Sayıştay 8. Dairesi 40791 Kararı - Özel Bütçe Harcırah

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 8

• Dosya No: 40791

• Tutanak No: 42870

• Tutanak Tarihi: 15.03.2017

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Düzenlenen sempozyuma katılanlara ait tüm masrafları Yönetim Kurulu Kararı gereğince bütçeden karşılanmış olmasına rağmen ayrıca yurtdışı geçici görev yolluğu ödenmesi

2. ) 40 sayılı İlam’ın 2’nci maddesi ile, ...’te düzenlenen sempozyuma katılanlara ait tüm masraflar Yönetim Kurulu Kararı gereğince ... Başkanlığı bütçesinden karşılanmış olmasına rağmen ayrıca yurtdışı geçici görev yolluğu ödenmesi nedeniyle .... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Temyiz dilekçeleri ve Başsavcılık mütalaası 1’inci maddede belirtildiği gibidir.

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü;

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

... tarafından 20-21 Şubat 2014 tarihlerinde ...’te “...” adlı Sempozyum düzenlendiği ve sempozyumla ilgili olarak organizasyon hizmet alımı gerçekleştirildiği;

Yapılan hizmet alımı kapsamında, çeşitli kurumlardan toplam 75 kişilik katılımcı grubunun gidiş-dönüş uçak biletlerinin temininin, yurtiçi ve yurtdışındaki transferlerinin, tüm konaklamalarının, sabah, öğle ve akşam yemeklerinin ve diğer tüm organizasyon hizmetlerinin ... tarafından ödenen bedel karşılığında yüklenici firma tarafından koordine edildiği;

Söz konusu Sempozyuma ...ndan katılan toplam 7 kişiye 19-22 Şubat 2014 tarihleri için 4 günlük yurtdışı gündeliği ödendiği görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanununun, “Harcırahın unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde; “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”

“Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14’üncü maddesinde;

“Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:

1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvekkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere;

…”

“Yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarı” başlıklı 34’üncü maddesinde;

“Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tayin olunur.

(İkinci fıkra mülga: 23/1/1987 - KHK 269/4 md.)

Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir.” hükümleri bulunmaktadır.

25.01.2014 tarih ve 28893 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren 2014/5832 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Yurtdışı Gündeliklerine Dair Kararın 3’üncü maddesinde ise;

“(1) Geçici görevle yabancı ülkelere gidenlere özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir.

(2) Kurumlar, hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle, ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilirler. Ancak, bu şekilde ödenecek gündeliklerin ilgililerce kabul edildiğinin görev mahallinden ayrılmadan önce idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir.” denilmektedir.

Mevzuatta yer alan tanımı ile harcırah, yasaya göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını; yevmiye ise bu yasaya göre yolluk verilmesini gerektiren yolculuk ve oturmalar dolayısı ile ilgililere iaşe ve ibate giderlerinin karşılığı olarak miktarları yurtiçi görevlendirmeler için yılı Bütçe Kanunu ve yurtdışı görevlendirmeler için Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen gündeliği ifade etmektedir. Bu anlamda harcırah, kamu hizmetinin gerektirdiği görev sebebiyle kişilere ek gelir sağlama amacıyla değil; kişilerin katlandıkları zorunlu giderleri karşılamak amacıyla yapılan bir ödemedir.

Bu durumda, dilekçede de belirtildiği üzere, uluslararası sempozyumdaki katılımcıların konaklama, iaşe, şehir içi transfer gibi ihtiyaçlarını kendi imkanları ile gerçekleştirme zorunda kalmalarının, sempozyumun akademik Ar-Ge hizmetini amacından uzaklaştıracağı gerekçesiyle, katılımcıların Harcırah Kanununa konu olabilecek ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla özel bir firmadan sempozyum organizasyon hizmeti satın alınması mümkün olabilmekle birlikte; bu ihtiyaçlar karşılığı olarak, ... bütçesinden yüklenici firmaya yapılan ödemenin yanı sıra İlamda adı geçen kişilere de ayrıca gündelik ücreti ödenmesi mükerrerliğe sebebiyet verecektir.

Bununla birlikte, Kamu hizmetinin gerektirdiği görev sebebiyle kişilerin katlandıkları zorunlu giderlerin zaten kendi kurumlarınca fazlasıyla karşılandığı İlam konusu olayda, ilgililere ayrıca yurtdışı gündeliği ödenmesi Harcırah Kanununun düzenlenme amacına da aykırılık oluşturacaktır.

Kaldı ki İlamda, adı geçen kişilerin yurtdışı geçici ikametgahlarına gidiş ve dönüşlerinde geçen günler için yurtdışı gündeliği ödenebileceği kabul edilmiş; sadece ikametgahları boyunca ... tarafından iaşe, ibate ve transfer gibi tüm ihtiyaçlarının zaten karşılanmış olması nedeniyle, bugünler için gündelik ödenemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Bu itibarla, dilekçede ileri sürülen iddiaların reddedilerek 40 sayılı İlam’ın 2’nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, Oyçokluğu ile;

(Üye ...’ın, “Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

... tarafından 20-21 Şubat 2014 tarihlerinde ...’te “...” adlı Sempozyum düzenlendiği ve sempozyumla ilgili olarak organizasyon hizmet alımı gerçekleştirildiği;

Yapılan hizmet alımı kapsamında, çeşitli kurumlardan toplam 75 kişilik katılımcı grubunun gidiş-dönüş uçak biletlerinin temininin, yurtiçi ve yurtdışındaki transferlerinin, tüm konaklamalarının, sabah, öğle ve akşam yemeklerinin ve diğer tüm organizasyon hizmetlerinin ... tarafından ödenen bedel karşılığında yüklenici firma tarafından koordine edildiği;

Söz konusu Sempozyuma ...ndan katılan toplam 7 kişinin tüm ihtiyaçları bu organizasyon kapsamında karşılanmasına rağmen bu personele, 19-22 Şubat 2014 tarihleri için 4 günlük yurtdışı gündeliği ödendiği görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanununun, Tarifler başlıklı 3/a Maddesinde Harcırah;

Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını; ifade edeceği,

Aynı Kanun’un, Harcırahın unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde;

Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabileceği,

“Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14’üncü maddesinde ise;

“Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:

……………………………

………………………… denilmektedir.

Yukarıdaki hükümlere göre, geçici görevle yurt dışına gönderilenlere sadece yevmiye ve yol masrafı ödenebilecektir. Geçici görevle yurt dışına gönderilenlere ödenebilecek yol masrafı ve yevmiye karşılığı olan ödemeler, idarenin yaptığı organizasyon kapsamında söz konusu kişilere yapıldığından, bunlara ayrıca yevmiye ödenmesi mükerrerliğe sebebiyet verecektir.

Konu ile ilgili olarak yapılan temyiz duruşması sırasında, idare temsilcisi tarafından 6245 sayılı Kanun’un mülga 41. Maddesinden bahisle anılan kişilere ayrıca yevmiye ödenebileceği iddia edilmiş ise de, söz konusu maddenin ilamın konusuyla ilgisi bulunmamaktadır.

Bu itibarla, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların reddiyle 40 sayılı İlam’ın 2’nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün Tasdiki gerekir” şeklindeki farklı görüşüyle)

(Temyiz Kurulu ve ... Daire Başkanı …’ın “6245 sayılı Harcırah Kanununun, ‘Yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarı’ başlıklı 34’üncü maddesinde;

‘Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tayin olunur. (İkinci fıkra mülga: 23/1/1987 - KHK 269/4 md.)

Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir.’

Bakanlar Kurulunca çıkarılan ‘Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar’ın 3’üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise;

‘(1) Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir.

(2) Kurumlar, hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle, ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilirler. Ancak, bu şekilde ödenecek gündeliklerin ilgililerce kabul edildiğinin görev mahallinden ayrılmadan önce idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir.’ hükümleri yer almaktadır.

...nun İlama konu olan yurtdışı faaliyetlerinin, Yurtdışı Gündeliklerine Dair Bakanlar Kurulu Kararının 3’üncü maddesinin ikinci fıkrası esas alınarak bir değerlendirmeye tabi tutulması gerekmekte olup; ilgili maddede bazı şartlar sayılarak bu durumların gerçekleşmesi halinde kurumların ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Birinci fıkradaki geçici görevle yabancı ülkelere gidenlere özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapılması durumunda bu ödemelerin gündeliklerden indirileceği hükmü, emredici nitelikte iken ikinci fıkra hükmü emredici nitelikte değildir. Söz konusu fıkrada, ‘Kurumlar hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilirler. Ancak, bu şekilde ödenecek gündeliklerin ilgililerce kabul edildiğinin görev mahallinden ayrılmadan önce idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir.’ denilmek suretiyle Kurumlara tanınan daha aşağı miktarda bir gündelik ödeyebilme takdir yetkisi, görevlendirileceklerin yazılı onayı şartına bağlanmıştır.

Bu nedenle, yapılan ödemeler mevzuata uygun olduğundan ilam hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)