Sayıştay 8. Dairesi 38364 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 8

• Dosya No: 38364

• Tutanak No: 39038

• Tutanak Tarihi: 20.05.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1396 sayılı İlamın 2. maddesi ile Antalya Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri ile Genel Sekreter Yardımcılarına, maaşlarına ilave olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun Ek 13’üncü maddesi gereği Maliye Bakanlığı personeline yapılan oranda ek ödeme yapıldığı ve Genel Sekretere yapılan bu ek ödeme nedeniyle Belediye Başkan Danışmanlarına da 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nda öngörülenin üzerinde ücret ödendiği gerekçesiyle 45.477,35 TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Dilekçi, temyiz dilekçesinde özetle; Belediyede görev yapan Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcılarına 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 22’nci maddesinin 2’nci bendi hükmü gereği Maliye Bakanlığında personeline yapılacak ek ödemeye ilişkin Usul ve Esaslara göre Maliye Bakanlığındaki Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarının ek ödemeleri esas alınarak ek ödeme yapıldığını, çünkü 5216 sayılı Kanun'un 22’nci maddesinde yer alan “Bakanlık Genel Müdürleri ve Genel Müdür Yardımcıları” ifadesinin hangi bakanlığı kastettiğinin geniş bir kavram olduğunu, bu nedenle tüm bakanlıkları kapsadığının düşünüldüğünü, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunun 22’nci maddesinde “Belediye Genel Sekreteri ve Genel Sekreter Yardımcılarının sadece İçişleri Bakanlığı Genel Müdürleri ve İçişleri Bakanlığı bağımsız Daire Başkanları için ilgili mevzuatta öngörülen haklardan aynen yararlanacağına” ilişkin bir ifade yer almadığını, kaldı ki, söz konusu işlemlerin; 23/07/2010 tarihinde kabul edilen ve 01.08.2010 tarihli Resmi Gazete de yayınlanan 6009 sayılı "'Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik yapılmasına dair Kanun'un Geçici 8’inci maddesi yönünde değerlendirilmesi gerektiğini, ilgili madde hükmü gereğince büyükşehir belediyesi olarak İdarelerinin, bir mahalli idare olmasından ötürü sorgu konusu tazmin hükmünün bu Kanunun 01/08/2010 tarihinde yürürlüğe girmiş olması nedeni ile işlemden kaldırılması gerektiği kanaatinde olduklarını, sonuç olarak yukarıda arz edilen hukuki düzenlemeler ve görüşler esas alınmak suretiyle bir değerlendirme yapıldığında, ödemelerin mevzuata uygun olduğunu ifade ederek bu sebeplerle tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında özetle; dilekçede kısaca; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun Ek 13’üncü maddesi uyarınca ve belirlenen esas ve usuller çerçevesinde Maliye Bakanlığı personeline ödenen ek ödeme oranları esas alınarak 5216 sayılı Kanunun 22’nci maddesi hükmü gereğince Genel Sekreter ve Genel Sekreter yardımcılarına ek ödeme yapıldığı, ayrıca 6009 sayılı Kanunun Geçici 8’inci maddesi hükmü çerçevesinde yürürlük tarihinden önce memurlara mali yargılama ve takibatın yapılmaması ve başlatılanların işlemden kaldırılması gerektiğinin belirtildiği, bu nedenle tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra 213 sayılı Vergi Usul Kanununa 3418 sayılı Kanunun 32’nci maddesi ile Ek 13’üncü maddenin eklendiği ve bu maddenin 4’üncü fıkrası (a) bendi ile Maliye Bakanlığı personeline ek ödeme yapılması için yetki verildiği verilen yetkiye istinaden de, "Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esaslar" ile bu esaslara "ekli cetvellerde'" gösterilen oranlarda Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında çalışan memurlar ile sözleşmeli personeline (bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç), 08.05.2007 tarihli Bakan oluruyla ek ödemede bulunulmasına ilişkin usul ve esasların tespit edildiği, Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esasların, Kapsam başlıklı 2’nci maddesinde; "Bu usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında çalışan memurlar ile sözleşmeli personeli (bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç) kapsar." denildiği, 5216 sayılı Kanunun 22’nci maddesinde belirtilen "ilgili mevzuat" ve "haklar" ibarelerinden; üstlenilen görevin özelliği ve hizmet gereği gibi farklı nedenlerle ödemeler öngören mevzuat hükümlerinin değil, görev yaptığı kurum ne olursa olsun, "genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık genel müdürleri" ve "genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık müstakil daire başkanları" için istisnasız aynı miktar ve oranda mali hakların (aylık, ek gösterge, taban aylığı, kıdem aylığı, iş güçlüğü zammı, temininde güçlük zammı, makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, görev tazminatı, denge tazminatı) ödenmesini düzenleyen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 4505 sayılı Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında Kanun ile 375 ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler olarak anlaşılması gerektiği, bunun dışında hizmetin gereği ve özelliği gibi nedenlerle Bakanlıklara göre farklılık arz eden ve bir kısmında hiç ödenmeyen; ek ödeme, fon, ikramiye, teşvik ikramiyesi, döner sermaye ve katkı payı gibi ödemeleri öngören özel nitelikteki mevzuatın, 5216 sayılı Kanunun 22’nci maddesindeki "ilgili mevzuat" ve "haklar" kapsamında yorumlanıp, il özel idare genel sekreterlerine de kıyasen uygulanmasının yasal dayanağının bulunmadığı, dilekçi, ilamda yer alan tazmin hükmünün 6009 sayılı Kanunla getirilen af kapsamında değerlendirilerek, tazmin hükmünün kaldırılmasını istemekte ise de; 6009 sayılı Kanunun Geçici 8’inci maddesinde yer alan “memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayacağı” hükmünün, herhangi bir mevzuatla öngörülmemiş olan, toplu sözleşme ile ya da idari bir tasarrufla mahalli idarelerin bütün personeli için çalışanların koşullarını iyileştirici nitelikte genel olarak bütün çalışanlar için yapılan ek ödemelerle ilgili olup, Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreterine 5216 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak ödenen ek ödemeyi bu kanun kapsamında değerlendirmenin mümkün olmadığı, dolayısıyla yapılan ödeme ilgili mevzuata aykırı olduğundan, talebin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “PERSONEL İSTİHDAMI” başlıklı 22’nci maddesinde:

“Büyükşehir belediyesi personeli büyükşehir belediye başkanı tarafından atanır. Personelden müdür ve üstü unvanlı olanlar ilk toplantıda büyükşehir belediye meclisinin bilgisine sunulur.

Genel sekreter, belediye başkanının teklifi üzerine İçişleri Bakanı tarafından atanır. Genel sekreter kadrosuna atananlar, genel idare hizmeti sınıfına dahil bakanlık genel müdürleri, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar ise bakanlık bağımsız daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar.

Büyükşehir belediyesi 1. hukuk müşaviri ve daire başkanları, bağlı genel müdürlüklerin daire başkanlarının yararlandığı makam ve görev tazminatından aynen yararlanırlar.

…..” denilmektedir.

Diğer yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun Ek 13’üncü maddesinde:

“4. Maliye Bakanı:

a ) (Mülga : 5/7/1991 - KHK - 433/16md.; Yeniden düzenleme: 19/8/1991 - KHK - 449/3 md. Değişik : 20/3/1997 - KHK - 570/12 md.) Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında çalışan memurlar ile sözleşmeli personele (bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç) en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) % 200'ünü geçmemek üzere ek ödeme yaptırmaya,

…

Yetkilidir.

Ek ödemelerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır.

(Ek hüküm : 26/12/1993 - 3946/2 md.) Görev yapılan birim ve iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin sınıfı, kadro ünvanı, derecesi ve atanma biçimi gibi kriterlere göre yapılacak ek ödemelerin farklı miktarları ve ödemeye ilişkin usul ve esasları Maliye Bakanı tarafından tespit edilir.

(Ek hüküm: 26/12/1993 - 3946/2 md.) Yukarıda belirtilen esaslar dahilinde yapılacak ödemeler Gelir Vergisine tabi tutulmaz. (Ek cümle: 20/6/2001-4684/15 md.) Bu ödemeler bütçeden karşılanır. Bağlı kuruluşlar personeline yapılacak ek ödemelerin belirlenmesinde, bunlara ödenmekte olan ikramiye, fazla mesai ücreti gibi farklı ödemeler ile diğer imkanlar dikkate alınır ve bağlı kuruluş bütçelerinden ödenir.

(Ek paragraf:(7)17/9/2004-5234/5 md.) Bu madde kapsamında bulunan personele yapılan ikramiye, teşvik primi, teşvik ödemesi, döner sermaye katkı payı ödemeleri, döner sermaye gelirlerinden yapılan ek ödemeler ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca ödenen tutarlar ile Maliye Bakanlığınca belirlenecek benzeri ödemelerin net tutarları, bu madde kapsamında yapılan ek ödemenin aylık net tutarından mahsup edilir. Mahsuba ilişkin esas ve usulleri belirlemeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödeme ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.” hükümleri yer almaktadır.

Buna göre 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na 3418 sayılı Kanunun 32’nci maddesi ile Ek 13’üncü madde eklenmiş ve bu maddenin 4’üncü fıkrası (a) bendi ile Maliye Bakanlığı personeline ek ödeme yapılması için yetki verilmiş, verilen yetkiye istinaden de “Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esaslar” ile bu esaslara “ekli cetvellerde” gösterilen oranlarda Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında çalışan memurlar ile sözleşmeli personeline (bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç), 08.05.2007 tarihli Bakan oluruyla ek ödemede bulunulmasına ilişkin usul ve esaslar tespit edilmiştir.

Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esasların, Kapsam başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında çalışan memurlar ile sözleşmeli personeli (bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç) kapsar.” denilmektedir. Ek ödeme Oran ve Miktarları başlıklı 3’üncü maddesinde; “Bu usul ve esaslar kapsamına giren personele en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) ekli cetvellerde yer alan oranların uygulanması suretiyle hesaplanan miktarlarda ek ödeme yapılır.” denilmiş olup, ekli 1 Sayılı Cetvelin 2’nci sırasında “Müsteşar Yardımcısı, Kurul Başkanı, Genel Müdür, Strateji Geliştirme Başkanı, Maliye Yüksek Eğitim Merkezi Başkanı için % 195” oranında, 4’üncü sırasında “… Müstakil Daire Başkanı için % 190” oranında ek tazminat öngörülmüştür. Bu esaslar, Yürürlük başlıklı 6’ncı maddedeki; “Bu usul ve esaslar 15.05.2007 tarihinde yürürlüğe girer.” hükmü ile son bulmuştur.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun Ek 13’üncü maddesinin değişik 4’üncü fıkrası ve bunun gereği Maliye Bakanlığınca belirlenen Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esaslar yalnızca bu bakanlığın personelini kapsamaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 22’nci maddesindeki; “Genel sekreter kadrosuna atananlar, genel idare hizmeti sınıfına dahil bakanlık genel müdürleri, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar ise bakanlık bağımsız daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar.” düzenlemesine dayanarak Maliye Bakanlığı personeline özel olarak verilen ek ödemeden genel sekreter ve genel sekreter yardımcılarının ve bunlara bağlı olarak da belediye başkan danışmanlarının yararlanması mümkün değildir.

5216 sayılı Kanunun 22’nci maddesinde belirtilen “ilgili mevzuat” ve “haklar” ibarelerinden; üstlenilen görevin özelliği ve hizmet gereği gibi farklı nedenlerle ödemeler öngören mevzuat hükümleri değil, görev yaptığı kurum ne olursa olsun, “genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık genel müdürleri” ve “genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık müstakil daire başkanları” için istisnasız aynı miktar ve orandaki mali hakların (aylık, ek gösterge, taban aylığı, kıdem aylığı, iş güçlüğü zammı, temininde güçlük zammı, makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, görev tazminatı, denge tazminatı) ödenmesini düzenleyen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 4505 sayılı Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında Kanun ile 375 ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin anlaşılması gerekmektedir.

Bunun dışında hizmetin gereği ve özelliği gibi nedenlerle, Bakanlıklara göre farklılık arz eden ve bir kısmında hiç ödenmeyen; ek ödeme, fon, ikramiye, teşvik ikramiyesi, döner sermaye ve katkı payı gibi ödemeleri öngören özel nitelikteki mevzuatı, 5216 sayılı Kanunun 22’nci maddesindeki “ilgili mevzuat” ve “haklar” kapsamında yorumlayıp, büyükşehir belediyesi genel sekreteri ve genel sekreter yardımcıları ve bunlara bağlı olarak belediye başkan danışmanlarına da kıyasen uygulamanın yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Diğer bir anlatımla; 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 20’nci maddesinde genel sekreter ve yardımcılarının ya özlük hakları, sırasıyla genel müdür ve müstakil daire başkanına eşitlenmiş bulunmaktadır. “Bakanlık genel müdürü” ve “bakanlık bağımsız daire başkanı” tanımlarından anlaşılması gereken, ek ödeme almayan normal bakanlık personeli olmalıdır. Maliye Bakanlığı personeli için olan ek ödeme, ilgili mevzuatında belirtildiği gibi sadece bu Bakanlık personelini kapsamaktadır. Büyükşehir Belediyesinin genel sekreter ve genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar (ve bunlara bağlı olarak belediye başkan danışmanları) yasada açıkça yazılmadığı halde, başka Bakanlık görevlileri için öngörülmüş ek ödemeleri alamazlar.

Son olarak dilekçi, ilamın 2. maddesinde yer alan tazmin hükmünün 6009 sayılı Kanun’la getirilen af kapsamında değerlendirilerek, tazmin hükmünün kaldırılmasını istemekte ise de; 6009 sayılı Kanun’un geçici 8’inci maddesindeki, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayacağı hükmü, herhangi bir mevzuatla öngörülmemiş olan, toplu sözleşme ile ya da idari bir tasarrufla mahalli idarelerin bütün personeli için çalışanların koşullarını iyileştirici nitelikte, genel olarak bütün çalışanlar için yapılan ek ödemelerle ilgili olup, büyükşehir belediyesi genel sekreteri ve genel sekreter yardımcılarına ve bunlara bağlı olarak belediye başkan danışmanlarına 5216 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak ödenen ek ödemeyi (Maliye Bakanlığı personeli olmadığı için) bu kanun kapsamında değerlendirmek mümkün değildir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddi ile 1396 sayılı İlamın 2. maddesi ile verilen 45.477,35 TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE,

Karar verildiği 20.05.2014 tarih ve 39038 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.