Sayıştay 8. Dairesi 38097 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 8

• Dosya No: 38097

• Tutanak No: 38173

• Tutanak Tarihi: 07.01.2014

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçiye duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni vekil göndermediği, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabule şayan bir belge ile tevsik etmediği,duruşmada hazır bulunan Sayıştay Savcısının Savcılık karşılamasında belirtilen hususlara paralel mutaalasının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. Dilekçi 1701 sayılı ek ilamın 1.maddesiyle 5.962,00 TL.nin tazminine dair hükme itiraz etmekte ise de; aynı tazmin hükmünde harcama yetkilisi sıfatıyla iştiraki bulunan Ali Rıza ARSLAN’ın başvurusu üzerine düzenlenen 07.01.2014 tarih ve 38172 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile Kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

2. 1701 s. ek ilamın 2.maddesi ile, Yozgat Yerköy Belediye Başkanı’nın görevinin başında olmadığı günler için kendisine vekalet eden Belediye Başkan Vekilleri İsmail Arslan, Hasan Cansız, Mehmet Arslaner ve Mehmet Kayhan’a vekalet ödeneğinin hatalı ödenmesi nedeniyle 1.317,30 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde aynen “hatalı ödenen vekalet ücretleri ilgililerden tahsil edilecektir.” demiştir.

Dilekçi tarafından hatalı ödenen vekalet ücretinin ilgililerinden tahsil edileceği bildirilmekte olup tahsilata ilişkin bilgi verildiğinden ve itiraz edilmediğinden Kurulumuzca Yapılacak işlem olmadığına,

3. 1701 sayılı ek ilamın 3.maddesine itiraz olunmakta ise de, söz konusu tazmin hükmü ilamda isimleri yazılı gerçekleştirme görevlisi, harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisine yöneltilmiş olup dilekçi Ekrem ŞAHİN’in, bu tazmin hükmünde sorumluluğa iştiraki bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerince verilen kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar 832 sayılı Kanunun 68.maddesinin (c) fıkrasının atıfta bulunduğu 63.maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilmiş olan memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

4. 1701 s.ek ilamın 4.maddesi ile, belediye ile yükleniciler arasında imzalanan sözleşmelerden, sözleşme bedelinin binde yedi buçuğu oranında damga vergisi kesintisi yapılmaması nedeniyle 267,86 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, “alımlar, doğrudan temin yoluyla yapıldığından sözleşme, ihale ile yapılan alımlarda olması gerekir diye dikkate alınmayarak damga vergisi alınmadığını” belirtmiştir.

Savcılık; “Her ne kadar alımların doğrudan temin yoluyla yapılmış olması nedeniyle damga vergisinin alınmadığı ve kamu zararının oluşmadığı ileri sürülmekte ise de yapılan alımlarda yüklenici ile Belediye arasında imzalanmış mal alım sözleşmeleri bulunmaktadır. Doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda sözleşme düzenlenme zorunluluğu bulunmamakla beraber, taraflarca mal alım sözleşmeleri akdedildiğinden düzenlenen sözleşmelerin damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir. Bu nedenlerle talebin reddedilerek Daire kararının onanmasına” şeklinde görüş bildirmiştir.

Yerköy Belediyesi tarafından yapılan kömür ve kalorifer yakıtı alımlarında, yüklenicilerle Belediye arasında imzalanan sözleşmelerden damga vergisi kesintisi yapılmamasına ilişkin olarak dilekçi, alımlar doğrudan temin yoluyla yapıldığı için sözleşme damga vergisi kesintisi yapılmadığını ileri sürmüşse de doğrudan temin ile yapılan alımlara ilişkin olarak yüklenici ile Yerköy Belediyesi arasında imzalanmış mal alım sözleşmeleri bulunmaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinde düzenlenen doğrudan temin usulünde, ihtiyaçların Kanunun 18. maddesinde sayılan ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın; ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan Kanunun 10. maddesinde sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak temin edilmesi, mümkün bulunmaktadır. Ayrıca bu usulde, şartname ve sözleşme düzenlenmesi gibi hususlar da idarelerin takdirindedir. Yerköy Belediyesi, ihtiyacı olan malzemelerin dorudan temin usulüyle alınması sırasında yüklenici firma ile bir mal alım sözleşmesi imzalamak suretiyle bu konudaki takdirini sözleşme yapma yönünde kullanmış ve yükleniciyle aralarında yazılı bir akit yapmışlardır. Mevzuatta doğrudan temin ile yapılan alımlarda sözleşme imzalanması gerektiğine yönelik bir zorunluluk bulunmamakla beraber, taraflar kendi iradeleriyle mal alım sözleşmeleri akdetmişlerdir. Ayrıca mevzuatta doğrudan temin ile yapılan alımlara ilişkin olarak akdedilmiş sözleşmelerden damga vergisi alınmayacağına ilişkin bir istisna hükmü de bulunmamaktadır.

488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde;

“Bu kanuna ekli (l) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade eder.” denilmekte, 3. maddesinde ise; "Damga vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişiler öder...." denilmektedir.

Damga Vergisi Kanunu’nun 1.maddesinde bahsedilen (l) sayılı tablonun I. Akitlerle ilgili kağıtlar bölümünde, mukavelenamelerin binde 7,5 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.

Bu nedenle 1701 sayılı ilamın 4.maddesi ile 267,86 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

5. 1701 s.e ilamın 5.maddesi ile, Yerköy Belediyesi tarafından Deniz Petrol Ltd. Şti.’den yapılan akaryakıt alımlarında fiyat farklarının hatalı hesaplanması nedeniyle 1.305,12 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde aynen,”Akaryakıt alımlarındaki fiyat farkı ilgiliden tahsil edilecektir.”demiştir.

Dilekçi tarafından tahsil edileceği bildirilmekte olup tahsilata ilişkin bilgi verildiğinden ve itiraz edilmediğinden Kurulumuzca Yapılacak işlem olmadığına,

6. 1701 sayılı ilamın 6.maddesi ile, Yozgat Yerköy Belediyesi ile çeşitli yükleniciler arasında imzalanan mal alım sözleşmelerinden damga vergisi kesintilerinin yapılmaması nedeniyle 1.078,35 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, “alımlar, doğrudan temin yoluyla yapıldığından sözleşme, ihale ile yapılan alımlarda olması gerekir diye dikkate alınmayarak damga vergisi alınmadığını” belirtmiştir.

Savcılık; “Her ne kadar alımların doğrudan temin yoluyla yapılmış olması nedeniyle damga vergisinin alınmadığı ve kamu zararının oluşmadığı ileri sürülmekte ise de yapılan alımlarda yüklenici ile Belediye arasında imzalanmış mal alım sözleşmeleri bulunmaktadır. Doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda sözleşme düzenlenme zorunluluğu bulunmamakla beraber, taraflarca mal alım sözleşmeleri akdedildiğinden düzenlenen sözleşmelerin damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir. Bu nedenlerle talebin reddedilerek Daire kararının onanmasına” şeklinde görüş bildirmiştir.

Yerköy Belediyesi tarafından yapılan mal alımlarında, yüklenicilerle Belediye arasında imzalanan sözleşmelerden damga vergisi kesintisi yapılmamasına ilişkin olarak dilekçi, alımlar doğrudan temin yoluyla yapıldığı için sözleşme damga vergisi kesintisi yapılmadığını ileri sürmüşse de doğrudan temin ile yapılan alımlara ilişkin olarak yüklenici ile Yerköy Belediyesi arasında imzalanmış mal alım sözleşmeleri bulunmaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinde düzenlenen doğrudan temin usulünde, ihtiyaçların Kanunun 18. maddesinde sayılan ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın; ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan Kanunun 10. maddesinde sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak temin edilmesi, mümkün bulunmaktadır. Ayrıca bu usulde, şartname ve sözleşme düzenlenmesi gibi hususlar da idarelerin takdirindedir. Yerköy Belediyesi, ihtiyacı olan malzemelerin dorudan temin usulüyle alınması sırasında yüklenici firma ile bir mal alım sözleşmesi imzalamak suretiyle bu konudaki takdirini sözleşme yapma yönünde kullanmış ve yükleniciyle aralarında yazılı bir akit yapmışlardır. Mevzuatta doğrudan temin ile yapılan alımlarda sözleşme imzalanması gerektiğine yönelik bir zorunluluk bulunmamakla beraber, taraflar kendi iradeleriyle mal alım sözleşmeleri akdetmişlerdir. Ayrıca mevzuatta doğrudan temin ile yapılan alımlara ilişkin olarak akdedilmiş sözleşmelerden damga vergisi alınmayacağına ilişkin bir istisna hükmü de bulunmamaktadır.

488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde;

“Bu kanuna ekli (l) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade eder.” denilmekte, 3. maddesinde ise; "Damga vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişiler öder...." denilmektedir.

Damga Vergisi Kanunu’nun 1.maddesinde bahsedilen (l) sayılı tablonun I. Akitlerle ilgili kağıtlar bölümünde, mukavelenamelerin binde 7,5 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.

Bu nedenle 1701 s.ek ilamın 6.maddesi ile 1.078,35 TL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

7. 1701 s.ek ilamın 7.maddesi ile, Yozgat Yerköy Belediyesi tarafından çeşitli yüklenicilerden sağlanan taşıt bakım. onarım hizmetleri karşılığı yapılan ödemelerden Katma Değer Vergisi tevkifatı yapılmaması nedeniyle 1.778,60 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde, KDV tevkifatı yeni yapılan düzenleme ile kaldırılmış olup kamu zararı olmadığından kaldırılmasını talep ediyorum,demiştir.

Savcılık; “KDV tevkifatının yapılan düzenleme ile kaldırıldığı ve kamu zararının bulunmadığı ileri sürülmektedir. Anılan düzenleme 117 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği ile 1 Mayıs 2012 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş olup, ilamın ilgili olduğu 2008 yılı işlemlerini kapsamamaktadır. Bu nedenle talebin reddedilerek Daire kararının onanmasına,”şeklinde görüş bildirmiştir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun “Vergi Sorumlusu” başlıklı 9. maddesi 1. fıkrası ile vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma konusunda Maliye Bakanlığı’na yetki verilmiştir. Maliye Bakanlığı da bu yetkiye dayanarak çıkarmış olduğu 28.02.2004 tarih ve 91 seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği ile KDV tevkifatı yapılması ile ilgili usul ve esasları belirlemiştir.

Bu tebliğin, “Sorumlu Tayin Edilen ve Tevkifat Yapacak Kuruluşlar” başlıklı 2. maddesinde;

“Bakanlığımıza tanınan yetkiye dayanılarak, aşağıda sayılan kurum ve kuruluşların yine aşağıda belirtilecek işlemlere ait katma değer vergisini tevkifata tabi tutmaları uygun görülmüştür.

-Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların teşkil ettikleri birlikler,

-Döner sermayeli kuruluşlar,

-Kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları,

-Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,

-Üniversiteler (vakıf üniversiteleri hariç),

-Kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları,

-Bankalar ve özel finans kurumları,

-Kamu iktisadi teşebbüsleri (Kamu İktisadi Kuruluştan, İktisadi Devlet Teşekkülleri),

-Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar,

-Organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetler, vadeli işlemler borsaları dahil bütün borsalar,

-Yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlara ait olan (tek başına ya da birlikte) kurum, kuruluş ve işletmeler,birbirlerine karşı ifa ettikleri hariç olmak üzere, aşağıda belirtilen hizmetlerde katma değer vergisi tevkifatı yapmakla zorunludur.” denilmiştir.

Tebliğin “Tevkifat Uygulanacak İşlemler” başlıklı 3.maddesi 1.fıkrasında ise; “Yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların;

-Yapım işleri ile bu işlere ilişkin mühendislik-mimarlık ve etüt-proje hizmetleri,

-Temizlik, bahçe ve çevre bakım hizmetleri,

-Özel güvenlik hizmetleri,

-Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetleri,

-Her türlü yemek servisi,

-Danışmanlık ve denetim hizmetleri,

alımlarına ait bedel üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin aşağıda belirtilen oranlara göre belirlenecek kısmı bu kurum ve kuruluşlarca sorumlu sıfatıyla beyan edilmek ve ödenmek üzere tevkifata tabi tutulacaktır.” hükmü yer almıştır.

91 seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin “Tevkifat Oranı” başlıklı 4.maddesi ise, 03.07.2005 tarih ve 25864 sayılı 95 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği ile değiştirilerek; “Hesaplanan katma değer vergisi tutarlarına uygulanacak tevkifat oranı; yemek servisi, bahçe ve çevre bakım, özel güvenlik, danışmanlık ve denetim hizmetlerinde 1/2, temizlik hizmetlerinde 2/3, diğer hizmetlerde 1/3'dür.” şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

Yine 91 seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin “Tevkifata Tabi Tutulan İşlemlerin Kapsamı” başlıklı 5 inci maddesinin “Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetleri” başlıklı (d) bendinde aynen; “Bu tebliğin A/l bölümünde sorumlu tayin edilen kurum ve kuruluşlara ait veya bu kurum ve kuruluşlara tahsis edilen ve faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetlerine ilişkin bedel üzerinden hesaplanan katma değer vergisi de tevkifata tabi tutulacaktır.

Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtların bakım hizmetleri, bunların kendinden beklenen görev ve işlevleri sağlamak için belli aralıklarla veya gerektiği zaman yapılan faaliyetlerdir. Bu hizmet sırasında bakımı yapılan şeyin belli aksam ve parçalarının değiştirilmesi de hizmetin ayrılmaz bir parçasıdır.Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtların onarımı ise bozulmuş, eskimiş araçların kullanılabilir hale getirilmesinden ibarettir.Bakım hizmetinde olduğu gibi onarım hizmetinde de onarılan şeye ait bazı parçaların değiştirilmesi işin tabii bir sonucudur. Dolayısıyla, makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait bakım ve onarım hizmetlerinin yalnızca işçilik hizmetinden ibaret sayılması söz konusu olmayıp, bu hizmetin gereği olarak yapılan mal, malzeme ve parça teslimleri de bakım ve onarım hizmetine dahil bulunmaktadır.” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine göre, taşıt bakım ve onarım hizmetlerinin 1/3 oranında katma değer vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir. Bu nedenle 1701 sayılı ilamın 7.maddesi ile 1.778,60 TL ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

8. 1701 sayılı ek ilamın 8.maddesine itiraz olunmakta ise de, söz konusu tazmin hükmü ilamda isimleri yazılı gerçekleştirme görevlisi, harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisine yöneltilmiş olup dilekçi Ekrem ŞAHİN’in, bu tazmin hükmünde sorumluluğa iştiraki bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerince verilen kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar 832 sayılı Kanunun 68.maddesinin (c) fıkrasının atıfta bulunduğu 63.maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilmiş olan memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan dilekçinin işbu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca yapılacak işlem olmadığına,

Karar verildiği 07.01.2014 tarih ve 38173 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.