Sayıştay 8. Dairesi 41256 Kararı - Özel Bütçe Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 8

• Dosya No: 41256

• Tutanak No: 44207

• Tutanak Tarihi: 14.03.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

KONU: Doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımlarda piyasa liste fiyatının üzerinde ödeme yapılması.

2. 149 sayılı ilamın 3 üncü maddesi ile; … Festivali kapsamında doğrudan temin ile satın alınan iki adet … marka UE. 46D6500 LED TV’nin üretimden kalkmasına rağmen rayiç bedelin üzerinde satın alınarak kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu adına Av. tarafından verilen temyiz dilekçesinde özetle; sanat Teknik Müdürlüğü tarafından sözlü olarak bahsi geçen iki adet … marka UE-46D6500 LED TV alınması talebinin iletildiğini, iki adet LED TV'yi müdür yardımcısı … Ankara'dan temin edip göndereceklerini, … Festivalinde kullanıldıktan sonrada … Genel Müdürlüğü makam odalarındaki televizyon ihtiyaçlarının da bu şekilde karşılayacakları bilgisinin müvekkile verildiğini dolayısı ile alımında ve kullanımında herhangi bir tasarrufu olmayan müvekkilin festival sonrası döndüğünde kendisine verilen talimat ile; faturanın kestirilmesi ve evrak sürecinin tamamlanması işlemlerini tamamladığını, TV’lerin teknik özelliklerini, fiyatını dahi bilmediğini, prosedür gereği işlemlerin amirin yönlendirmesiyle tamamlandığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 3 üncü maddesine ilişkin olarak, müvekkilinin 2 adet … marka LED TV alımında ve kullanımında herhangi bir tasarrufunun olmadığı, festival sonrası kendisine verilen talimat ile faturanın kestirilmesi ve evrak sürecinin tamamlanması işlemlerini gerçekleştirdiği, işlemlerin amirin yönlendirmesi ile tamamlandığı ileri sürülmekte ve tazmin hükmünün kaldırılması istenilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmü yer almaktadır.

Yine, aynı Kanunun 55 ve devamı maddelerinde kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini oluşturmaları öngörülmüş ve bu çerçevede harcama birimlerinin yapılan mali işlemler üzerinde gerçekleştirecekleri kontroller açıklanmış olup, harcama birimlerinin asgari yapmaları gereken kontroller, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usûl ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemler Maliye Bakanlığınca belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 10 uncu maddesinde, ön mali kontrol işleminin harcama birimleri tarafından da yerine getirileceği belirtilerek, gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin mali karar ve işlemlerin harcama birimi tarafından mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönüyle kontrol edileceği,

12 nci maddesinde de, süreç kontrolünün nasıl yapılacağı açıklanarak, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların yapacakları işlemden Önceki işleri de kontrol edecekleri, ödeme emrini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de Ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol işlemini yapacakları,

belirtilmektedir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden, her bir harcamanın harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi tarafından süreç kontrolü çerçevesinde yapılan işlemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadıkları ön mali kontrole tabi tutularak kontrol edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007/5189-1 sayılı Kararının “sorumlular” başlıklı 3 üncü bölümünde, harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlulukları açıklanmış olup; ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilmiş gerçekleştirme görevlilerinin düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda ki mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde oluşan kamu zararından dolayı ödeme emri belgesini düzenleyen ve imzalayan gerçekleştirme görevlisi de sorumlu olacaktır. Bu itibarla, tazmin hükmünün kaldırılması yönündeki talebin reddedilerek Daire Kararının onanmasına” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12 nci maddesinde;

“Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.” denilmiş,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü yer almıştır.

Aynı Kanunun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde ise;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir…” denilmiştir.

Temyiz dilekçesinde, işlerin festival süresinin ilk günlerinde yoğun olması ve nakit sıkıntısı yaşanması sebebiyle TV’lerin Ankara'dan alınıp gönderildiği, …Festivalinde kullanıldıktan sonra da … Genel Müdürlüğü makam odalarındaki televizyon ihtiyaçlarının bu TV’ler ile karşılandığı, nakliye- montaj gibi giderlerin fiyata dahil edildiği, teknolojinin çok hızlı değişmesinden dolayı fiyatların da değiştiği belirtilmişse de;

… Festivali her yıl geleneksel olarak düzenlenen bir festival olduğundan ihtiyaçların öngörülebileceği ve üretimden kalkan eski model televizyonun yeni modelinden daha yüksek fiyata alındığı anlaşıldığından; Satın alınan 2 adet … marka UE-46D6500 LED TV için rayiç bedelin üzerinde ödeme yapılması mevzuata aykırıdır.

Bu nedenle 149 sayılı ilamın 3 üncü maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Üye … aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğu ile,

(KARŞI OY GEREKÇESİ:

Üye …;

… Festivali kapsamında iki adet … marka UE-46D6500 LED TV’nin 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesine göre, ilan yapılmaksızın, sözleşme ve şartname düzenlenmeden doğrudan temin yöntemi ile alınmış olduğu, üç firmadan teklif istenerek piyasa fiyat araştırması tutanağı düzenlendiği, tutanakta yer verilen üç firma arasından en uygun teklif verenden alımın gerçekleştirilmiş olduğu, ilam maddesinde ise, üretimden kalkan eski model televizyonun yeni modelinden daha yüksek fiyata alındığı gerekçesi ile … UE-46D6500 Led Tv’nin 11.02.2015 tarihli elektrofiyat.com sitesinde yer alan ortalama piyasa fiyatı ile idarenin yapmış olduğu alım fiyatı arasındaki farkın kamu zararı olarak hesaplandığı görülmüştür. Kamu zararına esas alınmak üzere ürüne ilişkin gerçek fiyatın tespit edilmesi için ilam hükmünün bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi gerekir.)