Sayıştay 8. Dairesi 40954 Kararı - Özel Bütçe İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 8

• Dosya No: 40954

• Tutanak No: 44278

• Tutanak Tarihi: 04.04.2018

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Uygulama işinde; yeni birim fiyat analizinde karotla delik açma işlemi karşılığının olması gerekenden fazla alınması;

17- 64 sayılı İlamın 14. maddesinin E) bendiyle; … yüklenimindeki … İşinde; oluşturulan 236-303/A poz nolu “Karot makine ile betonarme kiriş, kolon, perde, tavan ve döşemelerde delik açma ve kapama (88-122 mm’lik matkapla)” imalatına ilişkin yeni birim fiyat analizinde karotla delik açma işlemi karşılığı olarak % 35 yerine % 85 alındığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda adı geçen Sorumlular, ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; Sayıştay 8. Dairesinin yapmış olduğu değerlendirmede; 236-303 “Karot makina ile betonarme kiriş, kolon, perde, tavan ve döşemelerde delik açma, kapatma” pozundan türetilen 236-303/A “Karot makina ile betonarme kiriş, kolon, perde, tavan ve döşemelerde delik açma” analizi ile ilgili olarak; analizin oluşturulmasında emsal alınan … Bakanlığının 236.303 nolu “Karotla betonarme kiriş, kolon, perde, tavan ve döşemelerde delik açma, kapama 88-122 mm” pozunda deliğin eski durumuna uygun olarak kapatılması için yüzeylerin belli olmayacak şekilde sıva, badana veya boyasının yapılmasında kullanılacak malzeme ve işçilik karşılığında yapılan işlerin analizin % 65’ini oluşturduğu, dolayısıyla sadece delik açma, işin % 35’ine tekabül etmekte olup yapılan yeni birim fiyat analizinde delik açma karşılığı olarak % 85 oranının alınması nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiğinin belirtildiğini, konuyla ilgili ilk savunmanın aşağıdaki şekilde olduğunu;

“Açıkça ortaya koyulan sebeplerden; sabit bir delik açma/delik kapama oranından bahsedilemez. Bu işte kesilen betonlar ortalama 55x150 cm boyutlarındaki büyük boyutlu kirişlerdi. Kesim sırasında kirişlerin içindeki yoğun demir donatı ve kirişler kesildikçe kirişlerde kısmi kopmaların karot ucunu sıkıştırması gibi sorunlar da göz önünde bulundurularak, aşağıdaki hesap yapılmış ve % 85’lik oran kabul edilmiştir.

Bu işe özel oluşturulan 236-303/A analizinin makine tesisat borularının geçirilmesi pozu olmadığı ortadadır. Eski eser yapının özgün duvarlarına mesnetli büyük boyutlu kirişlerin karot makinesiyle kesilmesi pozudur. Dolayısıyla işin yapılması özellikle itina gerektirmektedir. Tüm bunlar dikkate alındığında, belirlenen % 85’lik kesme-delme karşılığı oranı uygun olduğundan kamu zararı olarak çıkarılan … TL’nin kaldırılmasını arz ederim.”

Denildiğini, 8. Daire 2016/64 sayılı İlamın 14/E maddesinde temel olarak; analizin oluşturulmasında emsal alınan … Bakanlığının 236.303 nolu “Karotla betonarme kiriş, kolon, perde, tavan ve döşemelerde delik açma, kapama 88-122 mm” pozunda deliğin eski durumuna uygun olarak kapatılması için yüzeylerin belli olmayacak şekilde sıva, badana veya boyasının yapılmasında kullanılacak malzeme ve işçilik karşılığında bu yapılan işlerin analizin % 65’ini oluşturduğunun, dolayısıyla sadece delik açma işinin analizin % 35’ine tekabül etmekte olduğunun belirtildiğini, 236-303 pozunun tesisat pozu olması sebebiyle analizinin bulunmadığını, tarifinde de yine bir orandan bahsedilmediğini (2011 yılından itibaren yayımlanmadığını), dolayısıyla % 35 - % 65 gibi hareket etmenin göreceli bir kavram olduğunu, ayrıca; 2016 yılı itibariyle … Genel Müdürlüğü Birim Fiyat Kitabına V.0712/6 “Güçlendirme Amaçlı Tuğla Duvarda Karot Makinesi Kullanılarak 35 mm çapında tek seferde 3 m'ye kadar (3 m dahil) Darbesiz ve Tahribatsız Delik Delinmesi İşçiliği” pozunun dahil edildiğini, pozun analizinin delik çapı, delinecek yapı cinsi gibi farklılıklara ve işin özelliğine göre oluşturulduğunu, ilama konu işin, 2016 yılında yapılsaydı karotla delik açılması analizinin dilekçede gösterildiği şekilde oluşturulacağını, bahse konu işin yapıldığı süreçte, … Genel Müdürlüğü ve diğer birim fiyatlarda birim fiyatın bulunmamasının 236.303/A pozundan yararlanmalarını zorunlu kıldığını, 2016 yılı içinde aynı iş ve şartlar için çıkan rayiç fiyatın … TL/m olduğunu, yani 1 cm delik açılması için … TL bedelinin bulunduğunu, 236.303/A pozu doğrultusunda hazırlanan rayiç fiyatın makul olduğunun ortada olduğunu, sonuç olarak; yeni birim fiyatın yayınlanması ve birim fiyata göre hesaplanan tutarın yapılan ödemeden yüksek olması nedeniyle kamu zararına ilişkin tazmin hükmünün ortadan kaldırılmasını arz ve teklif etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında özetle; dilekçede ilamın 14/E maddesine ilişkin olarak; işin yapıldığı süreçte … Genel Müdürlüğü ve diğer birim fiyatlarda birim fiyatın bulunmamasının 236.303/A pozundan yararlanmayı zorunlu kıldığı, 236.303/A pozu doğrultusunda hazırlanan rayiç fiyatın makul olduğunun ileri sürüldüğü ve tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; 236.303 poz nolu Karot makine ile kolon, perde, tavan ve döşemelerde delik açma kapama işinin … Bakanlığı inşaat-takviye ve güçlendirme pozlarında “filiz ekimi” için analizlere dahil edilmiş olup: “Kırıcı matkapla delik açma bedeli karşılığı karot makinasının % 20 sinin alınması amacıyla % 20 delik uzunluğuna uygulanmıştır.” şeklinde olduğu, karot makinası ile delik açmanın 236.100 ana pozu altında detaylandırıldığı, tanımı açık olup; delik açma kapama, yüzey belli olmayacak şekilde sıva, badana, boyasında kullanılacak malzeme ve işçilik karşılığının tanım kapsamında olduğu, konunun … Bakanlığınca da değerlendirildiği ve sadece karotla delik açma işleminin birim fiyatın % 20 si olabileceği, düzenlenen 20 civarındaki analizde uygulandığı, bu nedenle talebin reddedilerek Daire kararının onanmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Yukarıda adı geçen Sorumlular, Başsavcılık mütalaasına yanıt olarak yine ortaklaşa gönderdikleri ikinci temyiz dilekçesinde özetle; tüm maddeler için yeni belgeler ve bulgular doğrultusunda temyiz talebinin ayrıntılarıyla açıklandığını, Sayıştay Başsavcılığı tarafından taleplerinin reddedilmesinin istenildiğini, Başsavcılığın mütalaasına katılmamakla birlikte; önceki savunmalarında sunmuş oldukları belge ve bilgiler doğrultusunda duruşmalı temyiz taleplerinin değerlendirilmesini arz ve teklif etmişlerdir.

Başsavcılık ikinci mütalaasında özetle; dilekçede adı geçenler tarafından ileri sürülen hususların önceki yazılarında belirttikleri görüşlerinin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından; yargılamanın söz konusu mütalaaya göre karara bağlanmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Yukarıda adları sayılan duruşmaya katılan sorumlular ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra (yine yukarıda adı sayılan duruşmaya katılmayan sorumluların ise dosya üzerinde ve gıyaplarında),

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

236-303/A poz nolu “Karot makine ile betonarme kiriş, kolon, perde, tavan ve döşemelerde delik açma ve kapama (88-122 mm’lik matkapla)” işine ilişkin yeni birim fiyat analizinin oluşturulmasında emsal alınan … Bakanlığının 236.303 nolu “Karotla betonarme kiriş, kolon, perde, tavan ve döşemelerde de delik açma, kapama 88-122 mm” pozunda deliğin eski durumuna uygun olarak kapatılması için yüzeylerin belli olmayacak şekilde sıva, badana veya boyasının yapılmasında kullanılacak malzeme ve işçilik karşılığı da yer almaktadır ve bu karşılık, (sorguya gönderilen savunma eklerinden görüleceği üzere) analizin % 65’ini oluşturmaktadır. Dolayısıyla sadece delik açma, işin % 35’ine tekabül etmekte olup; yapılan yeni birim fiyat analizinde delik açma işinin karşılığı olarak 2011 yılı birim fiyatının % 85’inin alınması mevzuata uygun değildir.

Kaldı ki, yukarıda açık tanımı yapılan 236.303 pozu … Bakanlığı (eski adıyla … Bakanlığı) inşaat-takviye ve güçlendirme pozlarında “filiz ekimi” için analizlere dâhil edilmiş olup; “Kırıcı matkapla delik açma bedeli karşılığı karot makinasının % 20 sinin alınması amacıyla % 20 delik uzunluğuna uygulanmıştır.” şeklindedir.

Öte yandan, karot makinası ile delik açma 236.100 ana pozu altında detaylandırılmıştır. Tanımı açık olup; delik açma kapama, yüzey belli olmayacak şekilde sıva, badana, boyasında kullanılacak malzeme ve işçilik karşılığı tanım kapsamındadır. (Rapor ekinde sunulan belgeden anlaşılacağı üzere) Konu … Bakanlığınca (eski adıyla … Bakanlığınca) da değerlendirilmiş ve sadece karotla delik açma işleminin birim fiyatın % 20 si olabileceği kabul edilmiştir.

Bu itibarla, 236.303 nolu pozun tarifinden hareketle bulunan ve delik açma için öngörülen % 35 oranı makul olup, olayın bu yönüyle tazmin hükmünde hukuken bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Son olarak, temyiz dilekçesinde 2016 yılı itibariyle … Genel Müdürlüğü Birim Fiyat Kitabına V.0712/6 “Güçlendirme Amaçlı Tuğla Duvarda Karot Makinesi Kullanılarak 35mm çapında tek seferde 3 m'ye kadar (3 m dâhil) Darbesiz ve Tahribatsız Delik Delinmesi İşçiliği” pozunun dâhil edildiği ve bu poz doğrultusunda karotla delik açılması analizinin yapılması durumunda çıkan rayiç fiyat karşısında 236.303/A pozundaki rayiç fiyatın makul olduğu iddia edilmekte ise de; ilama konu olay delik açma oranının uygulandığı yılda bulunduğu fiili poz (236.303/A) içerisindeki oranının makul olup olmaması hususu olmakla beraber, yapım şartları tamamen farklı ve farklı bir yıla ait poza ilişkin fiyat değerlendirmesi üzerinden yapılan kıyaslamanın hukuki bir geçerliliği de bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, sorumluların temyiz dilekçesindeki iddialarının reddedilerek 64 sayılı İlamın 14. maddesinin E) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, (Üyeler; … ve …’nün aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üyeler; … ve …’nün;

236-303 pozunun, tesisat pozu olması sebebiyle analizi bulunmamaktadır. Tarifinde de yine bir orandan bahsedilmemektedir. (2011 yılından itibaren yayımlanmamıştır.) Dolayısıyla (sorumluların sorguya gönderdiği savunmadaki döşeme kesimine ilişkin hesaplamalardan hareketle) % 35 - % 65 gibi oranlardan da söz edilemez.

Ayrıca, bu işte kesilen betonların ortalama 55x150 cm boyutlarındaki büyük boyutlu kirişler olduğu iddia edildiğinden; kesim sırasında kirişlerin içindeki yoğun demir donatı ve kirişler kesildikçe kirişlerde kısmi kopmaların karot ucunu sıkıştırması gibi sorunlar da göz önünde bulundurularak, İdarece yapılan hesap doğrultusunda % 85’lik oran kabul edilmiştir.

Özetle, bu işe özel oluşturulan 236-303/A analizinin makine tesisat borularının geçirilmesi pozu olmadığı; eski eser yapının özgün duvarlarına mesnetli büyük boyutlu kirişlerin karot makinesiyle kesilmesi pozu olduğu ortadadır. Bu nedenle, işin yapılması özellikle itina gerektirmektedir. Tüm bunlar dikkate alındığında, belirlenen % 85’lik kesme-delme karşılığı oranının uygun ve makul olduğu değerlendirilmektedir.

Son olarak, 2016 yılı itibariyle … Genel Müdürlüğü Birim Fiyat Kitabına V.0712/6 “Güçlendirme Amaçlı Tuğla Duvarda Karot Makinesi Kullanılarak 35mm çapında tek seferde 3m'ye kadar(3m dahil) Darbesiz ve Tahribatsız Delik Delinmesi İşçiliği” pozu dahil edilmiş olup, İdarece uygulanan pozdaki fiyatın bu fiyattan düşük olması karşısında da kamu zararı oluşmadığı görülmektedir.

Bu itibarla, sorumluların temyiz dilekçesindeki iddialarının kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.

Karar verildiği 04.04.2018 tarih ve 44278 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.