Sayıştay 8. Dairesi 38574 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2011

• Daire: 8

• Dosya No: 38574

• Tutanak No: 40541

• Tutanak Tarihi: 26.05.2015

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve sorumlu Turan ERDEĞER ile Sayıştay Başsavcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

58 sayılı ilamın 1 inci maddesinde, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünce 1.363.574,10 TL ihale bedeli ile, Nehir 1 Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.’ne ihale edilen, “Güvenlik Hizmeti Alım İşi”ne ait hakediş ödemelerinde; asgari ücret fiyat farkı uygulamasında, Hazine tarafından karşılanan 5 puanlık işveren hissesinin kesilmesi zorunlu olmasına rağmen, 5 puanlık işveren hissesinin aylık ödemeler itibariyle tamamının KDV’li olarak yüklenicinin hakedişlerinden kesilmemesi sonucu oluşan 3.264,84 TL. tutarındaki kamu zararının tazminine hükmolunmuştur.

Sorumlu temyiz dilekçesinde, 2005 Yılı Kamu ihale Tebliğinde değişiklik öngören 25.10.2008 tarihli tebliğin 4 maddesiyle Genel tebliğin 1 inci bölümünün XIII. Maddesine 17 numaralı fıkra eklendiğini ve bu konuda uygulamanın nasıl yapılacağının şu şekilde açıklandığını,

I-15.05.2008 tarih ve 5763 sayılı kanunun 24 maddesi ile 31.05.2006 tarihli ve 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 81 mad. birinci fıkrasına eklenen (ı)bendinde; Özel sektör işverenlerinin malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden işveren hissesinin 5 puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanacağının hüküm altına alındığını,

II-506 sayılı kanun gereğince işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemelerde dikkate alınmak suretiyle bu esasların 7 maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir" hükmü gereğince, Hazine tarafından karşılanan prim tutarı idare tarafından yüklenicinin hak edişinden kesilecektir" denildiğini,

III-I ve II maddelerde yazılı olan kanun maddeleri dahilinde işlemler yapıldığını, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilen 5 puanlık prim teşvik ödemesinin firmaların yararlandığı miktarların tamamının hak edişleri toplamından kesildiğini, ekte sunulan mahkeme kararlarından anlaşılacağı üzere ilgili firmaların Yurt genelinde kendilerinden yapılan kesintiler için kurum aleyhine açmış oldukları davaları yasal faizleri ile birlikte kazanmış bulunduğunu,

IV-Konu ile ilgili olarak Ankara Vergi Dairesi Başkanlığının mükellef hizmetleri KDV ve diğer vergiler grup müdürlüğünün bir firmaya vermiş olduğu 01.12.2010 tarih ve 14020-01-725 sayılı özelgede;

“Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun 20 nci maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın bu işlemlerin karşılığını oluşturan bedel olduğu; bedel deyiminin ise malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği hükme bağlanmıştır. Ayrıca aynı Kanunun 24 üncü maddesinin (c) bendine göre vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ye benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerlerin KDV matrahına dâhil edilmesi gerekmektedir.

Buna göre, 5510 sayılı Kanunun 81/ı maddesi kapsamında işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazine tarafından karşılanması nedeniyle işçilik maliyetleri içerisinde yer alan sigorta primlerinde dolayısıyla da toplam maliyetlerde bu tutar kadar bir azalma meydana gelmekle birlikte söz konusu tutar Hazine tarafından işveren adına ilgili Kuruma aktarıldığından, bu tutar indirilmeksizin belirlenen toplam hak ediş bedelinin KDV matrahı olarak dikkate alınması ve bu bedel üzerinden fatura düzenlenmesi gerekmektedir” denildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığı; “Sorumlu tarafından dilekçede ileri sürülen gerekçelerin yeterli görülerek tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir” şeklinde görüş belirtmiştir.

5763 sayılı Kanun’un 24. maddesinde yapılan düzenleme ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin 5 puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanacağı belirtilmiştir.

25.10.2008 tarih ve 27035 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ”in 4.maddesi ile aynı Tebliğin Birinci Bölümünün XIII. maddesinin "Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar" başlıklı (G) alt maddesine aşağıdaki (17) numaralı fıkra eklenmiştir.

“……

17- 15/5/2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (ı) bendinde; özel sektör işverenlerinin, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.

İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı tüm hizmet alımı ihalelerinde, teklifler Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, işveren payları üzerinden hesaplanarak sunulacak ve değerlendirilecektir.

Bu çerçevede, fiyat farkı hesaplanması öngörülen ihalelerde sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, yüklenicinin yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca prim teşvikinden yararlanması halinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesinde yer alan, “b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

…506 sayılı Kanun gereğince işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” hükmü gereğince, Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idare tarafından yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.……” denilmiştir.

Temyize konu ilam maddesi ile, 01.10.2008 tarihinden itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı işveren hissesi olan % 11’in % 5 puanının Hazine tarafından karşılanması nedeniyle hakedişlerden fiyat farkı kesintisi yapılırken Hazinece karşılanan % 5 lik prim tutarına ilişkin Katma Değer Vergisinin hesap edilmemesi nedeniyle tazmin hükmü verilmiştir.

Oysa uygulamada, yükleniciye yapılan ödemelere esas ödeme emri belgeleri üzerinden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri işveren hissesinin Hazinece karşılanan 5 puanlık kısmının fiyat farkı kesintisi kapsamında dikkate alınarak ödemelerden kesildiği, KDV matrahı olarak ise, kesintisiz tutarın esas alındığı yani Hazinece karşılanan 5 puanlık tutar düşülmeden önceki toplam hakediş miktarı üzerinden KDV hesaplandığı görülmüştür.

08.08.2011 tarih ve KDVK-60/2011-1 sayılı Katma Değer Vergisi Sirkülerinin “Hazinece Karşılanan Prim Tutarlarının İdarece Yüklenicinin Hakedişinden Kesilmesinde KDV Matrahı” başlıklı 4.3.maddesinde:

“5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin (ı) bendinde, "Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır." hükmüne yer verilmiştir.

İşveren sigorta priminin belli bir tutarının Hazine tarafından karşılanması suretiyle yapılacak hakediş ödemelerinde, (söz konusu primler indirilse dahi) işveren sigorta priminin Hazinece indirilmeden önceki hakediş bedeli üzerinden KDV hesaplanması gerekmektedir. Bu itibarla; 5510 sayılı Kanunun 81/ı maddesi kapsamında işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazine tarafından karşılanması nedeniyle işçilik maliyetleri içerisinde yer alan sigorta primlerinde, dolayısıyla da toplam maliyetlerde bu tutar kadar bir azalma meydana gelmekle birlikte, söz konusu tutar Hazine tarafından işveren adına ilgili Kuruma aktarıldığından, bu tutar indirilmeksizin belirlenen toplam işlem bedelinin KDV matrahı olarak dikkate alınması ve bu bedel üzerinden fatura düzenlenerek KDV hesaplanması gerekmektedir.

Ayrıca; fazladan yararlanıldığı tespit edilen sigorta primi teşvik tutarının mükellefin hakediş bedeli üzerinden kesilmek suretiyle geri alınmasına yönelik uygulama, fazla yararlandırılan Hazine yardımının tahsiline yönelik bir uygulama olup, bu durumun KDV matrahı ile ilişkilendirilmesine imkân bulunmamaktadır.” denilmiştir.

Diğer taraftan 5763 sayılı Kanunla getirilen 5 puanlık (%5) işveren indiriminden (5510 sayılı Kanundan Doğan İndirim) yüklenici firma tarafından yararlanılmasına ve bu indirimin (asgari ücret) fiyat farkı kesintisi olarak fatura ve hakedişlere yansıtılmasına rağmen Katma Değer Vergisi matrahına dahil edilmemesi ile ilgili Gelir İdaresi Başkanlığının 27.03.2012 tarih ve 2986 tarihli görüşünde;

“5510 sayılı Kanunun 81/ı maddesi kapsamında işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazine tarafından karşılanması nedeniyle işçilik maliyetleri içerisinde yer alan sigorta primlerinde dolayısıyla da toplam maliyetlerde bu tutar kadar bir azalma meydana gelmekle birlikte söz konusu tutar Hazine tarafından işveren adına ilgili Kuruma aktarıldığından, bu tutar indirilmeksizin belirlenen toplam hak ediş bedelinin KDV matrahı olarak dikkate alınması ve bu bedel üzerinden fatura düzenlenmesi gerektiği” ifadesine yer verilmiştir.

İlam konusu uygulama bu yönde yapılmış olup 5763 sayılı Kanunla getirilen 5 puanlık (% 5) işveren indirimi doğrultusunda hakedişlerden yapılan kesintilerin KDV’siz olarak gerçekleştirilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle 58 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile 3.264,84 TL. ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, Oybirliği ile,

Karar verildiği 26.05.2015 tarih ve 40541 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.