Sayıştay 8. Dairesi 42563 Kararı - Özel Bütçe Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 8

• Dosya No: 42563

• Tutanak No: 45489

• Tutanak Tarihi: 02.01.2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Bilgisayar İşletmeni olarak çalışan kişiye zimmet fişi ile teslim edilen 1 adet dizüstü bilgisayarın yapılan sayımda bulunamaması

161 sayılı ilamın 10 uncu maddesi ile; ...Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı bünyesinde Bilgisayar İşletmeni olarak çalışan …’e zimmet fişi ile teslim edilen 1 adet dizüstü bilgisayarın 26.01.2016 tarihinde yapılan sayımda bulunamaması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle;

Tespit edilen söz konusu kamu zararının … tarafından ödenmekte olduğunu, kanıtlayıcı belgelerin dilekçe ekinde sunulduğunu,

07/06/2016 tarihli savunmamda da belirttiğim gibi; 19/12/2014 tarihinde Taşınır Kayıt Kontrol Biriminde göreve başladığını, 28/04/2016 tarihi itibariyle görevinden ayrıldığını, söz konusu taşınırın …’e zimmet karşılığı verildiği tarihte kendisinin Taşınır Kayıt ve Kontrol Yetkilisi olarak görevli olmadığını, 29/04/2016 tarihinden itibaren İdari Teknik ve Sosyal İşler Şube Müdürlüğünde Bilgisayar İşletmeni olarak görev yaptığını,

18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliğinin Taşınır Kayıt ve Kontrol Yetililerinin görev ve sorumluluklarını gösterir 6 ncı maddesinin 2 nci bendinin (ç) fıkrasında; “Tüketim veya kullanıma verilmesi uygun görülen taşınırları ilgililere teslim etmek” denildiğini, zimmetin daha önce Taşınır Kayıt Kontrol Yetkilisi olan … tarından yapıldığını,

Adı geçen Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin 2 nci bendinin (g) fıkrasında; “Kullanımda bulunan dayanıklı taşınırları bulundukları yerde kontrol etmek, sayımlarını yapmak ve yaptırmak.” denildiğini,

Söz konusu kontrolün … tarafından yapıldığını ancak …’e zimmet karşılığı verilen 1 adet … (… Pro 15 inch 2,7 Ghz 16 GB 512 GB falash ssd özelliklerine sahip.) marka dizüstü bilgisayar bulunamadığını ve …’den yazı ile istendiğini,

Ancak kendisinin dizüstü bilgisayarı eve götürdüğünü ve burada kullandığını, eşinin bilgisayarı aldığını, boşanma sürecinde olduğunu, eşinin bilgisayarı vermediğini ve …’in boşanma sürecindeki eşinden bilgisayarı alabilmek için dava açtığını beyan ettiğini, bunları kanıtlayan belgeler gizli olduğu için görev yaptığım İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığından temin edemediğini,

Bahsedilen Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin 4 üncü bendinde; “Taşınır Kayıt ve Kontrol Yetilileri sorumluluklarında bulunan ambarları devir ve teslim etmeden görevlerinden ayrılamazlar ” denildiğini,

Söz konusu ambar devrinin, kendisi Taşınır Kayıt ve Kontrol Biriminde görevlendirildiğinde yapıldığını ancak göreve başlaması çok aceleye getirildiği için fiziksel bir sayım yapılmadan Ambar Devir Teslim Tutanağına imza attığını, …’e zimmet karşılığı verilen dizüstü bilgisayarın eksik olduğunun bilindiğini ve istenildiğini,

Kamu zararına yol açan davranışın … tarafından yapıldığını, zararın tanzimi ile ilgili sürecin uzatıldığı, sonuca bağlanmadığı, zararın Sayıştay denetimi öncesi bilindiği, şahsını ve o dönemde görevli olduğu unvanın görev alanını ilgilendiren bir durum oluşmadığını, ayrıca zararın … tarafından ödenmekte olduğunu belirterek ilam hükmünde yer alan müştereklik ve müteselsillik bağının kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… Dilekçede özetle, kamu zararına bilgisayar işletmeni … in ihmalinin neden olduğu, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi sıfatıyla kendisinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı ileri sürülmekte ve sorumluluğunun kaldırılması talep edilmektedir.

Taşınır Mal Yönetmeliğinin konuya ilişkin 5 ve 6 ncı maddelerinde;

Sorumluluk

MADDE 5-

…..

(3) Kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onaranlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorundadırlar.

(4) Kamu görevlilerinin kullanımına verilen dayanıklı taşınırlar, kullanıcıları tarafından başkasına devredilemez. Kullanıcılarının görevden ayrılması halinde söz konusu taşınırların ambara iade edilmesi zorunludur. Bu şekilde teslim yapılmadan personelin kurumla ilişiği kesilmez.

(5) Taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda sebep oldukları kamu zararları hakkında, 27/9/2006 tarihli ve 2006/11058 sayılı Bakanlar Kumlu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.

(6) Kullanılmak üzere kendilerine taşınır teslim edilen kamu görevlilerinin kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik ya da dikkatsizlikleri nedeniyle oluşan kamu zararı, değer tespit komisyonu tarafından tespit edilecek rayiç bedel üzerinden, ilgili mevzuat hükümleri uygulanmak suretiyle tahsil edilir.

Taşınır Kayıt ve Kontrol Yetkilisi Madde 6-

(2) Taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

a) Harcama birimince edinilen taşınırlardan muayene ve kabulü yapılanları cins ve niteliklerine göre sayarak, tartarak, ölçerek teslim almak, doğrudan tüketilmeyen ve kullanıma verilmeyen taşınırları sorumluluğundaki ambarlarda muhafaza etmek.

b) Muayene ve kabul işlemi hemen yapılamayan taşınırları kontrol ederek teslim almak, bunların kesin kabulü yapılmadan kullanıma verilmesini önlemek.

c) Taşınırların giriş ve çıkışma ilişkin kayıtları tutmak, bunlara ilişkin belge ve cetvelleri düzenlemek ve taşınır yönetim hesap cetvellerini konsolide görevlisine göndermek.

ç) Tüketime veya kullanıma verilmesi uygun görülen taşınırları ilgililere teslim etmek.

d) Taşınırların yangına, ıslanmaya, bozulmaya, çalınmaya ve benzeri tehlikelere karşı korunması için gerekli tedbirleri almak ve alınmasını sağlamak.

e) Ambarda çalınma veya olağanüstü nedenlerden dolayı meydana gelen azalmaları harcama yetkilisine bildirmek

f) Ambar sayımını ve stok kontrolünü yapmak, harcama yetkilisince belirlenen asgari stok seviyesinin altına düşen taşınırları harcama yetkilisine bildirmek.

g) Kullanımda bulunan dayanıklı taşınırları bulundukları yerde kontrol etmek, sayımlarını yapmak ve yaptırmak.

ğ) Harcama biriminin malzeme ihtiyaç planlamasının yapılmasına yardımcı olmak.

h) Kayıtlarını tuttuğu taşınırların yönetim hesabını hazırlamak ve harcama yetkilisine sunmak

(3) Ayrıca taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri, sorumluluklarında bulunan ambarlarda kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlikleri nedeniyle meydana gelen kayıp ve noksanlıklardan sorumludurlar.

(4) Taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri sorumluluklarında bulunan ambarları devir ve teslim etmeden görevlerinden ayrılamazlar.

Hükümleri yer almaktadır.

İlama konu olan olayda, ...Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı bünyesinde bilgisayar işletmeni olarak çalışan …, kullanımına verilmiş olan dizüstü bilgisayarı, Kurumca 26.01.2016 tarihinde yapılan sayımda ibraz edememesi nedeniyle kamu zararına neden olmuştur. Dizüstü bilgisayar …’e 17.07.2013 tarihli teslim fişi ile verilmiş olup, ilgili bu tarihten sonra kullanımına verilen taşınırı en iyi şekilde muhafaza etmek zorundadır. Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri içerisinde, bu olay için taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin sorumluluğunu gerektirecek bir düzenleme bulunmamaktadır. Kamu zararının oluşumu tamamen …’in kusurundan kaynaklanmış olup, kullanıma verilmiş olan bilgisayarın boşanma sürecinde olduğu eşi tarafından evinden götürülmesi olayında, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi …’a herhangi bir kusur izafe edilemez.

Bu nedenle talebin kabul edilerek, Daire kararının bozulması ve ilgilinin sorumlular arasından çıkarılmasını teminen dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12 nci maddesinde;

“Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.” denilmiştir.

19/10/2006 tarihli ve 26324 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Sorumluluk” başlıklı 5 inci maddesinde;

(1) Kanunun ilgili maddeleri gereğince, kamu görevlileri; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, yönetilmesinden, kullanılmasından, korunmasından, kötüye kullanılmaması ve her an hizmete hazır bulundurulması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludurlar.

(2) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının geri ödenmesi sürecine, kamu görevlileri ile birlikte ilgililer de dahil edilir.” hükmüne yer verilmiş,

Anılan Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde ise;

“(1) Kamu zararının belirlenmesinde;

…

e) Görevlilere teslim edilen taşınırların zarara uğraması,

... esas alınır.” hükmü yer almıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre kurumda Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapan ...’e zimmetle verilen ... marka bilgisayarın yapılan sayımda ibraz edilememesi sonucu kamu zararı oluşmuştur.

Diğer taraftan;

18.01.2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliğinin “Taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“(1)Taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri, harcama yetkililerince, memuriyet veya çalışma unvanına bağlı kalmaksızın, taşınır kayıt ve işlemlerini bu Yönetmelikte belirtilen usule uygun şekilde yapabilecek bilgi ve niteliklere sahip personel arasından görevlendirilir. Dış temsilciliklerde taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri misyon şefleri tarafından görevlendirilir. Taşınır işlemleri yoğun olan harcama birimlerinde birden fazla taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi görevlendirilebilir.

(2) Taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

a)Harcama birimince edinilen taşınırlardan muayene ve kabulü yapılanları cins ve niteliklerine göre sayarak, tartarak, ölçerek teslim almak, doğrudan tüketilmeyen ve kullanıma verilmeyen taşınırları sorumluluğundaki ambarlarda muhafaza etmek.

b)Muayene ve kabul işlemi hemen yapılamayan taşınırları kontrol ederek teslim almak, bunların kesin kabulü yapılmadan kullanıma verilmesini önlemek.

c)Taşınırların giriş ve çıkışına ilişkin kayıtları tutmak, bunlara ilişkin belge ve cetvelleri düzenlemek ve taşınır yönetim hesap cetvellerini konsolide görevlisine göndermek.

ç)Tüketime veya kullanıma verilmesi uygun görülen taşınırları ilgililere teslim etmek.

d)Taşınırların yangına, ıslanmaya, bozulmaya, çalınmaya ve benzeri tehlikelere karşı korunması için gerekli tedbirleri almak ve alınmasını sağlamak.

e)Ambarda çalınma veya olağanüstü nedenlerden dolayı meydana gelen azalmaları harcama yetkilisine bildirmek.

f) Ambar sayımını ve stok kontrolünü yapmak, harcama yetkilisince belirlenen asgari stok seviyesinin altına düşen taşınırları harcama yetkilisine bildirmek.

g) Kullanımda bulunan dayanıklı taşınırları bulundukları yerde kontrol etmek, sayımlarını yapmak ve yaptırmak.

ğ) Harcama biriminin malzeme ihtiyaç planlamasının yapılmasına yardımcı olmak.

h) Kayıtlarını tuttuğu taşınırların yönetim hesabını hazırlamak ve harcama yetkilisine sunmak.

(3) Ayrıca taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri, sorumluluklarında bulunan ambarlarda kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlikleri nedeniyle meydana gelen kayıp ve noksanlıklardan sorumludurlar.

(4) Taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri sorumluluklarında bulunan ambarları devir ve teslim etmeden görevlerinden ayrılamazlar.” denilmiştir.

5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde yer alan, “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” hükmü gereği, kamu görevlisinin mali sorumluluğundan bahsedebilmek için kamu zararının oluşumunda zarar ile kamu görevlisi arasında illiyet bağının kurulması gerekmektedir. İlama konu olayda, Taşınır Kontrol Yetkilisi …’ın, Taşınır Mal Yönetmeliğinin ilgili maddesinde belirtilen görev ve sorumlulukları yerine getirdiği, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı bünyesinde Bilgisayar İşletmeni olarak çalışan …’e 17.07.2013 tarihli zimmet fişi ile verilen 1 adet dizüstü bilgisayarın 26.01.2016 tarihinde yapılan sayımda ibraz edilememesinde kendisine yüklenilecek bir kusur ve sorumluluğun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle 161 sayılı ilamın 10 uncu maddesi ile tazminine hükmedilen … TL’nin, adına tazmin hükmolunan sorumlulardan Taşınır Kontrol Yetkilisi …’ın uhdesinden kaldırılmasına, diğer sorumlu …’in uhdesinde bırakılmasına ve 160 sayılı ilamın 10 uncu maddesi ile verilen tazmin hükmünün bu şekilde DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

(Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 02.01.2019 tarih ve 45489 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(Üye …’in;

Bilindiği üzere; 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin ikinci fıkrasında kamu zararı halleri;

“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,”

şeklinde tahdidi olarak sayılmış olup, İlamda zikredilen şekliyle, memurların, kullanımlarındaki taşınırların korunması için gerekli tedbirleri almamaları nedeniyle Devlete verdikleri zararlar, yukarıdaki madde fıkraları arasında sayılmamıştır. Kaldı ki, yine aynı maddenin son fıkrasında;

“(Değişik son fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esaslar, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”

Hükmü yer almış olup anılan fıkra uyarınca Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (R. Gazete: 19/10/2006) yayımlanmış bulunmaktadır. “(…) kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararlarının tahsiline ilişkin usul ve esasları belirlemek” amacıyla yayımlanan söz konusu Yönetmeliğin Kapsam başlıklı 2 nci maddesinde;

“(1) Bu Yönetmelik, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde tespit edilen kamu zararlarından doğan alacakları kapsar.

(2) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 1 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında bulunan kamu idarelerinde görevli memurların, kullanımlarındaki taşınır ve taşınmazların korunması ve her an hizmete hazır halde bulundurulması için gerekli tedbirleri almamaları nedeniyle Devlete verdikleri zararlar ile kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak kişilere verdikleri zararlar hakkında, 657 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca 27/6/1983 tarihli ve 83/6510 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.”

Düzenlemesi yer almaktadır. Dolayısıyla söz konusu maddenin 2.fıkrasına göre; memurların, kullanımlarındaki taşınırların korunması ve her an hizmete hazır halde bulundurulması için gerekli tedbirleri almamaları nedeniyle verdikleri zararlar hakkında, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri değil; 657 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca yürürlüğe konulan Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanacaktır.

Anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesinde;

“Bu yönetmelik hükümlerine göre memurlarca tazmin edilecek zararlar:

“b) Kendilerine teslim edilen Devlet malının korunması ve heran hizmete hazır halde bulundurulması için gerekli tedbirleri kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu almamaları sonucu Devlet malında meydana gelen zararlardan,

ibarettir.” hükmü yer almaktadır.

Açıklanan nedenlerle, İlamda iddia olunan kamu zararı, memurların, kullanımlarındaki taşınırların korunması için gerekli tedbirleri almamaları nedeniyle Devlete verdikleri zararlar niteliğinde bulunduğundan, 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde zikredilen kamu zararları arasında yer almamakta ve konuyla ilgili yönetmeliklerde de bu zararın niteliğinin farklı olduğu ve takip ve tahsilinin farklı usullere tabi olacağı vurgulanmış bulunmaktadır.

Açıklanan nedenlerle Daire kararındaki tazmin hükmü 5018 sayılı Kanuna aykırı olup, Kararın kaldırılması uygun olur.)