Sayıştay 8. Dairesi 38218 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 8

• Dosya No: 38218

• Tutanak No: 38375

• Tutanak Tarihi: 04.02.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 1329 sayılı ilamın 1. maddesiyle; Akın Petrol İnş. Emlak Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki “Akaryakıt Alım İşi” ne ilişkin olarak fiyat farkı kesintisinin yapılmadığı gerekçesi ile 108.086,60 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle; tazmin hükmünde belirtilen ödeme emri belgeleri ve ekleri ile düzenlenen kamu zararı tablosunda hesaplanan fiyat farklarının hak edişin düzenlendiği tarih itibariyle hesaplandığını, oysa Sayıştay Temyiz Kurulunun 20.09.2011 tarih ve 33648 tutanak nolu kararı ile Fiyat farkı uygulamasının sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve ödenecek veya kesilecek fiyat farkının doğru olarak tespit edilebilmesi için idarelerce teslim alınan mal kayıtları fiyat değişikliği dönemleri itibariyle tutulur hükümleri bulunduğunu,

Bu nedenle ilamın 1. maddesinde düzenlenen kamu zararı tablosunun yanlış hesaplandığı kanaatiyle tekrar hesaplanması gerektiğini, Örnek: 31.12.2008 tarihli hak edişte motorin fiyatı 1.98305 TL olarak alındığını ve tüm hak edişler için uygulandığını, Hak edişte satın alınan akaryakıtların 25.11.2008 -31.12.2008 tarihleri arasında alımı gerçekleştiğini, bu fiyat aralığında EPDK'nın yayınlamış olduğu listede değişen fiyatların açıkça görüldüğünü, EPDK'nın kırsal motorin listesi:

31.12.2008 tarihinde KDV dahil 2,34 23.12.2008 tarihinde KDV dahil 2,35250 22.12.2008 tarihinde KDV dahil 2,39 16.12.2008 tarihinde KDV dahil 2,42 15.12.2008 tarihinde KDV dahil 2,50875 03.12.2008 tarihinde KDV dahil 2,53625 26.11.2008 tarihinde KDV dahil 2.60250 25.11.2008 tarihinde KDV dahil 2,67 TL/LT olduğunu,

Örnek hesaplama ise; 25.11.2008 tarihinde 1 lt motorin için fiyat farkı uygulandığında;

F=(MxB)x(A2/A1)-1 F=(1x2,53x(2,26/2,54873)-1 F=1x2,53x0,11 F=-0,28 TL

31.12.2008 tarihinde 1 lt motorin için fiyat farkı uygulandığında;

F=(MxB)x(A2/A1)-1

F=(1x2,53x(1,98305/2,54873)-1

F=1x2,53x0,22

F=-0,56TLTL olduğunu,

Örnek hesaplamadan da anlaşılacağı üzere iki tarih arasında fiyat farkında farklılıklar bulunduğunu, Bu sebeple ilamda belirtilen hesap tablosunun Sayıştay Temyiz Kurulunun 20.09.2011 tarih ve 33648 tutanak nolu kararına istinaden yeniden hesaplanması gerekmekte olduğunu,

Açıklanan ve resen dikkate alınacak nedenlerle, Sayıştay 8. Daire Başkanlığının 05.11.2012 tarih ve 7213 sayılı tutanakta yazılı bulunan 2009/1329 sayılı ilam hükmünün temyizen incelenerek BOZULMASINA karar verilmesini talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı karşılama yazısında;” ‘‘4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’’ ın ‘‘Fiyat farkı hesabı’’ başlıklı 7’nci maddesinde, (A2) katsayısının, mal teslim tarihinde geçerli bayi satış fiyatı veya satın alınan malın ücret tarifesindeki fiyatını ifade ettiği hükmü yer aldığından, kamu zararının hesabında hak edişin düzenlendiği tarihteki değil, mal teslim tarihinde geçerli olan bayi satış fiyatının esas alınması gerekmektedir.

Bu nedenle, sorumlunun talebi doğrultusunda hükmün bozularak, yeniden hüküm tesis edilmek üzere dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” Demiştir.

Dilekçi konunun esasına ilişkin bir itirazda bulanmamış, ilamda yer alan hesap tablosunun Sayıştay Temyiz Kurulunun 20.09.2011 tarih ve 33648 tutanak nolu kararına istinaden yeniden hesaplanması gerektiğini ifade etmektedir.

Sayıştay Temyiz Kurulunun 20.09.2011 tarih ve 33648 tutanak nolu Kararında; “İşin sözleşmesinde 2005/8771 sayılı Fiyat Farkı Kararnamesine göre ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Sözleşmede atıf yapılan 2002/5038 sayılı Kararnamenin 5. maddesinde bayi satış fiyatının tarifi yapılmış ve 7. maddesinde fiyat farkının hangi formülle hesaplanacağı açıklanmış bulunmaktadır. Hal böyle iken sözleşme hükümleri dikkate alınmaksızın fatura tarihindeki fiyatlar üzerinden %4 indirim yapılmak suretiyle hak edişlerin ödenmesi hukuka aykırıdır. Fiyat farkının sözleşmede atıf yapılan mevzuat çerçevesinde hesaplanması gerekmektedir.” Denilmektedir.

İşe ait idari şartnamenin 48 inci ve sözleşmenin 15 inci maddesinde bu iş için yükleniciye yürürlükteki Kararnameye uygun olarak fiyat farkı verileceği hüküm altına alınmıştır.

“4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar” ın;

“Tanımlar” başlıklı 5 inci maddesinde;

“Mal alım işlerine ait hükümlerin uygulanmasında;

…

j) (Değişik: 05.05.2005- 25806/ 1 md.) Bayi satış fiyatı: Petrol ürünlerinde bir önceki yıl gerçekleşen piyasa büyüklüklerine göre en büyük işlem hacmine sahip olduğu Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'nca belirlenen ilk sekiz akaryakıt dağıtım şirketince, ihalesi yapılan petrol ürünü için EPDK'ya bildirilen ve EPDK'nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul ili Avrupa yakası için geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını, ilk sekiz dağıtım şirketinin tamamının ihalesi yapılan petrol ürünü için fiyat bildirmemesi halinde bunlardan fiyat bildirenlerin fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını,

…” hükmü,

“Fiyat farkı hesabı” başlıklı 7 nci maddesinde;

“Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F: Fiyat farkı tutarını (TL),

A1: İhale tarihinde geçerli bayi satış fiyatı veya satın alınan malın ücret tarifesindeki fiyatını, B: Sözleşme fiyatını,

A2: Mal teslim tarihinde geçerli bayi satış fiyatı veya satın alınan malın ücret tarifesindeki fiyatını,

M: Bayi satış fiyatının veya ücret tarifesinin değişmesinden sonra idarece teslim alınan mal miktarını,

İfade eder.

Fiyat farkı (F):

F=(MB)[(A2/A1)-1]

Formülü ile hesaplanacaktır.

Hesaplamalarda virgülden sonraki beş basamak dikkate alınacaktır.

Hesaplama sonucunun eksi (-) çıkması halinde yükleniciden fiyat farkı kesintisi yapılacaktır.” hükmü,

yer almaktadır.

Yapılan incelemede; işe ait hak ediş ödemelerinde fiyat farkı hesabı yapılmadığı, sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan tutarın yükleniciye doğrudan ödendiği görülmüştür. Oysa ihale tarihinden sonra akaryakıt fiyatları ülke genelinde düşüşe geçmiş ve fiyat farklarının negatif çıkmasına sebep olmuştur. Bu durumda 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 7 nci maddesine göre hak ediş bedelleri ödenirken yükleniciden fiyat farkı kesintisinin yapılması gerekmektedir.

Fiyat farkı hesap edilirken de satın alınan akaryakıt ürünün hak edişlerde teslim tarihleri yer almadığından hak edişlerin düzenlendiği tarihlerindeki geçerli bayi satış fiyatına göre hesaplama yapılmıştır. Bu durumda mal tesliminin hak edişlerin düzenlendiği tarihte gerçekleştirildiği kabulü ile yapılan hesaplamada mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçi talebinin reddi ile dilekçi talebinin reddi ile 1329 sayılı ilamın 1. maddesi ile 108.086,60 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 1329 sayılı ilamın 2. maddesiyle; Büyükçavuşlu Rüya Tesisleri Petrol Gıda ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki “Akaryakıt Alım İşi” ne ilişkin olarak fiyat farkı hesabı yapılırken A1 ve A2 katsayılarının hatalı alındığı gerekçesi ile 13.555,84 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle; tazmin hükmünde belirtilen ödeme emri belgeleri ve ekleri ile düzenlenen kamu zararı tablosunda hesaplanan fiyat farklarının hak edişin düzenlendiği tarih itibariyle hesaplandığını, oysa Sayıştay Temyiz Kurulunun 20.09.2011 tarih ve 33648 tutanak nolu kararı ile Fiyat farkı uygulamasının sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve ödenecek veya kesilecek fiyat farkının doğru olarak tespit edilebilmesi için idarelerce teslim alınan mal kayıtları fiyat değişikliği dönemleri itibariyle tutulur hükümleri bulunduğunu, bu nedenle ilamın 2. maddesinde düzenlenen kamu zararı tablosunun yanlış hesaplandığı kanaatiyle tekrar hesaplanması gerektiğini belirterek verilen tazmin hükmünün temyizen incelenerek BOZULMASINA karar verilmesini talep etmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı karşılama yazısında;” ‘‘4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’’ ın ‘‘Fiyat farkı hesabı’’ başlıklı 7’nci maddesinde, (A2) katsayısının, mal teslim tarihinde geçerli bayi satış fiyatı veya satın alınan malın ücret tarifesindeki fiyatını ifade ettiği hükmü yer aldığından, kamu zararının hesabında hak edişin düzenlendiği tarihteki değil, mal teslim tarihinde geçerli olan bayi satış fiyatının esas alınması gerekmektedir.

Bu nedenle, sorumlunun talebi doğrultusunda hükmün bozularak, yeniden hüküm tesis edilmek üzere dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” Demiştir.

Dilekçi konunun esasına ilişkin bir itirazda bulanmamış, ilamda yer alan hesap tablosunun Sayıştay Temyiz Kurulunun 20.09.2011 tarih ve 33648 tutanak nolu kararına istinaden yeniden hesaplanması gerektiğini ifade etmektedir.

Sayıştay Temyiz Kurulunun 20.09.2011 tarih ve 33648 tutanak nolu Kararında; “İşin sözleşmesinde 2005/8771 sayılı Fiyat Farkı Kararnamesine göre ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Sözleşmede atıf yapılan 2002/5038 sayılı Kararnamenin 5. maddesinde bayi satış fiyatının tarifi yapılmış ve 7. maddesinde fiyat farkının hangi formülle hesaplanacağı açıklanmış bulunmaktadır. Hal böyle iken sözleşme hükümleri dikkate alınmaksızın fatura tarihindeki fiyatlar üzerinden %4 indirim yapılmak suretiyle hak edişlerin ödenmesi hukuka aykırıdır. Fiyat farkının sözleşmede atıf yapılan mevzuat çerçevesinde hesaplanması gerekmektedir.” Denilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ ın;

“Tanımlar” başlıklı 5 inci maddesinde;

“Mal alım işlerine ait hükümlerin uygulanmasında;

…

j) (Değişik: 05.05.2005- 25806/ 1 md.) Bayi satış fiyatı: Petrol ürünlerinde bir önceki yıl gerçekleşen piyasa büyüklüklerine göre en büyük işlem hacmine sahip olduğu Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'nca belirlenen ilk sekiz akaryakıt dağıtım şirketince, ihalesi yapılan petrol ürünü için EPDK'ya bildirilen ve EPDK'nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul ili Avrupa yakası için geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını, ilk sekiz dağıtım şirketinin tamamının ihalesi yapılan petrol ürünü için fiyat bildirmemesi halinde bunlardan fiyat bildirenlerin fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını,

…” hükmü,

“Fiyat farkı hesabı” başlıklı 7 nci maddesinde;

“Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F: Fiyat farkı tutarını (TL),

A1: İhale tarihinde geçerli bayi satış fiyatı veya satın alınan malın ücret tarifesindeki fiyatını,

B: Sözleşme fiyatını,

A2: Mal teslim tarihinde geçerli bayi satış fiyatı veya satın alınan malın ücret tarifesindeki fiyatını,

M: Bayi satış fiyatının veya ücret tarifesinin değişmesinden sonra idarece teslim alınan mal miktarını,

İfade eder.

Fiyat farkı (F):

F=(MB)[(A2/A1)-1]

Formülü ile hesaplanacaktır.

Hesaplamalarda virgülden sonraki beş basamak dikkate alınacaktır.

Hesaplama sonucunun eksi (-) çıkması halinde yükleniciden fiyat farkı kesintisi yapılacaktır.” hükmü,

yer almaktadır.

Söz konusu işe ait ihale 10.06.2009 tarihinde yapılmıştır. Bu tarihte EPDK’ nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul ili Avrupa yakası için geçerli ortalama bayi satış fiyatlarına (KDV dahil) bakıldığında (A1); motorin 2.48000 YTL/litre, kurşunsuz benzin(95) 3.29625 YTL/litre, eurodizel 2.58375 YTL/litre, kalorifer yakıtı (4 no.lu) 1.75875 YTL/kg olduğu görülmektedir.

Hak ediş tarihlerinde geçerli bayi satış fiyatlarına (KDV dahil) bakıldığında ise; 31.08.2009 tarihinde; motorin 2.57750 YTL/litre, kurşunsuz benzin(95) 3.31875 YTL/litre, eurodizel 2.72250 YTL/litre, kalorifer yakıtı (4 no.lu) 1.79500 YTL/kg olduğu, 21.10.2009 tarihinde; motorin 2.60000 YTL/litre, kurşunsuz benzin(95) 3.36750 YTL/litre, eurodizel 2.73500 YTL/litre, kalorifer yakıtı (4 no.lu) 1.80875 YTL/kg olduğu, 10.11.2009 tarihinde; motorin 2.66500 YTL/litre, kurşunsuz benzin(95) 3.37750 YTL/litre, eurodizel 2.79750 YTL/litre, kalorifer yakıtı (4 no.lu) 1.85250 YTL/kg olduğu görülmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat farkı Hesabında Uygulanacak Esaslara uygun olarak A1 ve A2 katsayıları, EPDK’ nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul ili Avrupa yakası için geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalaması olarak alınmalıdır. EPDK’ca belirlenen fiyatlar dışında herhangi bir katsayının (ister yerel fiyat ister bayinin kendi satış fiyatı olsun) fiyat farkı hesabında kullanılması yürürlükteki mevzuat hükümlerine aykırıdır.

Fiyat farkı hesap edilirken de satın alınan akaryakıt ürünün hak edişlerde teslim tarihleri yer almadığından hak edişlerin düzenlendiği tarihlerindeki geçerli bayi satış fiyatına göre hesaplama yapılmıştır. Bu durumda mal tesliminin hak edişlerin düzenlendiği tarihte gerçekleştirildiği kabulü ile yapılan hesaplamada mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçi talebinin reddi ile 1329 sayılı ilamın 2. maddesi ile 13.555,84 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 04.02.2014 tarih ve 38375 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.