Sayıştay 8. Dairesi 41195 Kararı - Özel Bütçe Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 8

• Dosya No: 41195

• Tutanak No: 43305

• Tutanak Tarihi: 20.09.2017

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Proje Destek Programı kapsamında yapılan destekten yararlanan firmanın başka bir idareye de sunmuş olduğu aynı proje için de destekten yararlanması hakkında.

133 sayılı ilamın 9 uncu maddesiyle; ... tarafından KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı çerçevesinde KOBİ’lere verilen destekten yararlanan ... Ltd. Şti.’nin Araştırma-Geliştirme ve İnovasyon Destek Programı kapsamında sunduğu “Uzun Dayanımlı İnsansız Hava Sistemi Tepegöz Projesi” gereğince aynı gider gerçekleşmesi için ... tarafından da destekleme yapılması ile ilgili olarak ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlu, Harcama Yetkilisi (Müdür) ... göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

... Ltd.Şti. işletmesinin; Ar-Ge İnovasyon Destek Programı kapsamında “Uzun Dayanımlı İnsansız Hava Sistemi, Tepegöz” konulu projesi için ilk önce ... 'e 15/02/2013 tarihinde başvuru yaptığı, 10/04/2013 tarihli Kurul’da projenin görüşülerek 18 ay desteklenmesine karar verildiği, 26/04/2013 tarihinde de, Ar-Ge, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı Taahhütnamesinin işletme tarafından imzalandığı ve ... Ar-Ge İnovasyon Programı çerçevesinde desteklenmeye başlandığı, işletmenin “Güneş Enerjili İnsansız Hava Gemisi” adlı projesi için ... ’a yaptığı başvurusunun ise; ... ’e sunduğu projesinin kabulünden sonraki bir tarih olan “31/05/2013” tarihinde yaptığı ve “21/08/2013” tarihinde de projesinin kabul edilerek ... ile sözleşme imzaladığı, ... tarafından destekleme kararı alındıktan sonra ... tarafından destekleme kararı alındığı, işletmenin ... tarafından destek almaya başlanması akabinde ne işletme tarafından, ne de ... tarafından, kendilerine herhangi bir bildirim yapılamadığı,

Sorgudaki tablo incelendiğinde ve ödeme taleplerinin kuramlara verildiği tarihler tabloya eklendiğinde, destek taleplerinin öncelikle ... ’e yapıldığı, ödeme Olur’u hazırlandığı ve daha sonra ... ’tan destek talebi yapıldığının görüldüğü, işletmenin proje başvurusunda ve daha sonra, revizyon talepleri ile projede çalıştırmak istediği personelleri belirttiği, ... mevzuatına uygun olarak, ilgili kurullarda değerlendirildikten sonra uygun görülerek kabul edildiği, daha sonra işletmenin söz konusu personeller için ... Araştırma-Geliştirme, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı Uygulama Esasları çerçevesinde destek başvurusu yaptığında, mevzuata uygun olarak kurulda kabul edilen personelin özelliklerine uygunluğunun kontrol edilerek uygunluk yazısının yazıldığı, bu sırada ... veya başka bir kurum tarafından aynı personel için destek alınacağı ile ilgili herhangi bir bilginin yine işletme veya ... tarafından ... ’e iletilmediği, ödeme işlemleri gerçekleştirilirken yönetmelik ve yönergelere uygun olarak gerekli kontrollerin yapıldığı ve bu kontroller sırasında ödemeye esas belgelerin üzerinde ... veya başka bir kurum tarafından desteklendiğine dair herhangi bir ibarenin görülmediği, netice olarak; işletmenin ... ’e destek talebi ek’inde verdiği ödemeye esas belgeleri ... ’a daha sonra verdiği ve başka kurumlardan destek alındığı ile ilgili bir kontrol mekanizmasının bulunmadığı, bu konuda bir kontrol yapılması ile ilgili ... mevzuatında Harcama Yetkilisine ve Gerçekleştirme sorumlusuna verilmiş bir görev olmadığı, işletme bildirmediği sürece bir başka kurumdan destek alındığı veya projesinin desteklendiği ile ilgili herhangi bir bilgiye ulaşma imkanlarının bulunmadığı,

Sorguda yapılan tespitler akabinde, konunun değerlendirildiği, işletme ile temasa geçerek ekte yer alan “... Uygunsuzluk Yönergesi”ne göre Uygunsuzluk işlemleri başlatıldığı, işletmenin aynı gider gerçekleşmesi için aldığı düşünülen destekleri geri ödemesinin talep edildiği,

Uygunsuzluk Tespitinden sonra, geri ödeme taleplerine olumlu karşılık veren işletmenin, ‘Kamu Alacağı’ haline gelen destek tutarının, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında değerlendirilmesini isteyerek taksitlendirme talep ettiği, bu talebinin uygun bulunması akabinde de, ek-3’de yer alan hesap ve düzenlenen ödeme takvimine göre ek-4’de yer alan ödemelerin başladığı,

İşletmenin, ‘Kamu Alacağı’ durumundaki ödemelerini düzenli olarak yaptığı, ödemelerin aksaması durumunda alacağın ek-5’de yer alan “... Alacakların Tahsilinde 659 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname Kapsamında Sulh ve Taksidendir mey e İlişkin Usul ve Esaslar”ın ilgili maddelerine göre; hiçbir ihtara ve ihbara gerek kalmadan muaccel hale geleceği ve alacağın muaccel hale geldiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 51. Maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanan faiz ile birlikte hukuki işlem başlatılarak, ilamlı icra yoluyla takip ve tahsil edileceği,

Netice olarak;

... desteklerinin değerlendirilmesi, desteklenmesi ve izlemesi sırasında, destek alacak/alan işletmelerin diğer Kamu Kurumlarından destek alıp almadığının sorgulanabileceği bir altyapı ve veri tabanı uygulaması veya bu araştırmayı yapabilecekleri bir ortamın bulunmadığı, bu ihtiyacın had safhada olduğunun en son gerçekleşen Sanayi Şurasında kendisi tarafından dile getirilerek tutanaklara geçirildiği, (toplantı tutanakları madde 35, 48, 50, 52)

... için hazırlanan 2014 ve 2015 Sayıştay Başkanlığı Denetim Raporlarında da, ... desteklerine ait temel bilgi sistemi olan KBS yazılımında, proje izleme süreçlerinin etkin olarak yapılamadığının vurgulandığı,

Bahse konu işletmenin 26/04/2013 tarihinde; önce ... Ar-Ge İnovasyon Destek Programı kapsamındaki projesine başladığı, daha sonra da “21/08/2013” tarihinde ... ’ projesine başladığı ve bunun sorgulanabileceği bir yazılım alanının KBS’de olmadığı, işletme ve ... ’ın da bunu tarafımıza bildirmediği, dolayısıyla konunun Uygunsuzluğu netice verdiği, bu Uygunsuzlukta ise; ... ’e Taahhütname veren İşletmenin sorumluluğu ve dahli olduğu, sebep olduğu zararın tahsilinin; bu kullanımda bir kastı olmayan kendisinden yapılmasının hakkaniyetli olmadığı,

Uygunsuzluk durumu tespit edilen ve tahsili gereken her “Kamu Alacağının” dolayısıyla “Kamu Zararı” anlamına geldiği düşünüldüğünde, Sayıştay tarafından yapılmış olan mükerrer kullanım tespiti, denetim haricinde Kurumları tarafından tespit edilmiş olsaydı dahi; durumun yine “... Uygunsuzluk Yönergesine göre değerlendirileceği ve “Kamu Alacağının” tahsili için işlem yapılacağı,

“... Uygunsuzluk Yönergesi” ve “... Alacakların Tahsilinde 659 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname Kapsamında Sulh ve Taksitlendirmeye İlişkin Usul ve Esaslar”ın düzenlenme ruhu ve gerekçesinin; kamu kaynaklarının etkili ve yerinde kullanılmasında yaşanacak olumsuz hallerde, ‘Kamu Alacağı’ durumuna düşen ve tahsil edilmemesi halinde ‘Kamu Zararına’ neden olacak geri ödemelerin tahsilinde etkililiğin sağlanması olduğu,

İşletmenin ... Araştırma-Geliştirme, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı kapsamında ... 'e verdiği Taahhütnamesinin 1. Maddesinde “... Destek Programlan Yönetmeliğinin, Araştırma- Geliştirme, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı ile bu Programa ilişkin Uygulama Esaslarının ve ... Uygunsuzluk Yönergesinin bu taahhütnamenin ayrılmaz bir parçası ve eki olduğunu, bu mevzuatın tamamını okuduğumuzu, bunlarda yapılacak düzenlemelere ilişkin değişiklikler doğrultusunda yapılacak işlemleri baştan kabul ettiğimizi ve tüm hükümlerine kayıtsız şartsız uyacağımızı” ve 2. Maddesinde “... ’e vereceğimiz bilgi belgeler ile bunların eklerinde yazılı olan bilgilerin doğru olduğunu, yanıltıcı bilgi vermediğimizi, bilgilerde değişiklik olması halinde yeni bilgileri vereceğimizi, satın alacağımız mal/hizmete yönelik olarak yanlış ve yanıltıcı bilgi vermeyeceğimizi, söz konusu bilgilerin gerçeğe aykırı olduğunun tespiti halinde, ... tarafından hakkımızda yapılacak yasal işlemleri şimdiden kabul ettiğimizi” hükümlerinin yer almakta olduğu,

Bu hükümler bağlamında, Sayıştay tarafından hazırlanan sorgudaki tespitlere istinaden, aynı gider gerçekleşmeleri için ... ’den alman tutarın tahsil edilmesi amacı ile “... Uygunsuzluk Yönergesi” ve “... Alacakların Tahsilinde 659 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname Kapsamında Sulh ve Taksitlendirmeye İlişkin Usul ve Esaslar” a uygun olarak, 13/08/2015 tarihinde Uygunsuzluk Tespiti ile işlemlerin başlatıldığı ve İşletmenin verdiği düşünülen zararın tazmini noktasında ... ’den alınan destek tutarının, ... ’e geri ödeneceğini bildirdiği,

... Alacakların Tahsilinde 659 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname Kapsamında düzenlenen; ... Alacakların Tahsilinde 659 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname Kapsamında Sulh ve Taksitlendirmeye İlişkin Usul ve Esasları”; Madde-4 (1) (a) “Başkanlığın alacaklarının garanti altına alınması ve en hızlı şekilde tahsil edilmesi” ilkesine göre, geri ödemlerinin büyük bir kısmının gerçekleşerek alacak kayıtları yapıldığı ve takibin devam ettiği, bu bağlamda, 20/05/2016 tarihi itibariyle de ... TL geri ödenecek tutar kaldığı, alacağın son taksitinin ise 20/09/2016 tarihinde geri ödenerek hesabın kapanacağını,

Belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“... ’ nın (... ) 2014 yılı hesabının 8’inci Dairede yargılanması sonucunda düzenlenen 05.04.2016 tarih ve 133 nolu ilamın 9’uncu maddesinde yer alan tazmin hükmünü harcama yetkilisi sıfatıyla temyiz eden ... ’in ilgi yazı ekinde gönderilen dilekçesi ve ekleri incelendi.

Dilekçede özetle, ... tarafından KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı çerçevesinde KOBİ’lere verilen destekleten yararlanan ... Ltd. Şti.nin Araştırma-Geliştirme ve İnovasyon Destek Programı kapsamında sunduğu projeye, ... tarafından da destekleme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiş ise de yapılan işlemde herhangi bir kamu zararının bulunmadığı ileri sürülmekte ve tazmin hükmünün kaldırılması istenilmektedir.

İlama konu olan olayda, Firma öncelikle 15.2.2013 tarihinde ... ’e başvuruda bulunmuş ve 26.4.2013 tarihinde de 18 ay süreyle desteklenmesine karar verilmiştir. İlgili Firma, ... ’in bilgisi dışında daha somaki bir tarih olan 31.5.2013 de “ KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı” çerçevesinde ... ’a da müracaat etmiş ve 21.8.2013 tarihinde projesi kabul edilerek, bu tarihten itibaren destek almaya başlamıştır.

Aynı gider gerçekleşmeleri için ... ’tan da destek alınmaya başlandığı hususunda Firma veya ... tarafından ... ’e herhangi bir bilgi verilmemiş olup, bütün iş ve işlemler ... tarafından mevzuatta belirtilen usul ve esaslar kapsamında eksiksiz olarak yerine getirilmiştir. Diğer taraftan ... ’in diğer kamu kurum ve kuruluşlarının veri tabanlarında aynı işletmenin destek alıp almadığını sorgulayabileceği bir sistemde bulunmamaktadır. Dolayısıyla olayda ilgilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığından, talebinin kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve sorumlular ... , ... ile ... ve Sayıştay Başsavcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra, gereği görüşüldü;

133 sayılı ilamın 9 uncu maddesiyle; ... tarafından KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı çerçevesinde KOBİ’lere verilen destekten yararlanan ... Ltd. Şti.’nin Araştırma-Geliştirme ve İnovasyon Destek Programı kapsamında sunduğu “Uzun Dayanımlı İnsansız Hava Sistemi Tepegöz Projesi” gereğince aynı gider gerçekleşmesi için ... tarafından da destekleme yapılması ile ilgili olarak ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

... Araştırma-Geliştirme, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı Uygulama Esasları’nın “Çeşitli ve Son Hükümler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…

(11) Vergi, sosyal güvenlik primi v.b. yasal yükümlülükler hariç olmak üzere aynı gider gerçekleşmesi için farklı kurum/kuruluşlardan destek alınamaz. Bu husus Taahhütnamede yer alır.

…” denilmektedir.

15.06.2010 tarih ve 27612 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ... Destek Programları Yönetmeliği uyarınca hazırlanan Araştırma-Geliştirme, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programına ilişkin işletmelerin imzaladığı Taahhütname’nin 6’ncı maddesinde;

“Vergi, sosyal güvenlik primi v.b. yasal yükümlülükler hariç olmak üzere aynı gider gerçekleşmesi için farklı kurum/kuruluşlardan destek almayacağımızı, kabul, beyan ve taahhüt ederiz.” hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu taahhütname, ilgili şirket olan ... Ltd. Şti. tarafından 26.04.2013 tarihinde imzalanmıştır.

... 1507-KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı Uygulama Esasları’nın “Kamu kaynaklı desteklerin düşülmesi” başlıklı 8 inci maddesinde ise;

“(1) Kuruluşlar başvuruda bulundukları projeler için kamunun sağladığı diğer desteklerden yararlanabilirler. Proje destek başlama ve bitiş tarihleri arasında diğer kamu kaynaklarından sağlanan geri ödemesiz destekler, öneri ve/veya destek başvurularında belirtilmelidir.

(2) Proje destek başlama ve bitiş tarihleri arasında ulusal kamu kaynaklarından sağlanan geri ödemesiz destekler, AGY301’de bildirilen desteğin alındığı harcamalardan düşülerek desteklenmeye esas harcama tutarı belirlenir. Personel giderleri dışındaki harcama ve gider kalemleri için bu uygulama, desteğin sağlandığı tarih dikkate alınmadan yapılır. Personel giderlerinde ise, aynı dönem içinde aynı kişilere ulusal kamu kaynaklarından sağlanan destekler söz konusu kişinin ... 'a beyan edilen aynı dönemine ait o kişiye ait harcamalarından düşülerek yapılır

(3) Kredi şeklinde geri ödemeli olarak alınan desteklerde bu madde uyarınca uygulama yapılmaz. 28/02/2008 tarih ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Kanun ile 13/06/2006 tarih ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda yer alan “Ar-Ge İndirimi” tanımı altında Ar-Ge faaliyetinde bulunan kuruluşlara sağlanan destekler bu madde kapsamında değerlendirilmez…” denilmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile kamu kaynaklı desteklerin mükerrer kullanılmasını önlemek amacıyla düzenlemeler getirilmiş ve aynı gider kalemi için kamu kaynaklı destek unsurlarından yararlanan işletmelerin diğer kamu kurumlarının desteklerinden yararlanamayacağı kurala bağlanmıştır.

Rapor dosyası ve temyizi talep edilen ilam maddesinin incelenmesinden; ... Hizmet Merkezi Müdürlüğü Ar-Ge ve İnovasyon Programı Kurulu’nun 10.04.2013 tarih ve 2013-ODTÜ/4-0306/06 nolu kararı ile ... Ltd. Şti.’nin sunduğu “Uzun Dayanımlı İnsansız Hava Sistemi Tepegöz Projesi”nin ... tarafından desteklenmesine karar verilmiştir. 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı çerçevesinde aynı işletmenin sunduğu 7130590 Proje numaralı “Güneş Enerjili İnsansız Hava Gemisi Projesi”nin ise 01.05.2013 tarihinden başlamak üzere ... tarafından desteklendiği, ... tarafından desteklenen proje ödemeleri ile ... tarafından verilen destekler karşılaştırıldığında işletmenin aynı gider gerçekleşmeleri için ... ’ten de destek aldığı görülmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde:

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır…”

hükmü yer almakta olup, sorumluluğa ilişkin 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı’nda ise:

“…Kanunun 71’inci maddesinde, “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır” şeklinde tanımlanarak kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak unsurlar a-g işaretli bentlerde sayılmıştır. Gerek bu madde gerek diğer maddeler nazara alındığında 5018 sayılı Kanuna göre mali sorumluluğun şartları şöylece sıralanabilir:

• Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem bulunmalıdır.

-Ortada bir kamu zararı olmalıdır.

-Mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemle zarar arasında bir illiyet olmalıdır.

Bu yeni sorumluluk sisteminde objektif kusursuz sorumluluk anlayışından vazgeçilmiş bulunulmaktadır…”

denilmektedir.

Buna göre harcama sürecinde görevli kamu görevlilerinin oluşan ya da oluştuğu düşünülen bir kamu zararından sorumlu tutulabilmesi için; kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem bulunmalı ve mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemle zarar arasında bir illiyet bağı bulunması gerekmektedir.

Sorumlular harcama sürecinde, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak yer almaktadır.

Destek programları ... Destek Programları Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin (b) bendinde:

“Destek Programı: Amacı, kapsamı, destek türleri ve unsurları, destek miktarı, destek oranı ve her bir programa mahsus genel hükümleri İcra Komitesi tarafından belirlenen ve Başkanlık tarafından yürütülen programı, … ifade eder.”

şeklinde tanımlanmış olup “Destek programları” başlıklı 5 inci maddesinde ise:

“(1) Bu Yönetmelik kapsamında sağlanacak destekler, ... tarafından destek programları çerçevesinde verilir.

(2) Destek programları; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun biçimde gerçekleştirmek, ihracattaki paylarını artırmak, araştırma-geliştirme, yenilik ve işbirliği faaliyetlerini desteklemek ve girişimcilik kültürünü geliştirmek amacına uygun olarak; Ar-Ge ve yenilik, endüstriyel uygulama, girişimcilik, pazarlama, edönüşüm, kurumsallaşma, markalaşma, kalite geliştirme, tasarım, çevre, enerji ve işbirliği-güçbirliği ile günün şartlarına bağlı olarak oluşabilecek diğer konularda, Kalkınma Planları, Hükümet Programları ve Yıllık Programlarda belirlenen hedefler dikkate alınarak hazırlanır. Destek programlarına ilişkin olarak Kalkınma Ajansları ile kurulacak işbirliğinin çerçevesi protokoller ile belirlenir.

(3) Destek programlarının teknik, mali ve idari hususları her bir destek programında ayrı ayrı belirtilir. Destek programları; amaç, kapsam, destek türleri ve unsurları, destek miktarı, destek oranı ve her bir programa mahsus genel hükümleri içerir.

(4) Destek programları, İcra Komitesi onayı ile yürürlüğe girer. Onaylanan destek programları ... ’in www.... .gov.tr internet adresinden duyurulur, ayrıca yazılı duyuru yapılmasına gerek yoktur. Destek programlarının değiştirilmesi, kaldırılması ve/veya birleştirilmesi İcra Komitesi kararıyla yapılabilir.

(5) İcra Komitesi tarafından onaylanan destek programlarının uygulama esasları Başkanlıkça belirlenir ve ... ’in www.... .gov.tr internet adresinden duyurulur, ayrıca yazılı duyuru yapılmasına gerek yoktur.”

hükmüne yer verilmiştir.

Diğer yandan KOBI Proje Destek Programı Uygulama Esasları’nın “Destek ödemeleri” başlıklı 13 üncü maddesinde de:

“(1) İşletme, KOBİ Proje Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporu, proje kapsamında yapılan giderlere ilişkin fatura/fatura yerine geçen belgeler ve bunların ödendiğine dair banka dekontları ile birlikte Hizmet Merkezine başvurur. KOBİ Proje Destek Programı Proje Başvuru Formu hazırlama aşamasında danışmanlık hizmeti alınmış ise buna ait fatura ilk izleme dönemine ait harcama belgeleri ile birlikte sunulur.

(2) KOBİ Proje Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporu ve ekinde verilen o izleme dönemi içinde yapılmış harcamalara ilişkin ödeme belgeleri Hizmet Merkezi tarafından değerlendirilir.

(3) Proje kapsamında makine-teçhizata ilişkin destek ödemesi yapılmadan önce, işletmeden sorumlu personel işletmeyi ziyaret ederek ekte yer alan KOBİ Proje Destek Programı Tespit Tutanağını düzenler.

(4) Değerlendirme sonucunun uygun bulunması halinde işletmeden sorumlu personel tarafından ekte yer alan KOBİ Proje Destek Programı Destek Ödeme Oluru hazırlanarak Hizmet Merkezi Müdürünün oluruna sunulur.

(5) Destek ödemeleri, ... Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesinde belirtilen ödeme belgeleri ile birlikte Ödeme Emri Belgesinin eki olarak, ön mali kontrole tabi tutulanlar Strateji Geliştirme ve Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı İç Kontrol Müdürlüğüne, tabi tutulmayanlar ise ilgili Muhasebe Müdürlüklerine gönderilir. İlgili Muhasebe Müdürlüğü tarafından işletmenin banka hesabına destek ödemesi aktarılır.

(6) İlgili mevzuatında belirtilen limitlerin üzerinde vergi ve/veya SGK borcu bulunan işletmenin destek ödemesi yapılmaz. Ancak işletme tarafından mahsup dilekçesi verilmesi halinde, söz konusu borç destek tutarından mahsup edilerek ilgili kurum/kuruluşun banka hesabına, varsa kalan tutar işletmenin banka hesabına destek ödemesi olarak aktarılır.”

denilmektedir.

Buna göre işletmeden sorumlu personel olarak görev yapan sorumlunun, yukarıda yer verilen mevzuatta yapmakla yükümlü olduğu görevler; işletmeyi ziyaret ederek KOBİ Proje Destek Programı Tespit Tutanağını düzenlemek, değerlendirme sonucunun uygun bulunması halinde KOBİ Proje Destek Programı Destek Ödeme Oluru hazırlayarak Hizmet Merkezi Müdürünün oluruna sunmak ve ... Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesinde belirtilen ödeme belgeleri ile birlikte Ödeme Emri Belgesinin eki olarak muhasebe müdürlüğüne göndermek olup anılan işlemler ilgili destek ödemeleri için yapılmıştır.

Bununla birlikte ... Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesi’nin “Ödeme emri belgesi ve eklerinin ön mali kontrol işlemleri” başlıklı 11 inci maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu hususla ilgili olarak; “(3) Harcama birimlerince, harcamanın niteliğine göre 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde tanımlanan belgelerin tamamı, desteğin türüne göre 15.06.2010 tarih ve 27612 sayılı Resmi Gazetede yayımlan ... Destek Programları Yönetmeliği, ... Destek Programı ve Destek Programları Uygulama Esaslarına uygun olarak tespit edilen ve destek kontrol formlarında destek ödeme dosyasında bulunması gereken belgeler sütununda belirtilen belgelerin tamamı ödeme emri belgesine eklenmek suretiyle Daire Başkanlığına gönderilir. Gönderilen belgeler İç Kontrol Müdürlüğünce idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı finansman programı, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönünden en geç yedi iş günü içerisinde değerlendirilerek ödenmesi uygun görülen belgeler üzerine “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek kontrol yetkilisi tarafından imzalandıktan sonra ödenmek üzere ilgili muhasebe birimine gönderilir. Uygun görülmeyen evraklar ise aynı süre içinde Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde ilgili harcama birimine iade edilir.” denilmekte olup ilgili personel açısından anılan belgelerin hazırlanması ve ödeme emri belgesine eklenmesi dışında söz konusu evrakların doğruluğunu inceleme ya da soruşturma şeklinde bir yükümlülük de bulunmamaktadır.

Kamu zararı oluştuğu kabul edilen destek talepleri öncelikle ... ’e yapılmış, ödeme Olur’u hazırlanmış ve daha sonra işletme tarafından ... ’tan destek talebinde bulunulmuş, ... veya başka bir kurum tarafından aynı personel için destek alınacağı ile ilgili herhangi bir bilgi işletme veya ... tarafından ... ’teki muhataplarına iletilmemiş, ödeme işlemleri gerçekleştirilirken yönetmelik ve yönergelere uygun olarak gerekli kontroller yapılmış, işletme ... ’e destek talebi ek’inde verdiği ödemeye esas belgeleri ... ’a daha sonra vermiş ve sorumluların başka kurumlardan destek aldığı ile ilgili bir kontrol mekanizmasına da sahip olmadığı anlaşılmış, bu konuda bir kontrol yapılması ile ilgili ... mevzuatında Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme görevlilerine verilmiş bir görev de bulunmamakta ve işletme bildirmediği sürece bir başka kurumdan destek alındığı veya projesinin desteklendiği ile ilgili herhangi bir bilgiye ulaşma imkânlarının bulunmadığı ortadadır.

Bu bakımdan kamu zararının oluşması için, başta ifade olunan, kasıt, kusur veya ihmalden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem bulunmadığı gibi mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemle zarar arasında bir illiyet bağı da yoktur.

Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 139 sayılı İlamın 9 uncu maddesiyle verilen ... TL’nin tazminine ilişkin hükmün BOZULARAK, dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine, Oy çokluğuyla,

Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve ... Başkanı ..., Üyeler; ... ve ...’nın karşı oy gerekçesi:

... Araştırma-Geliştirme, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı Uygulama Esasları’nın “Çeşitli ve Son Hükümler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…

(11) Vergi, sosyal güvenlik primi v.b. yasal yükümlülükler hariç olmak üzere aynı gider gerçekleşmesi için farklı kurum/kuruluşlardan destek alınamaz. Bu husus Taahhütnamede yer alır.

…” denilmektedir.

15.06.2010 tarih ve 27612 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ... Destek Programları Yönetmeliği uyarınca hazırlanan Araştırma-Geliştirme, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programına ilişkin işletmelerin imzaladığı Taahhütname’nin 6’ncı maddesinde;

“Vergi, sosyal güvenlik primi v.b. yasal yükümlülükler hariç olmak üzere aynı gider gerçekleşmesi için farklı kurum/kuruluşlardan destek almayacağımızı, kabul, beyan ve taahhüt ederiz.” hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu taahhütname, ilgili şirket olan ... Ltd. Şti. tarafından 26.04.2013 tarihinde imzalanmıştır.

... 1507-KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı Uygulama Esasları’nın “Kamu kaynaklı desteklerin düşülmesi” başlıklı 8 inci maddesinde ise;

“(1) Kuruluşlar başvuruda bulundukları projeler için kamunun sağladığı diğer desteklerden yararlanabilirler. Proje destek başlama ve bitiş tarihleri arasında diğer kamu kaynaklarından sağlanan geri ödemesiz destekler, öneri ve/veya destek başvurularında belirtilmelidir.

(2) Proje destek başlama ve bitiş tarihleri arasında ulusal kamu kaynaklarından sağlanan geri ödemesiz destekler, AGY301’de bildirilen desteğin alındığı harcamalardan düşülerek desteklenmeye esas harcama tutarı belirlenir. Personel giderleri dışındaki harcama ve gider kalemleri için bu uygulama, desteğin sağlandığı tarih dikkate alınmadan yapılır. Personel giderlerinde ise, aynı dönem içinde aynı kişilere ulusal kamu kaynaklarından sağlanan destekler söz konusu kişinin ... 'a beyan edilen aynı dönemine ait o kişiye ait harcamalarından düşülerek yapılır

(3) Kredi şeklinde geri ödemeli olarak alınan desteklerde bu madde uyarınca uygulama yapılmaz. 28/02/2008 tarih ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Kanun ile 13/06/2006 tarih ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda yer alan “Ar-Ge İndirimi” tanımı altında Ar-Ge faaliyetinde bulunan kuruluşlara sağlanan destekler bu madde kapsamında değerlendirilmez…” denilmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile kamu kaynaklı desteklerin mükerrer kullanılmasını önlemek amacıyla düzenlemeler getirilmiş ve aynı gider kalemi için kamu kaynaklı destek unsurlarından yararlanan işletmelerin diğer kamu kurumlarının desteklerinden yararlanamayacağı kurala bağlanmıştır.

Rapor dosyası ve temyizi talep edilen ilam maddesinin incelenmesinden; ... Hizmet Merkezi Müdürlüğü Ar-Ge ve İnovasyon Programı Kurulu’nun 10.04.2013 tarih ve 2013-ODTÜ/4-0306/06 nolu kararı ile ... Ltd. Şti.’nin sunduğu “Uzun Dayanımlı İnsansız Hava Sistemi Tepegöz Projesi”nin ... tarafından desteklenmesine karar verilmiştir. 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı çerçevesinde aynı işletmenin sunduğu 7130590 Proje numaralı “Güneş Enerjili İnsansız Hava Gemisi Projesi”nin ise 01.05.2013 tarihinden başlamak üzere ... tarafından desteklendiği, ... tarafından desteklenen proje ödemeleri ile ... tarafından verilen destekler karşılaştırıldığında işletmenin aynı gider gerçekleşmeleri için ... ’ten de destek aldığı görülmektedir.

Sorumluların savunmalarının temelini; destek taleplerinin öncelikle ... ’e yapıldığı, ödeme Olur’u hazırlandığı ve daha sonra ... ’tan destek talebi yapıldığı, ... veya başka bir kurum tarafından aynı personel için destek alınacağı ile ilgili herhangi bir bilginin işletme veya ... tarafından ... ’e iletilmediği, ödeme işlemleri gerçekleştirilirken yönetmelik ve yönergelere uygun olarak gerekli kontrollerin yapıldığı, işletmenin ... ’e destek talebi ek’inde verdiği ödemeye esas belgeleri ... ’a daha sonra verdiği ve başka kurumlardan destek alındığı ile ilgili bir kontrol mekanizmasının bulunmadığı, bu konuda bir kontrol yapılması ile ilgili ... mevzuatında Harcama Yetkilisine ve Gerçekleştirme görevlisine verilmiş bir görev olmadığı ve işletme bildirmediği sürece bir başka kurumdan destek alındığı veya projesinin desteklendiği ile ilgili herhangi bir bilgiye ulaşma imkânlarının bulunmadığı oluşturmaktadır.

Sorumlular savunmalarında bunu ileri sürmekle birlikte yapılan harcamanın “kamu zararı” olduğunu kabul etmekte ve verilen tazmin hükmü ile ilgili olarak 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilen ... TL nin (Faiz 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına ayrıca kaydedilmiş olup tahsilata dâhildir.) 659 sayılı KHK kapsamında taksitlendirme yoluyla tahsilat işlemlerinin başlatılmış olduğunu, 20.05.2016 tarihi itibariyle de ... TL geri ödenecek meblağın kaldığını, alacağın son taksitinin ise 20.09.2016 tarihinde geri ödenerek hesabın kapanacağını ifade etmektedirler.

Diğer yandan Araştırma-Geliştirme, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programına ilişkin işletmelerin imzaladığı Taahhütname’nin 1 inci maddesinde:

“... Destek Programlan Yönetmeliğinin, Araştırma- Geliştirme, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı ile bu Programa ilişkin Uygulama Esaslarının ve ... Uygunsuzluk Yönergesinin bu taahhütnamenin ayrılmaz bir parçası ve eki olduğunu, bu mevzuatın tamamını okuduğumuzu, bunlarda yapılacak düzenlemelere ilişkin değişiklikler doğrultusunda yapılacak işlemleri baştan kabul ettiğimizi ve tüm hükümlerine kayıtsız şartsız uyacağımızı”

2 nci maddesinde ise:

“... ’e vereceğimiz bilgi belgeler ile bunların eklerinde yazılı olan bilgilerin doğru olduğunu, yanıltıcı bilgi vermediğimizi, bilgilerde değişiklik olması halinde yeni bilgileri vereceğimizi, satın alacağımız mal/hizmete yönelik olarak yanlış ve yanıltıcı bilgi vermeyeceğimizi, söz konusu bilgilerin gerçeğe aykırı olduğunun tespiti halinde, ... tarafından hakkımızda yapılacak yasal işlemleri şimdiden kabul ettiğimizi” hükümlerinin yer almaktadır.

Buna göre taahhütnamenin yukarıda yer verilen hükümlerine aykırı olarak gerçekleşen destek ödemelerinin (farklı idareler tarafından aynı ödeme kalemleri için yapılan destekler) Sayıştay denetimi dışında ortaya çıkması halinde de söz konusu mükerrer ödeme yine ... Uygunsuzluk Yönergesi kapsamında tahsil edilecektir. Nitekim gerçekleşen kamu zararı, Sayıştay Denetimi sırasında tespit edilmekle birlikte tahsilat ... tarafından yine ... Uygunsuzluk Yönergesi’ne göre yapılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 133 sayılı İlamın 9 uncu maddesiyle ... TL için verilen tazmin hükmünün Tasdikine karar verilmesi gerekir.

Karar verildiği 20.09.2017 tarihi ve 43305 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.