Sayıştay 8. Dairesi 41712 Kararı - Özel Bütçe Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2011

• Daire: 8

• Dosya No: 41712

• Tutanak No: 44200

• Tutanak Tarihi: 14.03.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

KONU: Sözleşmeli sanatçıların sözleşme hükümlerine aykırı olarak izinsiz yurt dışına çıkmalarına rağmen ücretlerinin tam olarak ödenmesi.

125-210 sayılı ek ilam ile; … Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğünde Müzik İşleri Yöneticisi pozisyonunda görev yapan … 2011 yılında Türkiye’yi izinsiz olarak 184 gün ve Orkestra Sanatçısı eşi … de 132 gün terk etmeleri nedeniyle sözleşmelerinin feshedilmesi gerekirken fesih işleminin yapılmayarak, Türkiye dışına izinsiz gittikleri günlere ait ücretlerinin sözleşme hükümlerine aykırı şekilde tam olarak ödenmesi nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu … tarafından verilen temyiz dilekçesinde özetle;

Sayıştay 8. Dairesi 03.12.2013 tarihli 125 sayılı ilamı ile; “Müzik işleri yöneticisi pozisyonunda görev yapan … 2011 yılında Türkiye'yi izinsiz olarak 184 gün ve orkestra sanatçısı eşi … de 132 gün terk etmesi nedeniyle sözleşmelerinin feshedilmesi gerekirken fesih işlemi yapılmayarak, Türkiye dışına izinsiz gittikleri günlere ait ücretlerinin sözleşme hükümlerine aykırı şekilde tam olarak ödenmesi nedeniyle … TL tutarında kamu zararı oluştuğu ve bu zararın tek başına, … Devlet Opera Ve Balesi Müdürü … ödettirilmesine” hükmedildiğini,

Kararın taraflarınca temyiz edildiğini, Sayıştay Temyiz Kurulunun 15.09.2015 günlü ilamı ile kararın bozulmasına karar verildiğini ancak Dairenin, Temyiz Kurulunun bozma kararına uymayarak önceki kararında ısrar ettiğini,

Dairenin iş bu hükmüne gerekçe olarak bir önceki kararında aynı gerekçe olan; “söz konusu yönetmelik hükmüne göre müdürler birinci derecede sorumlu yönetici sıfatıyla çalışanların kanun, yönetmelik, sözleşme vb. mevzuat hükümlerine uygun hareket etmesini sağlayacak idari tedbirleri almak, birimler arası bilgi akışını sağlamak, sözleşme hükümlerini zamanında uygulamak ve sözleşmenin feshi konusunda üst yöneticiyi bilgilendirmekle sorumludurlar” ifadesinin kullanıldığını,

Söz konusu ilamda hükmedilen kamu zararından müvekkilin sorumlu tutulmasının usule ve hukuka uyarlı olmadığını,

1- MEVZUAT GEREĞİNCE BİLDİRİM YAPMAKLA GÖREVLİ VE YETKİLİ ORKESTRA MÜDÜRÜ VE SAHNE MÜDÜRÜ TARAFINDAN MÜDÜRLÜĞE İNTİKAL ETTİRİLEN BİR HUSUSUN MEVCUT OLMADIĞINI:

… Üniversitesi … Devlet Konservatuvarı Piyano bölümü mezunu olan orkestra sanatçısı müvekkilin, 2010 Temmuz ayından itibaren Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürü … teklifi ve Kültür Bakanının onayı ile … müdürlük görevini vekaleten yürüttüğünü, 2012 yılının Mart ayında aynı göreve asaleten atandığını ve 9 Ekim 2013 tarihine kadar bu görevini sürdürdüğünü,

Uyuşmazlığa konu uygulama hakkında kısa bir bilgi olarak; Opera sanat sezonu programı belirlendiği zaman eserlerde görev alacak sanatçı listesinin bir yıl önceden hazırlanıp tüm çalışanlara duyurulduğunu ve programın 1 yıl öncesinden hazırlandığını, Müdürlük bünyesinde bulunan her sanatçının her eserde görev alması gibi bir durumun olmadığını,

Hazırlanan program dahilinde mevcut çalışmalara ve provalara sanatçıların gelmemesi halinde orkestradan sorumlu olan Orkestra Müdürü, Konzertmeister, Sahne müdürü veya Orkestra Temsilcisinin hazırladığı tutanak sonucunda vaziyetin müdüre iletildiğini ve buna göre müdürün gerekli işlemleri tesis ettiğini,

Zira, mevcut yasal düzenlemenin bu doğrultuda olduğunu,

Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Yönetmeliğinin “Orkestra müdürleri” başlıklı 20 nci maddesinde;

“Madde 20- Orkestra müdürünün görevleri şunlardır:

a- Prova ve temsillerde, orkestra yönünden çalışmaların düzenli bir şekilde yürütülmesi için gereken tedbirleri almak.

b- Orkestradaki bütün elemanların devam işlerini izlemek ve kontrol etmek;

c- Orkestra faaliyetinin, haftalık çalışma programına göre, düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve muhtemel aksaklıkları ilgililerle görüşerek önlemek;

d- Orkestra elemanlarından hastalananların durumlarını Sahne Müdürlüğüne bildirerek gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak;

e- Haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen orkestra sanatçılarından, engeli olmadığı halde işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanlar haklarında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya müdürlüklere yazı ile bildirmek”,

Yine anılan yönetmeliğin “Sahne müdürleri” başlıklı 21 inci maddesinde;

“Madde 21- Sahne Müdürü, Devlet Opera ve Balesinde temsil edilecek eserler ve verilecek konserlerle ilgili her türlü sahne faaliyetinin düzenli ve disiplinli bir şekilde yürümesi için gerekli bütün tedbirlerin alınmasından sorumludur.

Sahne Müdürünün başlıca görevleri şunlardır:

a- Sanatçı, uygulatıcı uzman ve uzmanların devam işlerini izlemek ve kontrol etmek;

b- Sahne faaliyetinin, haftalık çalışma programına göre düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamak, muhtemel aksaklıkları ilgililerle görüşerek önlemek;

c- Sahne müdürlüğüne bağlı servislerde çalışanlar arasında işbirliği sağlamak;

d- Sanatçı, uygulatıcı uzman ve uzmanların hastalanmaları halinde, bunları muayene ve tedavi için kuruluş doktorlarına göndermek ve alacakları raporlara göre işlem yapmak;

e- Kuruluşta görev yapan hastabakıcıların çalışma düzenini, daire amiri ve idare müdürü ile işbirliği yaparak sağlamak;

f- Haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen sanatçı ve uygulatıcı uzmanlardan engeli olmadım halde işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanları, haklarında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya Müdürlüklere yazı ile bildirmek” hükümlerine yer verildiğini,

Yasal düzenlemeler ile de sabit olduğu üzere, “Haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen sanatçı ve uygulatıcı uzmanlardan engeli olmadığı halde işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanları, haklarında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya Müdürlüklere yazı ile bildirmek” görevinin, ORKESTRA MÜDÜRÜ ile SAHNE MÜDÜRÜNÜN görev alanına girdiğini,

Bu itibarla, müdürlük görevini ifa eden müvekkile gerek orkestra müdürü ve gerekse sahne müdürü tarafından söz konusu yabancı uyruklu sanatçıların yurt dışında bulunması sebebiyle görevleri başında olmamaları, çalışmalarını aksattıkları yönünde hiçbir bildirim, ihbar gelmediğini,

Bu haliyle, müvekkilin görev alanı dışında olan bir konu için müvekkilin sorumlu tutulamayacağını, bu tür durumlarla karşılaşıldığında mevcut yönetmelik hükmü ile de düzenlendiği üzere, orkestra veya sahne müdürü tarafından durum tespit edilerek, gereğinin ifası için müdüre bir tutanak ile bildirilmesi gerektiğini,

Ancak somut olayda böyle bir durumun söz konusu olmadığını, yani adı geçen yabancı uyruklu misafir sanatçının çalışmalara gelmediği, işinin başına geç geldiği, işini aksattığı veya görevini vaktinden önce terk ettiği yönünde bir bildirim yapılmadığını,

Asla kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için söz konusu iddianın doğruluğu kabul edilse dahi, yönetmelik hükmünde bu bildirimi yapmakla görevli ve yetkili kılınan orkestra müdürü ve sahne müdürü tarafından müdüre (müvekkile), bu yönde bir bildirim yapılmaksızın, müdürün bu durumu bilebilmesinin beklenilmesi gerek yasaya gerekse hakkaniyete uymadığını,

Müvekkilin müdürlük yaptığı dönemde yaşanan bir başka olayda, bir eserde görev verilen yabancı uyruklu misafir sanatçı olan Gaetano Soliman’ın, görevli olduğu provaya gelmemesi sebebi ile orkestra müdürü tarafından tutanak tutularak durumun müdüre yani müvekkile bildirildiği ve müvekkilin de gerekli idari araştırmaları sonucunda durumun doğruluğunu teyit ederek, söz konusu bu şahsın provasının olduğunu bildiği halde izinsiz olarak yurt dışına çıkmış olduğunu anlaması üzerine, ilgilinin kurumun sanatsal olarak işleyişini aksattığı, sözleşmesine aykırı hareket ettiği gerekçesi ile Genel Müdürlüğün onayı da alınarak, sözleşmesinin feshedildiğini, bu emsal olaya ilişkin gerekli evrakların dosyada mevcut olduğunu,

… da görevlerini aksatmış olduğu ve provalara gelmemiş olduğu, bu konuda yetkili ve görevli kılınan orkestra müdürü ve sahne müdürü tarafından tespit edilerek müvekkile bildirilmiş olsaydı, diğer emsal olayda olduğu gibi yine aynı işlemi tesis ederek, söz konusu sanatçının sözleşmesinin feshi için gerekli işlemleri yerine getirecek olduğunu ancak somut olayda böyle bir durum gerçekleşmediğini,

Kaldı ki olay hakkında Orkestra Müdürü …, … ve orkestra temsilcisi …, Konzertmeister … tarafından imzalanarak düzenlenen 09.05.2014 günlü belgede;

“ Devlet Opera Ve Balesi Müdürlüğünde 2001- 2012 yılları arasında orkestra şefi ve genel müzik direktörü olarak görev yapan …, bu tarihler arasında idare tarafından görevlendirildiği eserlerin tüm provalarına ve temsillerine eksiksiz olarak katılmıştır. Bu çalışmaların sonucunda başarılı konserler ve temsiller gerçekleştirilmiştir” denilerek, yabancı uyruklu sanatçının herhangi bir çalışmasını veya provasını aksatmadığı, başarılı bir şekilde çalışmalarını yürüttüğü tespitinin yapıldığını, yazının dosyada mevcut olduğunu,

Yine bununla birlikte bir örneği dosyada mevcut, Sahne Müdürü … tarafından imzalanarak düzenlenen 09.05.2014 günlü belgede;

“ … Devlet Opera Ve Balesi Müdürlüğünde 2001- 2012 yılları arasında orkestra şefi ve genel müzik direktörü olarak görev yapan …, sahne müdürü olarak görev yaptığım 2006 yılından itibaren idare tarafından görevlendirildiği eserlerin tüm provalarına ve temsillerine eksiksiz olarak katılmıştır. Bu çalışmaların sonucunda başarılı konserler ve temsiller gerçekleştirilmiştir. ” denildiğini,

Bu itibarla, söz konusu ilamda yer alan yabancı uyruklu sanatçının görevini yerine getirmediği halde sözleşmesi feshedilmeyerek, ücretin ödendiği yönündeki iddia ve bu iddia konusu olay nedeniyle kamu zararı oluştuğu yönündeki hükmün, hukuki temelden yoksun olduğunu,

2- KÜLTÜR TURİZM BAKANLIĞI DEVLET OPERA VE BALESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN YAZILAN 21.05.2014 GÜNLÜ YAZI İLE MÜVEKKİLİN HAKLILIĞININ TASDİK EDİLDİĞİNİ:

“Genel Müdürlüğümüzde görev yapan sözleşmeli sanatçıların çalışma saatleri diğer kamu kurumlarında çalışan personel gibi günlük 8.30-12.30, 13.30-17.30 ve cumartesi pazar günleri tatil şeklinde düzenlenmemiştir. ... hizmetin özelliği gereği sözleşmeli sanatçıların çalışma süreleri, görevli bulundukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde, idare tarafından duyurulan çalışma programındaki sürelerdir. Bu sürelerin dışında sözleşmeli sanatçıların kurumda bulunma zorunluluğu yoktur. Bu süre içinde de sözleşme ile belirlenen ücretleri kesintisiz ödenmektedir. ” şeklinde yapılan açıklama ile sanatçıların hizmet gereği çalışma süre ve esaslarına açıklık getirildiğini ve somut olayda Sayıştay 8. Dairesi tarafından verilen ilama da değinilerek;

“Sayıştay 8. Daire Başkanlığının 03.12.2013 tarihli ilamı incelendiğinde... söz konusu maddede yer alan 10 gün ve 20 gün göreve gelmemekten kasıt sözleşmeli sanatçının görevli olduğu eser için idarece belirlenen çalışma süresi içinde gelinmeyen günlerdir” denilerek, Sayıştay ilamında belirtilen yabancı uyruklu sanatçıların yurt dışında bulunması sebebiyle sözleşmelerinin feshedilmesi gerektiği yönündeki kararının, işin esasına ve çalışma usullerine uymadığı yönünde görüş bildirildiğini,

Son olarak ise işbu yazı ile orkestra müdürü tarafından anılan yabancı sanatçıların göreve gelmediklerine ilişkin herhangi bir bildirim yapılmadığını ve bu sanatçıların görevlerini tam ve zamanında yerine getirdiklerini, bu sebeple de müdürlüğe intikal eden bir durum olmadığından, müdürlük makamının da sözleşmelerin feshi yönünde işlem yapmasının beklenemeyeceğinin ifade edildiğini,

Yukarıda arz edilen ve resen gözetilecek sebepler ile hiçbir şekilde müvekkilin kusurunun bulunmadığı ve kamu zararına sebebiyet verilmediği anlaşıldığından hükmün bozulmasını istemişlerdir.

210 sayılı ek ilamın sorumlu tarafından temyiz edilmesi üzerine T.C Kültür Ve Turizm Bakanlığı Devlet Opera Ve Balesi Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliği tarafından verilen cevabi yazıda aynen;

“Sayıştay 8. Dairesinin 03/12/2013 tarih ve 125 sayılı ilamı ile; “Müzik İşleri Yöneticisi” pozisyonunda görev yapan … 2011 yılında Türkiye’yi izinsiz olarak 184 gün ve orkestra sanatçısı eşi … de 132 gün terk etmesi sebebiyle sözleşmelerinin feshedilmesi gerekirken fesih işlemi yapılmayarak, Türkiye dışına izinsiz gittikleri günlere ait ücretlerinin sözleşme hükümlerine aykırı şekilde tam olarak ödenmesi sonucu oluşan … TL tutarındaki kamu zararı oluştuğu ve bu zararın tek başına Devlet Opera ve Balesi Müdürü … ödettirilmesine hükmedildiği, söz konusu ilam adı geçen tarafından temyiz edildiği, verilen bozma kararı üzerine Dairesince önceki kararda ısrar edildiği ve kararın yeniden temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu kamu zararı Sayıştay tarafından yapılan denetim sonucunda hükme bağlanmış olduğundan bu hususta idaremiz nezdinde herhangi bir bilgi ve belge bulunmamakta olup Strateji Geliştirme Müdürlüğümüzün 13.01.2017 tarihli ve E.627 sayılı yazışmada konuya ilişkin olarak herhangi bir görüş bildirilmemiş ve herhangi bilgi ve belge iletilmemiştir.

Söz konusu ilam hakkında Sayıştay Başkanlığınca yapılacak değerlendirme sonucunda hükmün onanmasına karar verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi durumunda idaremizce gereği yerine getirilebilecektir.

Sonuç ve istem: Başkanlığınızca yapılacak değerlendirme ve resen nazara alınacak gerekçeler ile Takdirlerinize arz ederim.” denilmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü 2011 yılı hesabının 8. Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 30.09.2016 tarih ve 210 nolu ek ilamdaki tazmin hükmünü temyiz eden … tarafından gönderilen ilgi yazı ekindeki dilekçe incelendi.

Dilekçede özetle, Temyiz Kurulunun 15.09.2015 tarihli ilamı ile Daire kararının bozulmasına karar verilmesine rağmen Dairenin bozma kararına uymayarak önceki kararında ısrar ettiği ifade edilmekte, bu nedenle de dilekçelerinde ileri sürülen gerekçelerle hukuka ve hakkaniyete uyarlı olmayan Daire kararının Temyiz Kurulunca yeniden incelenerek bozulması talep edilmektedir.

Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünün konuya ilişkin 21.05.2014 tarihli yazısında, sözleşmeli sanatçıların çalışma saatlerinin diğer kamu kuruluşlarında çalışan personelin tabi olduğu 08.30-17.30 mesaisi şeklinde olmadığı, hizmetin özelliği gereği sözleşmeli sanatçıların çalışma sürelerinin görevli bulundukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde, idare tarafından duyurulan çalışma programındaki süreler olduğu, bu sürelerin dışında sözleşmeli sanatçıların kurumda bulunma zorunluluğunun bulunmadığı belirtilmiştir. Bu şekildeki bir değerlendirme yapılan işin doğasına da uygundur.

Ayrıca haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen sanatçı ve uygulayıcı uzmanlardan işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanlar hakkında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük/ Müdürlüklere yazı ile bildirmek görevi orkestra müdürü ile sahne müdürünün görev alanına girmekte olup, bu meyanda gerek orkestra müdürü gerekse sahne müdürü tarafından müzik işleri yöneticisi olarak görev yapan … ile orkestra sanatçısı eşi … yurtdışında bulunması sebebiyle sahne hazırlığı ve temsil çalışmalarını aksattıkları yönünde hiçbir bildirim bulunmamaktadır.

İlgililerin izinli/izinsiz olarak yurt dışına çıkış yapmaları, tamamen idare tarafından disiplin hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir husus olup, mali bir yönünün bulunmadığı değerlendirildiğinden, talebin kabul edilerek Daire kararının kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.

Duruşma talep eden sorumlu … (Harcama yetkilisi) ile sorumlu adına hareket eden … ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

23.09.1971 tarih ve 13965 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde;

“Müdürler :

Madde 5–Müdürler, başında bulundukları Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğünün, her türlü san’at, teknik ve idare işlerinin birinci derecede sorumlusu olup, kuruluşun düzenli ve iyi bir şekilde çalışmalarını sağlarlar.

Müdürlerin başlıca görevleri şunlardır:

a- Müdürlüğün san’at, teknik ve idare yönlerinden her türlü faaliyetinin, Devlet Opera ve Balesine yakışır, en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak;

b- Müdürlük bütçe taslağını hazırlamak ve ita amirliği yapmak;

c- Müdürlüğün kurul, bölüm ve servisleri arasında işbirliği kurmak, bütün sanatçı, memur ve müstahdemlerin iyi ve verimli çalışmalarını, gelişmelerini, işlerini vaktinde, yolunda yürütülmesini ve disipline aykırı eylemlere meydan verilmemesini sağlamak;

d- Müdürlüğün kadrosunda aylıklı, ücretli, sözleşmeli ve sair suretle görev kabul eden yerli ve yabancı bütün görevlilerin kuruluşa en verimli olacak şekilde çalıştırmak;

e- Atamaları Müdürlükçe yapılan aylıklı memurlar ile sözleşmeli sanatçı, uygulatıcı uzman ve uzmanlar hakkında en geç Mayıs ayı sonuna kadar ikinci derece tezkiye amiri sıfatıyla idari ve mesleki tezkiye varakası hazırlamak.” denilerek Devlet Opera ve Balesinde görevli müdürler ve görevleri düzenlenmiştir.

Bahsedilen Yönetmeliğin 20 ve 21 inci maddelerinde ise Orkestra müdürleri ve sahne müdürlerinin görevleri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir.

“Orkestra Müdürleri:

Madde 20- Orkestra müdürünün görevleri şunlardır:

a- Prova ve temsillerde, orkestra yönünden çalışmaların düzenli bir şekilde yürütülmesi için gereken tedbirleri almak;

b- Orkestradaki bütün elemanların devam işlerini izlemek ve kontrol etmek;

c- Orkestra faaliyetinin, haftalık çalışma programına göre, düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve muhtemel aksaklıkları ilgililerle görüşerek önlemek;

d- Orkestra elemanlarından hastalananların durumların Sahne Müdürlüğüne bildirerek gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak;

e- Haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen orkestra sanatçılarından, engeli olmadığı halde işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanlar haklarında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya müdürlüklere yazı ile bildirmek.

Sahne Müdürleri :

Madde 21- Sahne Müdürü, Devlet Opera ve Balesinde temsil edilecek eserler ve verilecek konserlerle ilgili her türlü sahne faaliyetinin düzenli ve disiplinli bir şekilde yürümesi için gerekli bütün tedbirlerin alınmasından sorumludur.

Sahne Müdürünün başlıca görevleri şunlardır:

a- Sanatçı, uygulatıcı uzman ve uzmanların devam işlerini izlemek ve kontrol etmek;

b-Sahne faaliyetinin, haftalık çalışma programına göre düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamak, muhtemel aksaklıkları ilgililerle görüşerek önlemek;

c- Sahne müdürlüğüne bağlı servislerde çalışanlar arasında işbirliği sağlamak;

d-Sanatçı, uygulatıcı uzman ve uzmanların hastalanmaları halinde, bunları muayene ve tedavi için kuruluş doktorlarına göndermek ve alacakları raporlara göre işlem yapmak;

e- Kuruluşta görev yapan hastabakıcıların çalışma düzenini, daire amiri ve idare müdürü ile işbirliği yaparak sağlamak;

f- Haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen sanatçı ve uygulatıcı uzmanlardan engeli olmadığı halde işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanları, haklarında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya Müdürlüklere yazı ile bildirmek.”

Anılan Yönetmeliğin 20 ve 21 inci maddelerine göre "Haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen sanatçı ve uygulatıcı uzmanlardan engeli olmadığı halde işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanları, haklarında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya Müdürlüklere yazı ile bildirmek" görevinin orkestra müdürü ve sahne müdürünün görev alanına girdiği görülmektedir.

Opera sanat sezonu programı belirlendiği zaman eserlerde görev alacak sanatçı listesinin bir yıl önceden hazırlanıp tüm çalışanlara duyurulduğu ve programın 1 yıl öncesinden hazırlandığı, Müdürlük bünyesinde bulunan her sanatçının her eserde görev alması gibi bir durumun olmadığı, hazırlanan program dahilinde mevcut çalışmalara ve provalara sanatçıların gelmemesi halinde orkestradan sorumlu olan orkestra müdürü ve sahne müdürünün hazırladığı tutanak sonucunda durumun müdüre iletildiği ve buna göre müdürün gerekli işlemleri tesis ettiği, ilama konu olayda Orkestra Müdürü ve Sahne Müdürü tarafından söz konusu yabancı uyruklu sanatçıların yurt dışında bulunması sebebiyle görevleri başında bulunmadıkları, çalışmalarını aksattıkları yönünde hiçbir bildirim veya ihbar gelmediği, oysa bu tür durumlarla karşılaşıldığında mevcut yönetmelik hükümlerine göre, orkestra veya sahne müdürü tarafından durum tespiti yapılarak gereğinin ifası için müdüre bir tutanak ile bildirilmesi gerektiği, mevzuat gereğince bildirim yapmakla görevli ve yetkili orkestra müdürü ve sahne müdürü tarafından, müdürlüğe intikal ettirilen bir hususun mevcut olmadığı durumda, ilamda sorumlu tutulan Devlet Opera ve Balesi müdürüne sorumluluk atfedilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Kültür Turizm Bakanlığı Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünün 21.05.2014 tarih ve 640-350 sayılı konuya ilişkin yazısında da;

“…

Genel Müdürlüğümüzün sanat sezonu için belirlediği repertuvarda yer alan eserlerde görev alacak sözleşmeli sanatçılar görev aldıkları eserin çalışma programına uymak zorundadır. Bütün görevliler ilan tahtalarındaki çalışma programlarını, emir ve genelgeleri okumaya, değişiklikleri günü gününe izlemeye ve gereğini yapmaya mecburdurlar.

Genel müdürlüğümüzde görev yapan sözleşmeli sanatçıların çalışma saatleri diğer kamu kurumlarında çalışan personel gibi günlük 8.30-12.30, 13.30-17.30 ve Cumartesi Pazar günleri tatil şeklinde düzenlenmemiştir. Masa başı diye tabir edilen ve günlük takip çizelgesi ile takip edilen bir sistem olmadığı gibi sözleşmeli çalışan sanatçılarımızın mesailerini tamamladıkları bir odaları da mevcut değildir. Bir sanat kurumu olan Genel Müdürlüğüz ve müdürlüklerimizde hizmetin özelliği gereği sözleşmeli sanatçıların çalışma süreleri, görevli bulundukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde, idare tarafından duyurulan çalışma programındaki sürelerdir. Bu sürelerin dışında sözleşmeli sanatçıların kurumda bulunma zorunluluğu yoktur. Bu süre içinde de sözleşme ile belirlenen ücretleri kesintisiz ödenmektedir. Daha açık bir anlatımla sözleşmeli sanatçılarımızın mesaileri görevli bulundukları eserin çalışma saatleri ile sınırlıdır.

…

Orkestra müdürü tarafından görevine gelmediğine ilişkin gerekli işlem yapılmak üzere Müdürlüğe intikal eden bir husus mevcut değildir. Sanatçı ile yapılan sözleşme gereği Müdürlük tarafından verilen görevleri istisnasız yerine getirmiştir.

…." açıklamalarına yer verilmiştir.

Uygulamada Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünde görev yapan sözleşmeli sanatçıların çalışma saatlerinin, hizmetin özelliği gereği görevli bulundukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde, idare tarafından duyurulan çalışma programındaki süreler olduğu, bu sürelerin dışında sözleşmeli sanatçıların kurumda bulunma zorunluluğunun olmadığı,

Ayrıca haftalık çalışma programlarında görevi belirtilen sanatçı ve uygulayıcı uzmanlardan işinin başına geç gelmiş veya hiç gelmemiş olanlarla, görevlerini vaktinden önce bırakanlar hakkında gerekli işlem yapılmak üzere Genel Müdürlük veya Müdürlüklere yazı ile bildirmek görevinin orkestra müdürü ve sahne müdürünün görev alanına girdiği, bu noktada gerek orkestra müdürü gerekse sahne müdürü tarafından söz konusu sanatçıların yurtdışında bulunması sebebiyle çalışmalarını aksattıkları yönünde bir bildirim gelmediği dolayısıyla ilgililere ait sözleşmelerin feshedilmediği ve geçerli olan sözleşme hükümleri gereği ödemelerin yapıldığı anlaşılmakta olup mevzuata aykırılık görülmemektedir.

Kaldı ki, Genel Müdürlük tarafından verilen yazıda yer alan;

”… hizmetin özelliği gereği sözleşmeli sanatçıların çalışma süreleri, görevli bulundukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde, idare tarafından duyurulan çalışma programındaki sürelerdir. Bu sürelerin dışında sözleşmeli sanatçıların kurumda bulunma zorunluluğu yoktur.” şeklindeki ifadelerden de anlaşılacağı üzere; Müdürlük bünyesinde bulunan her sanatçının her eserde görev alması gibi bir durum da söz konusu değildir. Ayrıca sanatçıların diğer kamu personelinden farklı olarak, düzenli bir mesai düzenleri de bulunmadığından, sadece görevli bulundukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde görev başında bulunmaları zorunlu ve yeterli olacaktır. İlam konusu olayda kamu zararından söz edebilmek için, eserin sahnelenmesi (hazırlık ve temsil) sürecinde adı geçen sanatçıların görev başında bulunmadıklarının tespiti gerekecektir. Oysa ilamda herhangi bir çalışma programı üzerinden hareketle, adı geçen sanatçıların görevli bulundukları eserlerin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde görev başında bulunmadıkları yönünde somut bir mukayeseli tespit bulunmamaktadır. Bir başka ifadeyle adı geçen sanatçıların yurt dışında bulundukları tarihler ile bunların görevli oldukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil tarihlerinin çakıştığına ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır. Kaldı ki duruşmaya katılan sorumluların da belirtiği üzere Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğü bünyesinde çok sayıda müzik işleri yöneticisi ve sanatçı istihdam edilmekte olup, Müdürlüğün bütün eserlerinin hazırlık ve temsil sürecinde ilamda adı geçenlerin mutlaka görev almaları zorunluluğu da bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 210 sayılı ek ilam ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün Bozularak dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,

(Üyeler …, …, … aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 14.03.2018 tarih ve 44200 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(KARŞI OY GEREKÇESİ:

Üye …;

“Alexandru SAMUIL ile imzalanan Yabancı Uyruklu Uzmanlar İçin Misafir Sanatçı Sözleşmesinin 11, 12 ve 13 ncü maddelerinde;

11. Sanatçı, sözleşme süresinde, idarenin yürürlükte bulunan kanun, yönetmelik, genelge ve emirlerine uymayı kabul eder. Sözleşme süresi içinde Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü veya Müdürlüklerince pozisyon unvanı ile ilgili verilen her türlü görevi yapmakla hükümlüdür.

12. Sanatçı, sözleşme süresi içinde idarenin izni olmadıkça başka kurum veya kuruluşlarda özel veya resmi görev alamaz. Yurtiçi veya yurtdışında idarenin onayı ile başka kurumlarda sanatsal etkinliklerde görev aldığı sürede ücretsiz izinli sayılır.

13. Sanatçının görevinde ve hizmetin yürütülmesinde, mesai saatlerine ve çalışma programına uyumda, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü sanatçılarına ait sözleşmenin devam ve disiplin ile ilgili hükümleri uygulanır.

Sanatçıya, idarece belirlenen Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü sanatçılarına verilen izin kadar ücretli izin verilebilir.

Sanatçıya, gerekli durumlarda yurtdışına gidiş-dönüş yol ücretini kendisi karşılamak kaydıyla 10 güne kadar mazeret izni verilebilir.” denilmiştir.

… ile imzalanan ilgili yıl sözleşmesinin 11, 12 ve 13 üncü maddeleri de (13 üncü maddenin iki ve üçüncü paragrafları hariç) eşi … ile imzalanan sözleşme hükümleri ile aynıdır.

Bahsi geçen sözleşmelerin 13 üncü maddesinin birinci paragrafında, sanatçıların görevini yerine getirmesi, hizmetin yürütülmesi, mesai saatleri ve çalışma programına uyumda Genel Müdürlük sanatçılarına ait sözleşmenin devam ve disiplin hükümlerine tabi oldukları belirtildiğinden, İlamda; atıfta bulunulan ve Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü sanatçılarına uygulanan “Sanatkar Memur, Uygulatıcı Uzman Memur ve Uzman Memur Sözleşmesi”nin 5 inci maddesinde geçen “İzinsiz ve mazeretsiz olarak kesintisiz 10 (ON) gün, sözleşme dönemi içinde özürsüz olarak toplam 20 (YİRMİ) gün göreve gelmeyenlerin sözleşmeleri Genel Müdür veya ilgili Müdür tarafından re’sen fesh edilir.” hükmünden hareketle, adı geçen sanatçıların (ilamda belirtilen sürelerde) Türkiye’yi izinsiz terk etmeleri, sözleşmelerinin feshedilmesi gereken bir durum olarak değerlendirilip, buna rağmen sözleşmelerinin devam ettirilerek izinsiz olarak Türkiye dışında bulundukları günlere ait ücretlerinin sözleşme hükümlerine aykırı şekilde tam olarak ödenmesi, belirtilen mevzuat ve sözleşme hükümlerine aykırı görülmüş ve bu sürelere ait ücret tutarları için tazmin hükmolunmuştur.

Burada “görev” ve “görev süresi” önem kazanmaktadır. Temyiz dilekçesinde ve duruşmada sorumlu ve vekili tarafından; opera sanat sezonu programı belirlendiği zaman eserlerde görev alacak sanatçı listesinin bir yıl önceden hazırlanıp tüm çalışanlara duyurulduğu ve programın 1 yıl öncesinden hazırlandığı, Müdürlük bünyesinde bulunan her sanatçının her eserde görev alması gibi bir durumun olmadığı ileri sürülmüş ve Genel Müdürlük tarafından verilen yazıda yer alan;

”… hizmetin özelliği gereği sözleşmeli sanatçıların çalışma süreleri, görevli bulundukları eserin sahnelenmesine hazırlık ve temsil sürecinde, idare tarafından duyurulan çalışma programındaki sürelerdir. Bu sürelerin dışında sözleşmeli sanatçıların kurumda bulunma zorunluluğu yoktur.” şeklindeki ifadelerin kurumdaki çalışma şeklini ortaya koyduğunu ve savunmalarını desteklediğini belirtmişlerdir.

Bu durum karşısında adı geçen yabancı sanatçılar için önceden düzenlenmiş olan çalışma programlarının tespit edilerek, bu programların hangi süreler için öngörülmüş olduğunun ve bu sürelerde adı geçen sanatçıların görev başında mı yoksa yurt dışında mı oldukları hususunun değerlendirilmesi ve belgeleri ile ortaya konulması gerekmektedir. Bu konuda bir tespit yapılmış değildir.

Belirtilen hususlarda yapılacak tespite göre bir hüküm verilmesini temin için ilam maddesinin bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi gerekir.”

Üyeler …, …, …;

“… ile imzalanan sözleşmesinin 11, 12 ve 13 ncü maddelerinde;

“11. Sanatçı, sözleşme süresinde, idarenin yürürlükte bulunan kanun, yönetmelik, genelge ve emirlerine uymayı kabul eder. Sözleşme süresi içinde Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü veya Müdürlüklerince pozisyon unvanı ile ilgili verilen her türlü görevi yapmakla hükümlüdür.

12. Sanatçı, sözleşme süresi içinde idarenin izni olmadıkça başka kurum veya kuruluşlarda özel veya resmi görev alamaz. Yurtiçi veya yurtdışında idarenin onayı ile başka kurumlarda sanatsal etkinliklerde görev aldığı sürede ücretsiz izinli sayılır.

13. Sanatçının görevinde ve hizmetin yürütülmesinde, mesai saatlerine ve çalışma programına uyumda, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü sanatçılarına ait sözleşmenin devam ve disiplin ile ilgili hükümleri uygulanır.

Sanatçıya, idarece belirlenen Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü sanatçılarına verilen izin kadar ücretli izin verilebilir.

Sanatçıya, gerekli durumlarda yurtdışına gidiş-dönüş yol ücretini kendisi karşılamak kaydıyla 10 güne kadar mazeret izni verilebilir.” denilmiştir.

Sözleşmelerin 13 üncü maddesinin birinci paragrafında, sanatçıların görevini yerine getirmesi, hizmetin yürütülmesi, mesai saatleri ve çalışma programına uyumda Genel Müdürlük sanatçılarına ait sözleşmenin devam ve disiplin hükümlerine tabi oldukları açık olarak belirtilmiştir.

Yine, Genel Müdürlük tarafından düzenlenmiş bulunan “Sanatkar Memur, Uygulatıcı Uzman Memur ve Uzman Memur Sözleşmesi” nin 5 inci maddesinde;

“İzinsiz ve mazeretsiz olarak kesintisiz 10 (ON) gün, sözleşme dönemi içinde özürsüz olarak toplam 20 (YİRMİ) gün göreve gelmeyenlerin sözleşmeleri Genel Müdür veya ilgili Müdür tarafından re’sen fesh edilir.” denilmiştir.

… ile imzalanan ilgili yıl sözleşmesinin 11, 12 ve 13 üncü maddeleri de (13 üncü maddenin iki ve üçüncü paragrafları hariç) eşi … ile imzalanan sözleşme hükümleri ile aynıdır.

Sözleşmelerin 13 üncü maddesinin birinci paragrafında, sanatçıların görevini yerine getirmesi, hizmetin yürütülmesi, mesai saatleri ve çalışma programına uyumda Genel Müdürlük sanatçılarına ait sözleşmenin devam ve disiplin hükümlerine tabi oldukları açık olarak belirtilmiştir.

Yine Genel Müdürlük tarafından düzenlenmiş bulunan “Sanatkar Memur, Uygulatıcı Uzman Memur ve Uzman Memur Sözleşmesi” nin 5 inci maddesinde;

“İzinsiz ve mazeretsiz olarak kesintisiz 10 (ON) gün, sözleşme dönemi içinde özürsüz olarak toplam 20 (YİRMİ) gün göreve gelmeyenlerin sözleşmeleri Genel Müdür veya ilgili Müdür tarafından re’sen fesh edilir.” denilmektedir.

23.09.1971 tarih ve 13965 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Yönetmeliğinin “Müdürler” başlıklı 5 inci maddesindeki; “Müdürler, başında bulundukları Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğü’nün, her türlü san’at, teknik ve idare işlerinin birinci derecede sorumlusu olup, kuruluşun düzenli ve iyi bir şekilde çalışmalarını sağlarlar.

….” hükmüne göre müdürler birinci derecede sorumlu yönetici sıfatıyla çalışanların kanun, yönetmelik, sözleşme v.b. mevzuat hükümlerine uygun hareket etmesini sağlayacak idari tedbirleri almak, birimler arası bilgi akışını sağlamak, sözleşme hükümlerini zamanında uygulamak ve sözleşmenin feshi konusunda üst yöneticiyi bilgilendirmekle sorumludurlar.

Bu kapsamda Müdürlüğün idari işlerinden birinci derece sorumlu olan Müdür tarafından sanatçıların izinsiz yurt dışına çıkışlarının tespitine yönelik tedbirlerin alınmadığı, kendi yetkisi dahilinde olan idari işlemlerin yerine getirilmediği, Genel Müdür veya Bakan yetkisinde olduğu düşünülen hususları yazışma ile zamanında yetkili üst makamlara bildirmeyerek görevini ihmal ve kamu zararının da bu ihmalin sonucu meydana geldiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle verilen tazmin hükmünün tasdiki gerekir.”)