste rayiç bedelinin yüksek alınarak muhtelif imalatlarda yeni fiyat hesabında kullanılması ve bu fiyatlar üzerinden ödeme yapılması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle;

... ...Müdürlüğü Depo ve Atölye Binası Tamamlama ve Çevre Düzenleme İşi kapsamında 08.07.2015 tarih 470 sayılı ve 07.08.2015 tarih 500 sayılı ...Genel Müdürlüğü yazıları doğrultusunda Realizasyon Atölyesinde proje dahilinde yapılması planlanan lamine ahşap döşeme kaplaması realizasyon uygulamalarında zorluk çıkaracağından 1. sınıf sedir ahşap döşeme ile değiştirilmesi ve deforme olmuş ve ekonomik ömrünü tamamlamış olan mevcut kamelyanın sökülerek yerine yeni kamelya yapılmasının istenildiğini,

Söz konusu imalatların yapılabilmesi için öncelikli olarak sözleşme eki birim fiyatların incelendiğini ancak mevcut birim fiyatların uygun olmadığı tespit edildiğinden yeni birim fiyat oluşturulması gerektiğini,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi 21 inci maddesi ve 22 nci maddesi “b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler …” bentleri hükümleri gereğince yeni fiyat analizleri oluşturulduğunu ve idarenin onayına sunulduğunu,

Bu kapsamda İnş.38 1. sınıf sedir kerestesi ile ahşap döşeme yapılması pozu analizinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Y.21.261/01 no lu pozundan,

İnş.39 1.sınıf sedir kerestesi ile ahşap karkas yapı yapılması pozu analizinin Kültür ve Turizm Bakanlığı 3002 nolu pozundan,

İnş.40 1.sınıf sedir kerestesi ile çatı altı ahşap tavan kaplaması yapılması pozu analizinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Y.21.311/01 no lu pozundan,

İnş.52 1.sınıf sedir ahşaptan saçak altı ve alın kaplaması yapılması pozu analizinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Y.21.101/07 no lu pozundan yararlanılarak hazırlandığını,

Ancak tüm pozlardaki 1.sınıf sedir kereste rayiç bedellerinin Müdürlük bünyesinde (... Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü) hazırlanan “... Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü Onarımı İşi” ne ait yaklaşık maliyet çalışmalarında kullanılmak üzere alınan 1. sınıf sedir kereste proforma faturaları içerisinde en düşük teklif esas alınarak oluşturulduğunu,

İlamda ... Ticaret odasından söz konusu 1. sınıf sedir ağacı kereste bedelinin tespit edildiği ve işte kullanılan rayiç bedellerin yüksek olması nedeniyle kamu zararına neden olunduğunun bildirildiğini,

Ancak 1. sınıf sedir kerestesi ile ilgili yapılan piyasa araştırmalarında kerestenin ham hali ile sınıflandırılmış hali arasında ciddi bir fiyat farkı olduğunun tespit edildiğini,

Bu doğrultuda ... Ticaret Odasından tarafınıza verilen rayiç bedellerinin 1. sınıf sedir kerestesi olarak ... ...Müdürlüğü Depo ve Atölye Binası şantiye teslim ve yükleme boşaltma dahil hali değil, işlenmemiş ve atölyede teslim 1. sınıf sedir ağacının ham hali olduğunun düşünüldüğünü,

Piyasa araştırması yapılırken 1. sınıf sedir kerestesi (1. sınıf kuru, budaksız (1m2 de en fazla 2-3 çıtır budak), çatlaksız, fırınlanmış, kurt yeniği olmayan ) tanımlanarak fiyat araştırması yapıldığında gerçekçi rakamlara ulaşılabildiğini,

Örnek olarak Bakanlık birim fiyatlarında kullanılan 1.sınıf çam kerestesi rayiçlerinde 04.151 nolu rayiçte 1 .sınıf çam kerestesi 1210 TL/m3 iken aynı malzemenin 04.K01 nolu rayiçte 1.sınıf çam kerestesi 1500 TL/m3 olarak yer aldığını,

Kullanılacak ağacın uzaktan fiyat araştırması yapılması ile kullanılacak malzemenin doğru tanımlanarak yerinde fiyat araştırması yapılması arasında ciddi fiyat farklarının oluştuğunu,

Sonuç olarak;

... ...Müdürlüğü Depo ve Atölye Binası Tamamlama ve Çevre Düzenleme İşinde kullanılan 1.sınıf sedir kerestesi birim fiyatının itinalı bir şekilde araştırıldığını, ilgili birim fiyatlarda kullanıldığını,

Piyasada ... Ticaret Odasından tarafınıza verilen rayiç bedellerde malzeme temin edilemediğinden 1.sınıf sedir kerestesi fiyat araştırması (1. sınıf kuru, budaksız (1m2 de en fazla 2-3 çıtır budak) , çatlaksız, fırınlanmış, kurt yeniği olmayan) yükleme, boşaltma ve şantiye nakli dahil olarak yeniden fiyat araştırması yapılması halinde daha doğru bir sonuca ulaşılacağını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 32 nci maddesine ilişkin olarak ileri sürülen hususların aynısı, sorgu aşamasında da ileri sürülmüş olup, itirazların Daire kararında değerlendirilerek karşılandığı görülmüştür.

Bu nedenle ilamın 32 nci maddesi için sorumlu tarafından ileri sürülen hususlar Daire kararının bozulmasını gerektirecek mahiyette görülmediğinden, talebin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İlamda, ...Genel Müdürlüğü tarafından … TL sözleşme bedeli ile ihale edilen “... ...Müdürlüğü Atölye ve Depo Binası Tamamlama ve Çevre Düzenleme İşi”nde muhtelif imalatlarla ilgili olarak yapılan yeni fiyat analizlerinde 1. sınıf sedir ağacı kereste rayiç bedellerinin yüksek alınması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile tazmin hükmü verilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesinde;

“ (1) 12 nci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.

(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:

a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.

c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.

ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.

(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:

a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.

b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.

c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.

ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.

(4) Yeni fiyat yüklenici ile birlikte yukarıda belirtilen usullerden biri ile tespit edilerek düzenlenen tutanak idarenin onayına sunulur ve otuz gün zarfında idarece onaylanarak geçerli olur. Yeni fiyat tespitinde yüklenici ile uyuşulamaz ise, taraflarca anlaşmazlık tutanağı düzenlenir ve anlaşmazlık idare tarafından on gün içerisinde Bayındırlık Kuruluna intikal ettirilir. Bayındırlık Kurulu tarafından tespit edilen fiyatın iki tarafça kabulü zorunludur. Yüklenici, fiyat uyuşmazlığı hakkındaki Bayındırlık Kurulunun kararını beklemeden idare tarafından tespit edilmiş fiyat üzerinden işe devam etmek zorundadır.

(5) Yeni fiyatın hesabında, ikinci fıkranın (a) bendine göre, teklif analiz ile kıyaslanarak bulunan analizin kullanılması halinde, bu analizin temsil ettiği iş kalemi miktarı ile yeni tespit edilecek iş kalemi miktarının rayiçlere ve genel giderlere tesiri dikkate alınır.

6. İdare istediği takdirde; bir işte, sözleşmeye esas proje içinde kalan ancak öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde, ayrıca bir yükleniciye yaptırılması mümkün olan bir işi başkasına da yaptırabilir, bundan dolayı yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz.” denilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının nasıl tespit edileceği belirlenmiş olup, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış yerel rayiçlerin de uygulanabileceği görülmektedir.

Sorumlu dilekçesinde; piyasadan ... Ticaret Odasınca verilen rayiç bedellerde malzeme temin edilemediğini, 1. sınıf sedir kerestesi fiyat araştırmasının (1. sınıf kuru, budaksız 1m2 de en fazla 2-3 çıtır budak , çatlaksız, fırınlanmış, kurt yeniği olmayan) yükleme, boşaltma ve şantiye nakli dahil olarak yeniden yapılması halinde daha doğru bir sonuca ulaşılacağını ifade etmişse de;

1. sınıf sedir ağacı rayiç bedellerinin tespiti için konunun . . . Ticaret Odasına yazıldığı ve ilgili kuruluş tarafından da kereste satan firmalara yazı yazılarak fiyat istenildiği, . . . Ticaret Odasının verdiği fiyatın fırınlanmış 1. sınıf sedir ağacının metreküp (analiz yapılacağından) fiyatı olduğu, kamu zararının da bu fiyat üzerinden hesaplandığı, 1. sınıf sedir ağacının zaten 2-3 budaklı olduğu, ayrıca sorumlu tarafından alınan fiyatlarda da nakliye, 2-3 budaklı, çatlaksız gibi ayrıntıların bulunmadığı anlaşıldığından; 1. sınıf sedir ağacı kereste rayiç bedelinin yüksek alınarak muhtelif imalatlarda yeni fiyat hesabında kullanılması ve bu fiyatlar üzerinden ödeme yapılması mevzuata aykırıdır.

Bu nedenle 161 sayılı ilamın 32 nci maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Üyeler … ve … aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 02.01.2019 tarih ve 45487 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(Üyeler … ve …;

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22 nci maddesinin üçüncü fıkrasında; sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatı tespit edilirken iş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak belirlenen analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek ve İdare tarafından da kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçlerin uygulanabileceğinin belirtildiği ancak bunun bir zorunluluk olmadığı, idarece yeni fiyat tespit edilirken ticaret odasınca verilen rayiçler yerine İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler ile ihaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizlerin tercih edildiği ve idarenin onayına sunulduğu, tüm pozlardaki 1. sınıf sedir kereste rayiç bedellerinin oluşturulmasında en düşük teklifin esas alındığı dolayısıyla mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.)