Sayıştay 8. Dairesi 38581 Kararı - Özel Bütçe Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2011

• Daire: 8

• Dosya No: 38581

• Tutanak No: 40747

• Tutanak Tarihi: 15.09.2015

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

KONU: YERSİZ TELİF HAKKI ÖDENMESİ

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

37 sayılı ilamın 2 nci maddesi ile; ………. İl Müdürlüğü sanatçılarının ………. Büyükşehir Belediyesinin düzenlediği festivalde sergilediği IV.Murat operetinde, halka ücretsiz gösteri yapılması ayrıca herhangi bir gişe geliri olmadığı halde eser sahibine telif hakkı ödenmesi nedeniyle ………. TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle;

………. Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Genel Müdürlük arasında 2011 yılında imzalanan protokol uyarınca sahnelenecek tüm eserlerin hak sahibine ödenecek tüm telif hakları ve nota kiralarının Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünce kararlaştırıldığını,

Ancak Müdürlüğün 16.02.2011 tarih ve 33.65.00.108.47.239 sayılı yazısına istinaden Genel Müdürlüğün göndermiş olduğu 04.03.2011 tarih ve B.16,l.DOB.0.65.00/257 sayılı yazı uyarınca telif ödemelerinin "Fikri Hak alımları Yönergesi" doğrultusunda (Genel Müdürlükçe her yıl belirlenen en düşük indirimsiz bilet fiyatının eserin seyirci sayısıyla çarpılarak, bulunan tutardan hak sahibine sözleşmesinde belirlenen oranda) gerçekleştirildiğini, ………. 'e brüt ………. net ………. TL, ………. 'na ………. brüt ………. TL. net ödeme yapıldığını,

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 52 nci maddesi gereği eserler sahnelenmeden önce eser sahiplerinden izin alınması ve sözleşmede hakların kullanımına ilişkin hususların düzenlenmesi gerektiğini,

IV. Murat operasının bestecisinin varisi ………. ve eserin librettisti ………. ile imzalanan sözleşmelerde de görüleceği üzere her iki hak sahibinin de ücretsiz temsillerde telif ücreti ödenmemesini kabul etmediklerini ve bahsi geçen temsil için telif ücreti ödenmesini talep etmiş olduklarını,

Ayrıca, her iki hak sahibine ücret ödenmemesinin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 68 inci maddesinin birinci fıkrasına aykırılık teşkil edeceğini, Bu takdirde de ilgilere hak ettiklerinin ÜÇ KATI TELİF HAKKİ ÜCRETİ ödemelerinin gerekeceğini,

5846 sayılı Yasanın 68 inci maddesinin birinci fıkrasında;

"Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden hu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir." denildiğini,

Yukarıda yer alan açıklamalardan da görüleceği üzere yapılan ödemenin Yönergenin ve idarenin talimatının da üstünde olan kanun hükmü gereği bir zorunluluk olduğunu,

26.07.2013 tarih ve 87370864-122-846 sayılı müdürlük yazısına istinaden Genel Müdürlüğün 29.07.2013 tarih ve 8395043-869-451-4561 sayılı cevabi yazılarından; 1.ESKİŞEHİR ULUSAL OPERA VE BALE GÜNLERİNDE ESERLERİN ÜCRETLİ SAHNELENDİĞİ, ek banka dekontu ve ekli listeden de anlaşılacağı üzere IV. Murat Operasının toplam gişe hasılatının ………. TL olduğunun anlaşıldığını, gerçek hasılat rakamları esas alınarak, yapılması gereken telif ödemesi tutarları yeniden hesaplandığında; ………. 'e net ………. TL, ………. 'na ise net ………. TL fazla ödeme yapıldığının anlaşıldığını,

Ekte yer alan Banka dekontlarından da anlaşılacağı üzere ………. 'e yapılan net ………. TL, yasal faiziyle birlikte toplam ………. TL, ………. 'na yapılan net ………. TL, yasal faiziyle birlikte toplam ………. TL fazla ödemenin ilgililerden mahsup edildiğini,

5846 sayılı Kanun gereği yapılan ve denetim sırasında bulunmayan ancak sonradan ortaya çıkan eserin gişe hasılatına ilişkin Hasılat Raporu, muhasebe kayıtları, mahsuba ilişkin banka dekontu ve protokol de dikkate alınarak verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık; “Dilekçede özetle, ………. İl Müdürlüğü sanatçılarının ………. Büyükşehir Belediyesi'nin düzenlediği festivalde sergilediği IV. Murat operetinde halka ücretsiz gösteri yapıldığı ve ayrıca bir gişe geliri olmadığı halde eser sahibine telif ödemesi yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmolunmuş ise de telif ücreti ödenmemesinin 5846 sayılı Fikir ve sanat Eserleri Kanununun 68 inci maddesinin 1 inci fıkrasına aykırılık teşkil edeceği ve hak edilen telifin 3 katı telif ücreti ödenme durumuyla karşılaşılacağı; ayrıca, ekte yer alan Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünün yazılarından da görüleceği üzere 1. ………. Ulusal Opera ve Bale Günlerinde IV.Murat operasının ücretli sahnelendiği ve ………. TL. lik gişe hasılatı esas alınarak yeniden yapılan hesaplamaya göre fazla ödendiği anlaşılan tutarında mahsuben tahsil edildiği belirtilmekte ve tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

İbraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından; belgelerin, yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte olup olmadığı hususunda işlem yapılmak üzere dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Fikrî Hak Alımları Yönergesi’nin “Yerli eserlere ilişkin fikri hak alımları” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“Yerli eserlere ilişkin telif hakları aşağıda belirlenen esaslar çerçevesinde ödenir:

a) Opera bestecilerine hasılatın %60’ı, metin yazarlarına %30’u,

b) Müzikal, operet ve diğer müzikli sahne eserleri bestecilerine hasılatın %40’ı, metin yazarlarına %30’u,

c) Bale eserlerinde bestecilerine hasılatın %40’ı, koreograflarına %40’ı, metin yazarlarına %10’u……..” hükmüne yer verilmiştir.

Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Fikrî Hak Alımları Yönergesi’nin yerli eserlere yapılacak ödemeleri düzenleyen 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde bir hasılatın varlığından bahsedilmektedir. Yani eser sahibine bir ödemede bulunabilmek için bu temsilden elde edilen bir gelir ya da kazanç olması gerekmektedir.

İlam hükmü de ………. İl Müdürlüğü sanatçılarının ………. Büyükşehir Belediyesi’nin düzenlediği festivalde sergilediği IV. Murat operetinde, halka ücretsiz gösteri yapılması nedeniyle herhangi bir gişe geliri olmadığı halde eser sahibine telif hakkı ödendiği gerekçesi ile verilmiştir.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 68 inci maddesinde;

“Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir.

İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmamışsa hak sahibi çoğaltılmış kopyaların, çoğaltmaya yarayan film, kalıp ve benzeri araçların imhasını veya üretim maliyet fiyatını geçmeyecek uygun bir bedel karşılığında kendisine verilmesini ya da sözleşme olması durumunda isteyebileceği miktarın üç kat fazlasını talep edebilir. Bu husus, izinsiz çoğaltanın hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

İzinsiz çoğaltılan kopyalar satışa çıkarılmışsa hak sahibi, tecavüz edenin elinde bulunan nüshalar hakkında ikinci fıkradaki şıklardan birini kullanabilir.

İkinci ve üçüncü fıkraların eser sahibinden başka hak sahiplerince uygulanabilmesi için eser sahibinin bu Kanunun 52 nci maddesine uygun yazılı çoğaltma izni aranır.

Hak sahiplerinden biri, ikinci ve üçüncü fıkralar uyarınca talepte bulunduklarında Ceza Muhakemesi Kanununun el koymaya ilişkin hükümleri delil elde etmek amacı dışında uygulanmaz.

Bedel talebinde bulunan kişi, tecavüz edene karşı onunla bir sözleşme yapmış olması halinde haiz olabileceği bütün hak ve yetkileri ileri sürebilir.” denilmiştir.

“IV. Murat” adlı opera eserinin bestekarı ……….’in varisi ………. ve eserin metin yazarı ………. ile imzalanan sözleşmelerin 7 nci maddesine “Ücretsiz temsiller” konu edilmiş ve ilgili maddelerde,

“Opera ve Bale (………. Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğü) sözleşmeye konu olan eseri, hiçbir şekilde ücretsiz sahneleyemeyecek ve sanatçının telif hakkını muhafaza edecektir.”denilmiştir.

Sözleşme hükmünden her iki hak sahibinin de ücretsiz temsillerde telif ücreti ödenmemesini kabul etmedikleri ve sözkonusu temsil için telif ücreti ödenmesini talep etmiş oldukları, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünün 29.07.2013 tarih ve 8395043-869-451-4561 sayılı yazısından 1. ………. Ulusal Opera ve Bale Günlerinde eserlerin ücretli sahnelendiği, IV. Murat Operasının toplam gişe hasılatının 2.161,00 TL. olduğu, gerçek hasılat rakamları esas alınarak, yapılması gereken telif ödemesi tutarlarının sorumlularca yeniden hesaplandığını, ………. 'e net ………. TL, ………. 'na ise net ………. TL fazla ödeme yapıldığı, ………. 'e yapılan net ………. TL, yasal faiziyle birlikte toplam ………. TL, ………. 'na yapılan net ………. TL, yasal faiziyle birlikte toplam ………. TL fazla ödemenin ilgililerden 31.07.2013 tarih ve F01257 nolu banka dekontu, 31.07.2013 tarih ve F01261 nolu banka dekontu ile tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle 37 sayılı ilamın 2 nci maddesi ile ………. TL.den mevzuata uygun olan ………. TL.nin düşülerek geriye kalan ………. TL.nin gerçekleştirme görevlisi ………. ile harcama yetkilisi ……….’in uhdelerinde bırakılmak üzere Düzeltilmek suretiyle tasdikine diğer taraftan ………. TL.nin, 31.07.2013 tarih ve F01257 nolu, F01261 nolu banka dekontları ile tahsil edildiği bildirilmiş olup hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan bu hususta Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına, oy birliği ile,

15.09.2015 tarihinde karar verildi.