Sayıştay 8. Dairesi 39930 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2006

• Daire: 8

• Dosya No: 39930

• Tutanak No: 41039

• Tutanak Tarihi: 10.11.2015

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Temizlik İşleri Müdürlüğü bünyesinde çalışan personele “Fazla Mesai Ücreti” adı altında ödeme yapılması.

1055 sayılı ilamın 9 uncu maddesinde, … Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü bünyesinde çalışan personele 2006 yılı boyunca “Fazla Mesai Ücreti” adı altında ödeme yapılması nedeniyle toplam ….. TL.’ye tazmin hükmolunmuş, Temyiz Kurulu’nun, yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenmesi mümkün olmadığından, kamu zararının 1, 2 ve 3. derece yönetici kadrolarında bulunanlara ödenen fazla çalışma ücretine göre yeniden hesaplanması ve tazmin hükmü verilmesini teminen, Daireye gönderilmesi üzerine, Dairesince 1315 sayılı Ek İlamın 6 ncı maddesiyle, ödeme emri belgelerinin incelenmesinde, 1, 2 ve 3. derece yönetici kadrosunda bulunma şartını Temizlik İşleri Müdürü ……’ın taşıdığı, bu nedenle kendisine ….. TL. tutarındaki fazla mesai ücretinin ödenmemesi gerektiği belirtilerek; ….. TL. tutarındaki kamu zararından … TL. lik kısmının sorumluların uhdesinden kaldırılarak arta kalan ….. TL. için tazmin hükmünün devamına karar verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; Belediyede 2006 yılında Fen İşleri Müdürü olarak görev yapan ve 2009 yılında 1. Derece kadrodan emekliye ayrılan ……in adına tahakkuk eden fazla mesai kişi borcunun kaldırılması ile birlikte aynı konumda olduğundan bahisle adına tahakkuk ettirilen kişi borcunun kaldırılmasını talep etmiş, dosyanın duruşmalı görüşülmesi esnasında ise Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmeliğin yasal dayanağının bulunmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “…..'in 1055 sayılı ilamın 8'inci maddedeki sorumluluğu, ödeme emri eki belgelerde yer alan ahiz listesinde 1,2 ve 3. derecede yönetici kadrosunda bulunan personel olmadığından, 1315 nolu ek ilam ile kaldırılmıştır. Oysa, ……'ın sorumlu olduğu 8'inci madde konu itibariyle aynı olsa da (fazla çalışma ücreti ödemesi), ahiz …….'ın fazla çalışma ücreti ödenebilme şartlarını taşımadığından 1315 nolu ek ilam ile ….. TL için tazmin hükmünün devamına karar verilmiştir. Fazla çalışma ödeme şartlarını taşıyan …. TL lik kısım ise yargılamanın iadesi yoluyla sorumluları üzerinden kaldırılmıştır.

Bu nedenle ileri sürülen hususlar tazmin hükmünün kaldırılmasını gerektirir nitelikte görülmediğinden talebin reddedilerek, daire kararının tasdik edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” şeklinde görüş belirtmiştir.

657 sayılı Kanunun 178. maddesinin ilk halinde, 1, 2 ve 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenemeyeceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Bu hüküm, 30.05.1974 tarihli ve 12 sayılı K. H. K. ile, 178. maddeye dördüncü fıkra eklenmesi suretiyle getirilmiştir ve “ 1, 2 ve 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenemez.” şeklindedir.

12 sayılı K.H. K. İle getirilen bu değişiklik sonrasında,” Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik”, 19.02.1975 tarih ve 7/9493 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki olarak, 13.03.1975 tarihli ve 15176 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Yönetmeliğin 8. maddesinin ( d ) bendinde söz konusu hüküm “1, 2 ve 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenmez.” Şeklinde yer almıştır. ( 12 sayılı K. H. K. İle getirilen hükme paralel olarak )

Daha sonra, 15.05.1975 tarih ve 1897 sayılı Kanun ile 657 sayılı Kanunun 178. Maddesi yeniden düzenlenmiş ve bu düzenlemede de “1, 2 ve 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenemez. ” ifadesi aynen yer almıştır.

Bu defa, 29.11.1984 tarihli ve 243 sayılı “Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” 12.12.1984 tarihli ve 18603 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Söz konusu K. H. K. ‘nin 28. maddesi ile, 657 sayılı Kanunun değişik 178. maddesinin dördüncü fıkrası; “Birinci derece üst kademe yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenmez.” şeklinde değiştirilmiştir. Bu değişikliğe rağmen, Yönetmelikte buna paralel bir değişiklik ve düzenleme yapılmamıştır.

Bilahare, 05.07.1991 tarihli ve 433 sayılı “Kamu Personelinin Özlük Haklarına İlişkin Çeşitli Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” , 08.07.1991 tarih ve 20923 (Mükerrer) sayılı R. G. de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş ve bu K. H. K. ‘nin 3. maddesi ile, 657 sayılı Kanunun 178. maddesi yeniden değiştirilmiştir. Bu değişiklik ile önceki düzenlemede yer alan “Birinci derece üst kademe yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenmez.” cümlesi madde metninden çıkarılmış olmasına ve bu yeni düzenlemede; “ Fazla çalışmanın uygulama esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye ve Gümrük Bakanlığınca müştereken belirlenir.” denilmesine rağmen, bahsi geçen Yönetmelikte değişiklik yapılmadığı gibi, yeni esas ve usuller de ortaya konulmamıştır. 433 sayılı K. H. K. İle getirilen bu yeni düzenlenmenin Anayasa Mahkemesi tarafından 05.05.1992 tarih ve E: 1991/33, K: 1992/32 sayılı Karar ile iptal edilmesi üzerine bu defa, 18.05.1994 tarihli ve 527 sayılı “Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname”nin 8. maddesi ile yeniden düzenleme yapılmıştır. Söz konusu 178. maddenin ( B ) fıkrasının, Anayasa Mahkemesinin 14.02.1997 tarih ve E. 1997/20, K. 1997/32 sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine, 03.04.1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun 4. maddesi ile, 178.maddenin ( B ) fıkrası yeniden düzenlenmiştir. Bu nihai düzenlemede de söz konusu “1, 2 ve 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenemez.” hükmü yer almamıştır.

657 sayılı Kanunun 178.maddesine ilişkin olarak açıklanan bu yasal sürecin değerlendirilmesi yapıldığında; Yönetmelik öncesinde Kanunda var olan söz konusu hükme istinaden Yönetmeliğe de bu hükmün konulduğu; bilahare, bu hüküm ““Birinci derece üst kademe yönetici kadrolarında bulunanlara fazla çalışma ücreti ödenmez.” şeklinde değiştirilmesine rağmen, Yönetmelikte değişiklik yapılmadığı; nihayet bu hüküm tamamen ortadan kaldırıldığı halde, yine Yönetmelikte değişiklik yapılmadığı anlaşılmıştır. 15.05.1975 tarihinden 03.04.1998 tarihine kadar, Kanun koyucunun İradesi söz konusu hükmün tamamen kaldırılması yönünde tezahür etmiş olmasına rağmen, uygulamaya ilişkin yönetmelikte bu hükmün aynen yer almasının ve kaldırılmamış olmasının bir ihmalin sonucu olduğu anlaşılmaktadır. Bununla beraber, yasal dayanağı ortadan kalkmış olan Yönetmelik hükmünün hukuken geçerliliğinin ve bağlayıcılığının olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, bu hükme istinaden 1315 sayılı Ek İlamın 6 ncı maddesi ile verilen hükmün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 10.11.2015 tarih ve 41039 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.