Sayıştay 8. Dairesi 38614 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 8

• Dosya No: 38614

• Tutanak No: 39918

• Tutanak Tarihi: 13.01.2015

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

(Yargılamanın iadesi suretiyle yapılan yeniden yargılama sonucunda) 1757 sayılı Ek İlamın 1. maddesi ile 31.10.2008 tarihinde 298.500,00 TL bedeli ile Simtaş Müh. Tic. Ltd. Şti.’ne ihale edilen Ankara Üniversitesi Ziraat Tarım Makinaları Bölümü Binaları Büyük Onarım İşinde yıllara sari hale gelen işlerden kesilmesi gereken % 3 oranında gelir vergisi tevkifatının yapılmadığı gerekçesiyle 1.448,22 TL’nin tazminine ilişkin hükmün Muhasebe Yetkilisi Satılmış ELÇUK’un uhdesinden kaldırılarak, diğer sorumlular Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri Teknik Daire Başkan Vekili) Köksal DEMİR ile Gerçekleştirme Görevlisi (Yapı İşleri Teknik Daire Başkanı) Hayri ÖZDEMİR açısından devamına karar verilmiştir.

Dilekçi, asıl ilam hükmüne karşı yapmış olduğu temyiz başvurusunda belirttiği hususları birebir aynen tekrar ederek gönderdiği temyiz dilekçesinde özetle; sorguya verilen cevap aşamasında konuya mukabil hazırlanan savunma metninde; Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 18) Hakedişlerden yapılacak kesintiler başlıklı “Yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde hakedişlerden yapılacak vergi kesintileri”nin A maddesinde:

“(…)

2. Sözleşmesine göre yılı içerisinde bitirilmesi gereken inşaat ve onarım işinin, her ne sebeple olursa olsun yılı içerisinde bitirilemeyerek, idarece ek süre verilmesi ve bu sürenin ertesi yıla taşması halinde;

a) Ek süre ile ilgili kararın verildiği tarihten,

(…)

İtibaren ödenecek istihkak bedelleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.” şeklinde belirtilen hüküm bulunduğunu, söz konusu işin 23.12.2008 tarihli süre uzatımı kararıyla 2009 yılına sarkarak sari nitelik kazandığını, bu tarihten sonra ödenen hakediş bedelleri üzerinden (298.500,00 TL - 48.274,02 TL = 250.225,98 TL) % 3’lük gelir vergisi tevkifatı yapıldığını, süre uzatımı tarihinden önce ödenen 22.12.2008 tarihli 48.274,02 TL tutarındaki 1 nolu hakedişin yukarıda adı geçen tebliğ gereği gelir vergisi tevkifatına tabi olmadığının belirtildiğini, buna karşılık Sayıştay ilamında, hakedişin 28.12.2008 tarih ve 47840 nolu ödeme emri belgesi ile ödendiği ve iddia edilenin aksine 23.12.2008 tarihli süre uzatım tarihinden sonra gerçekleştiği gerekçesiyle gelir vergisi tevkifatının yapılması gerektiğinden bahsedildiğini, ilamda belirtilenin aksine söz konusu işin yazışma dosyası vs. incelendiğinde 28.12.2008 tarih ve 47840 nolu ödeme emri belgesine rastlanılmadığını; buradan kasıt ödeme emri belgesinin tarihi ise; bunun 25.12.2008 olduğunu, değerlendirmede ödeme emri belgesinin dikkate alındığının görüldüğünü; ancak hakediş raporu düzenlenme tarihi ile ödeme emrinin aynı tarihli olmasının söz konusu olmadığını; zira söz konusu işe ait sözleşme tasarısının "Ödeme Yeri ve Şartları" başlıklı 12.2. maddesinin; “Hakediş raporları, ihale dokümanında öngörülen ilerleme yüzdeleri üzerinden, bu sözleşmenin eki olan Y.İ.G.Ş.'nde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak 20 günde bir düzenlenir ve idarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak on beş gün içinde ödenir.” şeklinde olduğunu; bu maddeye göre örneğin tahakkuk süresinin maksimum 45 gün olduğu düşünülürse ve bu tarih ile bundan 45 gün önce düzenlenmiş hakediş raporunun arasında tevkifata yönelik kanuni bir düzenleme yapılmış olsa, söz konusu kesintinin hakediş raporunda gösterilmesinin mümkün olmadığını ifade ettikten sonra 23.12.2008 tarihli süre uzatımı kararından önce düzenlenen 22.12.2008 tarihli 1 nolu hakediş raporunda da yıllara sari niteliği henüz belli olmayan durum sebebiyle gelir vergisi tevkifatı yapılmaması gerektiğinden bahisle tazmin hükmü verilen ilamın ilgili maddesinin kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; dilekçinin, Ziraat Fakültesi Tarım Makineleri Bölümü Binaları Büyük Onarım işine ait I nolu hak edişin ödeme tarihinin, süre uzatımı kararının alındığı tarihten sonra olmakla birlikte hakedişin düzenlenme tarihinin 22.12.2008 olduğunu, bu nedenle de Muhasebat Genel Müdürlüğünün konuya ilişkin 18 sıra nolu Genel Tebliği uyarınca gelir vergisi tevkifatı yapılmaması gerektiğini ileri sürdüğü ve Daire kararının kaldırılmasını talep ettiği ifade edildikten sonra Muhasebat Genel Müdürlüğünün söz konusu tebliğinde, ek süre ile ilgili kararın verildiği tarihten itibaren ödenecek istihkak bedelleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılması gerektiği belirtilmekte olup, ilama konu olan olayda ödeme 28.12.2008 tarihinde yapılmış olup, süre uzatımı kararı ise 23.12.2008 tarihinde alındığından 1 nolu hakediş ödemesinden gelir vergisi tevkifatının yapılması gerektiği, ancak konu, 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde tanımlanan kamu zararı açısından değerlendirildiğinde, gelir vergisi tevkifatının yapılmamış olmasının Ankara Üniversitesinin giderlerini artırıcı bir sonuç doğurmadığı ve fazla bir ödemeye de neden olmadığı, dolayısıyla olayda tazmini gereken bir kamu zararından bahsedilemeyeceğinden Daire kararının kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Birden Fazla Takvim Yılına Sirayet Eden İnşaat ve Onarma İşleri” başlıklı 42’nci maddesinde:

“Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat (dekapaj işleri de inşaat işi sayılır) ve onarma işlerinde kar veya zarar işin bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak, mezkur yıl beyannamesinde gösterilir. …” hükmü yer almaktadır.

Yine aynı Kanun’un 94’üncü maddesinin 3’üncü bendinde de kamu idare ve müesseselerinin 42’nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben % 3 oranında (% 5 iken 2006/11449 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilen) tevkifat yapmaya mecbur oldukları ifade edilmektedir.

Bununla birlikte, 20/02/2004 tarih ve 25379 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün 18 Sıra Nolu Genel Tebliği’nin “Yıllara Sari İnşaat Ve Onarım İşlerinde Hakedişlerden Yapılacak Vergi Kesintileri” ni belirleyen (A) Bölümünde:

“…

1. 193 sayılı Kanunun 42 nci maddesi kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (Kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden, 94 üncü madde uyarınca belirlenen oranda gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.

2. Sözleşmesine göre yılı içerisinde bitirilmesi gereken inşaat ve onarım işinin, her ne sebeple olursa olsun yılı içerisinde bitirilemeyerek, idarece ek süre verilmesi ve bu sürenin ertesi yıla taşması halinde;

a) Ek süre ile ilgili kararın verildiği tarihten,

b) Ek süre verilmemiş olmakla birlikte işin bitiminin ertesi yıla taşması halinde ise ertesi takvim yılı başından itibaren, ödenecek istihkak bedelleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.”

denilmektedir.

Dilekçi 1 Nolu hakedişin 22.12.2008 tarihinde düzenlendiğini ve bu hakedişteki imalatların 22.12.2008 (bu tarih de dahil) tarihine kadar olan imalatlar olduğunu, 23.12.2008 tarihinde onaylanan süre uzatımının bu tarihten itibaren geçerli olduğunu ve bu nedenle 1 Nolu hakedişin, işin başlangıç süresi ile hakediş düzenlenme tarihi arasında yapılan işlere tabi olduğunu belirtmiş ise de, burada önemli olan imalatın işin süre uzatım kararı ile yıllara sari hale gelmesinden önce ya da sonra yapılmış olması değil, ödemenin ne zaman yapılmış olduğudur. Bir başka deyişle dilekçinin dilekçesinde bahsettiğinin aksine gelir vergisi tevkifatı açısından önemli olan hakedişin düzenlenme tarihi değil, hakedişin ödenme tarihidir. Nitekim Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün 18 Sıra Nolu Genel Tebliği’nde geçen ‘ödenecek istihkak bedelleri’ ibaresi de kanunun nasıl anlaşılması, uygulanması gerektiğini açıklamaya çalışan Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün bu yöndeki iradesini ortaya koymaktadır. Görüleceği üzere Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü açık bir şekilde ‘ödenme’ ibaresinden bahsetmektedir. Kaldı ki, söz konusu gelir vergisi tevkifatı hakediş belgesi üzerinden değil de, ödeme emri belgesi üzerinden hesaplanarak yapılan bir tevkifattır. Dolayısıyla eğer iş süre uzatım kararı ile yıllara sari hale gelmiş ise bu tarihten itibaren ödeme emri belgesi ile ödenecek hakediş tutarlarından gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekir. Bir başka deyişle söz konusu hakediş raporu üzerinde tahakkuka bağlanıncaya kadar yetkili makamların onayıyla düzeltme yapılabileceğinden söz konusu kesintinin hakediş raporunda gösterilmesinin bir önemi yoktur.

Buna göre, 23.12.2008 tarihli süre uzatım kararı ile yıllara sari hale gelmiş “Ankara Üniversitesi Ziraat Tarım Makinaları Bölümü Binaları Büyük Onarım İşi”ne ait 22.12.2008 tarihinde düzenlenen ve 25.12.2008 tarihli faturaya istinaden 25.12.2008 tarihli ödeme emri ile ödenen 1 Nolu hakedişten gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmekte olup, yukarıda açıklanan gerekçelerle, dilekçi iddialarının reddedilerek 1757 sayılı ek ilamın 1. maddesiyle devamına karar verilen [sorumluluk yönünden bozulan 862 sayılı (Asıl) İlamın 5. maddesiyle verilen] 1.448,22 TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE,

Karar verildiği 13.01.2015 tarih ve 39918 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.