Sayıştay 8. Dairesi 42565 Kararı - Özel Bütçe Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 8

• Dosya No: 42565

• Tutanak No: 45487

• Tutanak Tarihi: 02.01.2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Rayiç bedelin üzerinde ödeme yapılması.

2. 161 sayılı ilamın 23 üncü maddesi ile; ...Genel Müdürlüğünün ... Bankası A.Ş ile imzaladığı Sponsorluk Sözleşmesi kapsamında sağlanan gelirlerin incelenmesinde; Genel Müdür Vekili … 19.11.2015 . 22.11.2015 tarihleri arasında İstanbul’da görevlendirildiği sırada kaldığı … Hotel’e rayiç bedelin üzerinde ödeme yapılması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle;

Ziraat Bankası tarafından sponsor olarak bazı hizmet bedellerinin karşılandığını, sponsorluğun nakit olmadığını, dolayısıyla hizmetin gelir olarak kaydının yapılamayacağını, nakit olarak hiçbir bedel alınmadığını, hizmetin sağlandığı ilgili firmaya Bankaca ödeme yapıldığını,

Otellerin durumuna ve kendi konseptine göre uyguladığı değişik fiyatların olduğunu, konaklamanın yapıldığı otelin fatura edilmiş fiyatı var iken, rayiç bedelin nasıl bulunduğunu anlayamadıklarını,

Hangi hizmetlerin sponsorluktan karşılanacağının Genel Müdürlükçe belirlendiğini ve Strateji Geliştirme Müdürlüğünce Bankaya ödenmesi konusunda talimat verildiğini,

Genel Müdürlükte giderlerin İdari ve Mali İşler Dairesince, gelirlerin Strateji Geliştirme Müdürlüğünce gerçekleştirildiğini,

Bütçe kaynaklarından yapılan ödemenin … TL olduğunu, nakit olarak kullanılamayan ve bütçeden herhangi bir gidere neden olmayan harcamaların kamu zararı oluşturmayacağını ve sorumluluk doğmayacağını, bütçeden karşılanan 3 günlük konaklama bedeli olan … TL’nin (Rayiç bedel … EURO) fahiş olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Başsavcılık mütalaasında;

“… İlamın 23 üncü maddesine ilişkin olarak, Ziraat Bankasının sponsorluğunun nakit olarak değil de, hizmet karşılığı yapılmış olması nedeniyle karşılığının gelir olarak kaydedilmesinin mümkün olmadığı, nakit olarak kullanılmayan ve bütçeden herhangi bir gidere neden olmayan harcamaların kamu zararı oluşturmayacağı; bütçeden karşılanan 3 günlük konaklama bedeli olan … TL nin fahiş olarak değerlendirilmemesi gerektiği ileri sürülmekte ve Daire kararının bozulması talep edilmektedir.

İlamda da belirtildiği üzere kamu idarelerince kamu kaynakları kullanılarak sağlanan her türlü gelir, kamu geliri sayılmakta ve bütçe ilkeleri gereğince kamu idarelerinin bütçelerinde kayıt altına alınması gerekmektedir. Dolayısıyla Zirarat Bankasından sponsorluk anlaşması kapsamında temin edilen 40.000.-TL gelirinde bütçe ilkeleri gereğince öncelikle Kurum Bütçesine gelir kaydedilmesi ve daha sonrada bütçeye gider kaydıyla harcamaların bütçe içerisinde yapılması gerekir iken bu işlem yapılmamıştır.

Diğer taraftan Genel Müdür Vekili … için ödenen konaklama bedeli dilekçede belirtildiği gibi … TL değildir. … Hotele 19-22/11/2015 tarihleri arasında geceliği … Euro üzerinden olmak üzere 3 gece için toplam … Euro karşılığı olan … TL ödeme yapılmıştır. Sponsorluk sözleşmesiyle Kuruma sağlanan destekleme tutarının yetersiz kalması nedeniyle fatura toplamının … TL lik kısmı Ziraat Bankasınca ödenmiş, geriye kalan … TL ise 17.12.2015 tarih ve 543 yevmiye numaralı ödeme emri belgesi ile kurum bütçesinden ödenmiştir. Daire kararından da anlaşılacağı üzere, kamu zararının hesabında rayiç bedel olarak esas alınan … € yu aşan kısım dikkate alınmıştır. Bu nedenle talebin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesine” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde; Genel Müdür Vekili … 19.11.2015-22.11.2015 tarihleri arasında … Hotel’de 1 geceliğine … Euro ödeyerek 3 gece konakladığı ve otele toplamda … TL (3 gün … euro) ödeme yapıldığı, denetçi tarafından ilgili otelden 1 gecelik deniz manzaralı deluxe oda fiyatı (Kahvaltı dahil) istenildiği ve Otel yetkilisi tarafından 1 gecelik deniz manzaralı deluxe oda fiyatının gecelik … Euro + KDV ( Kahvaltı Dahil) olmak üzere … Euro olduğunun bildirildiği, dolayısıyla otele günlük ödenen … Euro’nun rayiç bedelin çok üzerinde (yaklaşık 4,2 katı) olduğu,

Kamu zararının da bir gece için otele ödenen … Euro ile denetçi tarafından otele sorularak tespit edilen ve rayiç kabul edilen … Euro arasındaki farkın kalınan gün sayısı ile çarpılması sonucu bulunduğu görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Tanımlar" başlıklı 3 üncü maddesinde;

“…

g) Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri,

(…)

i) Kamu geliri: Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri,

…” denilmiş,

Anılan Kanunun “Bütçe İlkeleri” başlıklı 13 üncü maddesinde;

“Bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde aşağıdaki ilkelere uyulur:

…

m) Kamu idarelerinin tüm gelir ve giderleri bütçelerinde gösterilir.

…” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde ise;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir…” denilmiştir.

1309 sayılı ...Genel Müdürlüğü Kuruluşu Hakkında Kanunun 20 nci maddesinde;

“Devlet Opera ve Balesinin Gelirleri;

…

e) Her türlü bağışlar ile diğer çeşitli gelirler

f) Yurt içi ve yurt dışı festival gelirlerinden elde edilecek hasılattan ibarettir.” denilmiştir.

...Genel Müdürlüğü ile ... Bankası A.Ş. arasında imzalanan Sponsorluk Sözleşmesinin 4 üncü maddesinde ise;

“Bankanın sorumlulukları;

4. 1. Banka, Kurumun yapacağı ulusal ve uluslararası seminer/toplantı ve etkinliklere sponsor olması ve yine Kurumun madde 2. 1’de belirtilen adreste bulunan alana koyacağı ışıklı/ışıksız pano/tabela karşılığında yıllık olarak KDV hariç 40. 000-TL ödeyecektir.
5. 2. Banka, ödemeleri Kurum tarafından uygunluğunu ve mal/hizmetin satın veya teslim alındığını belirten bir yazı ekinde kendi ve /veya Banka adına düzenlenmiş ulaşım ve konaklama, ödül ve promosyon ürünleri, reklam ve tanıtım, kırtasiye, sağlık ve sigorta, malzeme, araç ve gereç alımı kiralama ve organizasyon, vb. harcama faturalarını gönderecek ve Banka tarafından incelenerek 3. Şahıs/kurumların hesabına havale yapılabilecektir.

…” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin incelenmesi sonucunda; Kamu imkanları kullanılarak sağlanan her türlü gelir, kamu geliri ve kamu kaynağı sayılmakta ve bütçe ilkeleri gereğince kamu idarelerinin bütçelerinde kayıt altına alınması gerekmektedir. Dolayısıyla Ziraat Bankasından reklam karşılığı sağlanan 40.000,00 TL gelirin de bütçe ilkeleri gereğince Kurum Bütçesine gelir kaydedilerek buradan harcama yapılması gerekmektedir. Ancak Genel Müdürlükçe söz konusu gelir kaydının yapılmadığı, ayrıca Genel Müdür Vekili … 19.11.2015 -22.11.2015 tarihleri arasında İstanbul’daki geçici görevi nedeniyle ödenen 3 günlük konaklama bedelinin, denetçi tarafından otele sorularak tespit edilen rayiç bedelin üzerinde olduğu ve ayrıca ilgili giderin … TL’sinin Ziraat Bankasından reklam karşılığı sağlanan gelirden, geriye kalan … TL’sinin ise bütçeden ödendiği görülmektedir. Toplam … TL’nin yukarıda belirtilen şekilde ödenmesi mevzuata aykırı olup verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Diğer taraftan 161 sayılı ilamın 23 üncü maddesiyle tazmin hükmolunan … TL’nin, … TL’sinin 18.04.2017 tarih ve 602 nolu, 15.05.2017 tarih ve 774 nolu ve 15.06.2017 tarih ve 990 nolu muhasebe işlem fişleri ile tahsil edildiği bildirilmiş olup hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

(Üyeler … ve … aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(Üyeler … ve …;

...Genel Müdürlüğü ile ... Bankası A.Ş. arasında imzalanan Sponsorluk Sözleşmesinin 4 üncü maddesinde;

“Bankanın sorumlulukları;

4. 1. Banka, Kurumun yapacağı ulusal ve uluslararası seminer/toplantı ve etkinliklere sponsor olması ve yine Kurumun madde 2. 1’de belirtilen adreste bulunan alana koyacağı ışıklı/ışıksız pano/tabela karşılığında yıllık olarak KDV hariç 40. 000-TL ödeyecektir.
5. 2. Banka, ödemeleri Kurum tarafından uygunluğunu ve mal/hizmetin satın veya teslim alındığını belirten bir yazı ekinde kendi ve/veya Banka adına düzenlenmiş ulaşım ve konaklama, ödül ve promosyon ürünleri, reklam ve tanıtım, kırtasiye, sağlık ve sigorta, malzeme, araç ve gereç alımı kiralama ve organizasyon, vb. harcama faturalarını gönderecek ve Banka tarafından incelenerek 3. şahıs/kurumların hesabına havale yapılabilecektir.

…” hükmüne yer verilmiştir.

5018 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (g) ve (i) bentlerinde ise;

“Madde 3:

g) Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dâhil hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri,

i) Kamu geliri: Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri, ...” şeklinde tanımlamalar yapılmıştır.

Sözleşme ve mevzuat hükmü birlikte değerlendirildiğinde; Banka tarafından sözleşmeye istinaden Genel Müdürlüğe herhangi bir nakit paranın bağış veya yardım olarak verilmediği, sponsorluk anlaşması çerçevesinde Kurumca yapılacak giderleri fatura karşılığında Bankanın ödediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla sözleşme şartlarında “bağış olarak yapılır” ifadesi bulunmayan ve kurum hesaplarına fiilen aktarılmayan bir tutarın bağış veya yardım kapsamında kamu kaynağı olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından uygulamada mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.)