Sayıştay 8. Dairesi 42493 Kararı - Özel Bütçe Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 8

• Dosya No: 42493

• Tutanak No: 45486

• Tutanak Tarihi: 02.01.2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Rayiç bedelin üzerinde ödeme yapılması.

2. 161 sayılı ilamın 23 üncü maddesi ile; ...Genel Müdürlüğünün ... Bankası A.Ş ile imzaladığı Sponsorluk Sözleşmesi kapsamında sağlanan gelirlerin incelenmesinde; Genel Müdür Vekili … 19.11.2015 . 22.11.2015 tarihleri arasında İstanbul’da görevlendirildiği sırada kaldığı … Hotel’e rayiç bedelin üzerinde ödeme yapılması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle;

...Genel Müdürlüğü’nün ... Bankası A.Ş. ile İmzaladığı Sponsorluk sözleşmesi kapsamında sağlanan gelirlerden bir kısmı ile Genel Müdür Vekili … rayiç bedel üzerinde ödeme yapılması hakkında ilamda müteselsil sorumlu gösterilmiş olsa da hukuken bir sorumluluğu bulunmadığını,

Genel Müdür Vekili … 19.11.2015- 22.11.2015 tarihleri arasında İstanbul’da görevlendirildiği sırada kaldığı … Hotel’e günlük 650 Euro karşılığı (3 gün 1.950 euro) toplam … TL ödendiğini, ancak kendisinin sadece bankaya gönderilen evrakı imzalamış olduğunu, hizmetin alınış şekli ile ilgili bir bilgisi bulunmadığını, faturaların İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından Strateji Geliştirme Müdürlüğüne intikal ettirildiğini ve yine Genel Müdürün emri üzerine Strateji Geliştirme Müdürlüğünce yazıldığını,

Ziraat Bankası tarafından yapılan sponsorluk sözleşmesi kapsamında ödemeyi bankanın gerçekleştirdiğini, 5018 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi m bendinde kamu idarelerinin tüm gelir ve giderleri bütçelerinde gösterilir hükmüne dayanılarak sponsorluk anlaşmasını kamu bütçesi olduğu belirtilse de bu kanının hukuka aykırı olduğunu,

Yapılan harcamanın, hukuka uygun bir harcama olduğunu, sponsorluk sözleşmesinden karşılandığı için bütçe geliri olmadığını dolayısıyla kamu zararı doğmadığını,

Temyiz Kurulunca aksi kanaat oluşur ise; faturalar ile ilgili harcama yetkilisi olarak sadece yapılan işleri onayladığını ve ödenmesine izin verdiğini, sorumluluk alanı içinde gider gerçekleştirme işlerinde bulunmasının yer almadığını, harcama yetkililerinin sorumlulukları bulunmadığına ilişkin Sayıştay 8. Dairesinin 25.02.2016 tarih ve 273 nolu Sayıştay ilamı bulunduğunu, sorumluluğun, yetkili olan İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından Strateji Geliştirme Müdürlüğü ile hizmetten faydalanan kişilere ait olduğunu ileri sürmüştür.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 23 üncü maddesine ilişkin olarak, Genel Müdür Vekili … İstanbul’da görevlendirildiği sırada kaldığı Hotel’e rayicin üzerinde ödeme yapılması nedeniyle oluşan kamu zararından sorumlu tutulmaması gerektiğini, hizmetin alınış şekli hakkında bir bilgisinin bulunmadığını, harcama yetkililerinin sorumlulukları bulunmadığına ilişkin Sayıştay 8. Dairenin 25.02.2016 tarih ve 273 nolu ek ilamı olduğunu ve Ziraat Bankası ile yapılan sponsorluk sözleşmesi kapsamında ödenen ve bütçe geliri olmayan tutar nedeniyle kamu zararının doğmayacağını ileri sürülmekte ve kararın bozulması talep edilmektedir.

Hotel faturası tutarının ödenmesi için bankaya talimat veren ilgili, rayiç bedelin üzerinde ödeme yapılmasından sorumludur. 8. Dairenin 25.02.2016 tarih ve 273 nolu ek ilamı, 22 nci maddeye verilen cevapta da belirtildiği üzere İçerik olarak farklı olup, emsal karar olarak değerlendirilemez. Öte yandan sağlanan gelirin bütçe geliri olarak muhasebe kayıtlarına alınmaması, bu tutarın kamu geliri ve kamu kaynağı olma vasfını ortadan kaldırmaz. Bu nedenlerle talebin reddedilerek Daire kararının onanmasına,” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

42493 nolu dosya ile sorumluluk itirazında bulunan … (Genel Müdür Vekili), Ziraat Bankasına ödeme talimatı veren harcama yetkilisi olarak 5018 sayılı Kanunun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesi gereği sorumlu olduğundan sorumluluk itirazı yerinde değildir.

Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde; Genel Müdür Vekili …

19.11.2015-22.11.2015 tarihleri arasında … Hotel’de 1 geceliğine … Euro ödeyerek 3 gece konakladığı ve otele toplamda … TL (3 gün … euro) ödeme yapıldığı, denetçi tarafından ilgili otelden 1 gecelik deniz manzaralı deluxe oda fiyatı (Kahvaltı dahil) istenildiği ve Otel yetkilisi tarafından 1 gecelik deniz manzaralı deluxe oda fiyatının gecelik … Euro + KDV ( Kahvaltı Dahil) olmak üzere … Euro olduğunun bildirildiği, dolayısıyla otele günlük ödenen … Euro’nun rayiç bedelin çok üzerinde (yaklaşık 4,2 katı) olduğu,

Kamu zararının da bir gece için otele ödenen … Euro ile denetçi tarafından otele sorularak tespit edilen ve rayiç kabul edilen … Euro arasındaki farkın kalınan gün sayısı ile çarpılması sonucu bulunduğu görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Tanımlar" başlıklı 3 üncü maddesinde;

“…

g) Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri,

(…)

i) Kamu geliri: Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri,

…” denilmiş,

Anılan Kanunun “Bütçe İlkeleri” başlıklı 13 üncü maddesinde;

“Bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde aşağıdaki ilkelere uyulur:

…

m) Kamu idarelerinin tüm gelir ve giderleri bütçelerinde gösterilir.

…” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde ise;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir…” denilmiştir.

1309 sayılı ...Genel Müdürlüğü Kuruluşu Hakkında Kanunun 20 nci maddesinde;

“Devlet Opera ve Balesinin Gelirleri;

…

e) Her türlü bağışlar ile diğer çeşitli gelirler

f) Yurt içi ve yurt dışı festival gelirlerinden elde edilecek hasılattan ibarettir.” denilmiştir.

...Genel Müdürlüğü ile ... Bankası A.Ş. arasında imzalanan Sponsorluk Sözleşmesinin 4 üncü maddesinde ise;

“Bankanın sorumlulukları;

4. 1. Banka, Kurumun yapacağı ulusal ve uluslararası seminer/toplantı ve etkinliklere sponsor olması ve yine Kurumun madde 2. 1’de belirtilen adreste bulunan alana koyacağı ışıklı/ışıksız pano/tabela karşılığında yıllık olarak KDV hariç . . . -TL ödeyecektir.
5. 2. Banka, ödemeleri Kurum tarafından uygunluğunu ve mal/hizmetin satın veya teslim alındığını belirten bir yazı ekinde kendi ve /veya Banka adına düzenlenmiş ulaşım ve konaklama, ödül ve promosyon ürünleri, reklam ve tanıtım, kırtasiye, sağlık ve sigorta, malzeme, araç ve gereç alımı kiralama ve organizasyon, vb. harcama faturalarını gönderecek ve Banka tarafından incelenerek 3. Şahıs/kurumların hesabına havale yapılabilecektir.

…” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin incelenmesi sonucunda; Kamu imkanları kullanılarak sağlanan her türlü gelir, kamu geliri ve kamu kaynağı sayılmakta ve bütçe ilkeleri gereğince kamu idarelerinin bütçelerinde kayıt altına alınması gerekmektedir. Dolayısıyla Ziraat Bankasından reklam karşılığı sağlanan ...,00 TL gelirin de bütçe ilkeleri gereğince Kurum Bütçesine gelir kaydedilerek buradan harcama yapılması gerekmektedir. Ancak Genel Müdürlükçe söz konusu gelir kaydının yapılmadığı, ayrıca Genel Müdür Vekili … 19.11.2015 -22.11.2015 tarihleri arasında İstanbul’daki geçici görevi nedeniyle ödenen 3 günlük konaklama bedelinin, denetçi tarafından otele sorularak tespit edilen rayiç bedelin üzerinde olduğu ve ayrıca ilgili giderin … TL’sinin Ziraat Bankasından reklam karşılığı sağlanan gelirden, geriye kalan … TL’sinin ise bütçeden ödendiği görülmektedir. Toplam … TL’nin yukarıda belirtilen şekilde ödenmesi mevzuata aykırı olup verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Diğer taraftan 161 sayılı ilamın 23 üncü maddesiyle tazmin hükmolunan … TL’nin, … TL’sinin 18.04.2017 tarih ve 602 nolu, 15.05.2017 tarih ve 774 nolu ve 15.06.2017 tarih ve 990 nolu muhasebe işlem fişleri ile tahsil edildiği bildirilmiş olup hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

(Üyeler … ve … aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(Üyeler … ve …;

...Genel Müdürlüğü ile ... Bankası A.Ş. arasında imzalanan Sponsorluk Sözleşmesinin 4 üncü maddesinde;

“Bankanın sorumlulukları;

4. 1. Banka, Kurumun yapacağı ulusal ve uluslararası seminer/toplantı ve etkinliklere sponsor olması ve yine Kurumun madde 2. 1’de belirtilen adreste bulunan alana koyacağı ışıklı/ışıksız pano/tabela karşılığında yıllık olarak KDV hariç . . . -TL ödeyecektir.
5. 2. Banka, ödemeleri Kurum tarafından uygunluğunu ve mal/hizmetin satın veya teslim alındığını belirten bir yazı ekinde kendi ve/veya Banka adına düzenlenmiş ulaşım ve konaklama, ödül ve promosyon ürünleri, reklam ve tanıtım, kırtasiye, sağlık ve sigorta, malzeme, araç ve gereç alımı kiralama ve organizasyon, vb. harcama faturalarını gönderecek ve Banka tarafından incelenerek 3. şahıs/kurumların hesabına havale yapılabilecektir.

…” hükmüne yer verilmiştir.

5018 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (g) ve (i) bentlerinde ise;

“Madde 3:

g) Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dâhil hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri,

i) Kamu geliri: Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri, ...” şeklinde tanımlamalar yapılmıştır.

Sözleşme ve mevzuat hükmü birlikte değerlendirildiğinde; Banka tarafından sözleşmeye istinaden Genel Müdürlüğe herhangi bir nakit paranın bağış veya yardım olarak verilmediği, sponsorluk anlaşması çerçevesinde Kurumca yapılacak giderleri fatura karşılığında Bankanın ödediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla sözleşme şartlarında “bağış olarak yapılır” ifadesi bulunmayan ve kurum hesaplarına fiilen aktarılmayan bir tutarın bağış veya yardım kapsamında kamu kaynağı olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından uygulamada mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.)