Sayıştay 8. Dairesi 37964 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 8

• Dosya No: 37964

• Tutanak No: 39073

• Tutanak Tarihi: 27.05.2014

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçilere duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadıklarından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyaplarında, gereği görüşüldü;

1200 sayılı ilamın 11. maddesiyle; Egetan Temizlik Güvenlik İnşaat Gıda Taşımacılık Sosyal Hizmetler Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki “Araçların Bakım Onarım ve Tamirat İşlerinin Yaptırılması Hizmet Alımı İşi” ile ilgili olarak vasıflı işçiler için asgari ücret fiyat farkının hatalı hesaplandığı ve hazinece yapılan ödemelerin dikkate alınmadığı gerekçesi ile 17.629,34- TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler temyiz dilekçesinde özetle; İşe ait İdari Şartname ve Sözleşmede SSK ve Akaryakıt Fiyat Farkının verileceğinin belirtildiğini; sözleşmede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre ihalesi yapılacak olan hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esasların 8. maddesinde göre fiyat farkı verileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 4. maddesine göre, hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanabilmesi için bu esasların 7 ve 8. maddelerine yer alan hükümlerin idari şartname ve sözleşmelere konulması gerektiğini, adı geçen işin sözleşme ve idari şartnamesinde ise sadece asgari ücret ile ilgili fiyat farkı ve akaryakıt fiyat farkı verileceğinin yazılı olduğunu, Esasların 7.maddesinde TUİK endekslerine göre, 8. maddesinde ise asgari ücretteki artış göz önüne alınarak fiyat farkı verileceğinin belirtildiğini, ilamda, asgari ücretteki artış miktarı ve işverence karşılanan prim miktarları kadar olan farkların ödenmesinin kabul edildiğini, diğerlerinin ise kabul edilmediğini, hâlbuki fiilen hesap edilen fiyat farkı yönteminin, 7 ve 8. maddeleri beraber kapsadığını, sadece asgari ücretteki artış miktarı kadar olan farkı kabul edip, asgari ücretteki artış oranı yani fiilen ödenen miktarlar arasındaki farkın ödenmesini kabul etmemenin doğru olmadığını,

Fiyat farkı kararnamesinin 7 ve 8. maddelerine göre fiyat farkı verileceğinin idari şartname ve sözleşmede belirtilmemesi, hakkaniyet ve adalet ölçülerinin aranmayacağı anlamına gelmemesi gerektiğini, vasıflı işçilere, öngörülen ücret ödendiğine göre bunun maliyetine katlanan yükleniciye de aradaki farkın ödenmesi gerektiğini, çünkü idari şartname ve sözleşme hükümlerine göre, vasıflı personele verilecek ücretlerde, tespit edilen oranlara uyulacağını ve asgari ücretin değişmesi halinde de aynı şekilde hareket edileceğini, bu şekilde "vasıflı personelin ücretleri ile asgari ücret arasındaki oranın korunmasının idari şartname ve sözleşme gereği olduğuna" ilişkin Sayıştay Daire kararları bulunduğunu, gerçekten de, idari şartname ve sözleşmede belirlenen ve vasıflı personele verilecek ücretin tespitinde kullanılan oranların korunması, sadece yeni asgari ücretle yeni asgari ücret arasındaki farkın verilmesiyle sağlanamayacağını, asgari ücretin artması halinde idari şartname ve sözleşmede belirtilen vasıflı personel ücretine yeni asgari ücretle eski asgari ücret arasındaki farka da söz konusu oranların uygulanması ile ulaşılacağını, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu' nun 3. maddesinde yer alan "Sözleşmelerin tarafları, sözleşme hükümlerinin korunmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşmelere bu prensibe aykırı maddelere yer verilmez." hükmü gereği, vasıflı personel için tespit edilen oranların uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığını,

Öte yandan, Fiyat Farkı Esaslarının 7. maddesindeki a1, a2, b1, b2, c ve d değerlerinin önceden belirlenmemiş olması hakkaniyetle yaklaşmayı engellememesi gerektiğini, İhalede gerçekleşen fiyatlar üzerinden a1 dışı vasıflı işçilik oranı (609.996,14/807.641,74) 0,75' olduğunu, bu rakam üzerinden esasların 7. maddesine göre hesaplama yapılarak karşılaştırma sonucuna bakılması gerektiğini,

7. Maddeye göre yapılan hesaplama da görüleceği üzere,

KDV hariç 24.066,14 TL fiyat farkı hesaplanması gerektiğini, dolayısıyla, ilamda belirtilen kamu zararının üzerinde, 7. maddeye göre fiyat farkı hesaplanarak yükleniciye ödenmesi gerekmekte olduğunu, bu durumda yükleniciye ödenmesi gerekenden daha az fiyat farkı verildiği için, kamu zararından söz etmenin mümkün olmadığını, ilamda KDV hariç 13.930,61 TL kamu zararı hesaplanmasına rağmen, yine KDV hariç 24.066,14 TL esasların 7. maddesine göre fiyat farkı verilmesi gerektiğini, bu durumda kamu zararı oluşmamış olup; aksine yükleniciye daha az fiyat farkı verildiğini, sonuç olarak; vasıflı personele eski ve yeni asgari ücretin artırımlı tutarı arasındaki farkın fiyat farkı olarak ödenmesinde hem idare yararı bulunmakta hem de bu uygulamanın yürürlükteki mevzuatla bağdaşmayan bir yönü bulunmadığını,

Kiralanan araçların akaryakıt fiyat farkları ile ilgili olarak İdari şartname ve sözleşmede yükleniciye SSK ve akaryakıt fiyat farkı verileceğinin yazıldığını ve ayrıca teknik şartnamenin; 7. Maddesinde Araç Kiralama (3 adet sürücüsüyle beraber) başlığını devamında;

“AKARYAKIT FİYAT FARKI VERİLMESİ

Taşıtlar için ihalede oluşan (Yüklenicinin verdiği fiyat) günlük sabit ücret sözleşmenin başlangıç tarihinden bitim tarihine kadar sabit kalacaktır.(1 yıl süre ile) Akaryakıt fiyatının artması halinde ve 3.000 Km’nin altında kalması durumunda hesaplama aşağıdaki şekilde yapılacak hakedişe ilave ile ödenecektir.

AKARYAKIT FİYAT FARKI: AXBX(D-C)

A= Kilometre cinsinden taşıma mesafesi

B=1 km.de sarf ettiği akaryakıt miktarı: 0.10 Lt/Km

C=Teklifin yapıldığı günkü Petrol Ofisi Kahramanmaraş İli Resmi satış fiyatı

D=Teklif tarihinden sonra Akaryakıt’a gelen zamlardan sonraki Kahramanmaraş ili Petrol Ofisi Resmi satış fiyatı “ şeklinde düzenleme yapıldığını,

Akaryakıt fiyat farklarının yukarda belirtilen formüle göre teklif tarihinde akaryakıt fiyatının tespit edildiğini, her ay akaryakıta zam gelmesi halinde aradaki fark bulunarak hak edişe eklenerek ödendiğini, yapılan bir işin bedelinin ödenmesinin kamu zararı mahiyetinde olmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Sayıştay Başsavcılığı karşılama yazısında;” İşe ait idari şartname ve sözleşmede, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların ilgili hükümlerine yer verilmemiş ve a1, a2, b1, b2, c ve d katsayıları ihaleden önce belirlenmemiştir. Bu durumda şartnamedeki, fiyat farkı verileceği ifadesinden, Esasların 8’inci maddesinde düzenlenen asgari ücret fiyat farkının ödeneceği anlaşılmalıdır. Bu nedenle talebin reddedilerek Daire kararının onanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.” Demiştir.

Asgari ücret fiyat farkı ile ilgili olarak;

İşe ait sözleşmenin 14 üncü maddesinde, yükleniciye sigorta ve akaryakıt fiyat farkı verileceği ifade edilmektedir. Bu durumda şartnamedeki, fiyat farkı verileceği ifadesinden, Esasların 8’inci maddesinde düzenlenen asgari ücret fiyat farkının ödeneceği anlaşılmalıdır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların “Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark” başlıklı 8’inci maddesinde belirtilen fiyat farkı ödemesinin amacı, ihale tarihinde (son teklif verme tarihinde) geçerli olan asgari ücretin değişmesi nedeniyle işçilik maliyetinde meydana gelen farkın yükleniciye ödenmesidir. Yüklenici söz konusu iş kapsamında istihdam ettiği personele asgari ücretin belli bir katı ücret vermeyi taahhüt etmiştir. İdari şartname ve sözleşmede belirlenen ve vasıflı personele verilecek ücretin belirlenmesinde kullanılan oranların korunması, sadece yeni asgari ücretle eski asgari ücret arasındaki farkın verilmesi ile sağlanamaz. Asgari ücretin artması halinde, idari şartname ve sözleşmede belirlenen vasıflı personel ücretine, yeni asgari ücretle eski asgari ücretin arasındaki farka söz konusu oranların uygulanmasıyla ulaşılacaktır. Başka bir deyişe, sözleşmelerine göre asgari ücretin belli katları üzerinden ücret ödenen vasıflı elemanların ücretlerinde, asgari ücret bunların ücreti değil, ücretin hesabında dikkate alınması gereken matrahtır. Matrahın artması durumunda aynı oranların yeni matraha da uygulanması ilgili sözleşme hükmü gereğidir.

Bu nedenle, asgari ücretin değişmesiyle ücretleri asgari ücretin belli bir yüzdesi üzerinden artırımlı olarak ödenmesi öngörülen personelin ücretlerinde meydana gelen maliyet artışının karşılanması amacıyla bu işçilerin artırımlı eski ücretleri ile artırımlı yeni ücretleri arasındaki fark ile bu farka ait sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primi toplamının fiyat farkı olarak ödenmesi gerekmektedir.

Sözleşmeye göre asgari ücrette artış olması halinde fiyat farkı ödeneceği belirtilmiştir. Fiyat cetvelinde verilen teklif, yürürlükteki (teklif tarihinde) asgari ücret üzerinden hesaplanarak verilmiş olup, asgari ücretin artması halinde, fazla mesai, tatil ve bayram ücretlerinin de artan ücrete göre yeniden hesaplanması 4857 sayılı Kanun gereğidir.

Öte yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinde, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanacağı belirtilen kısmın ilama ekli kamu zararı tablosunda (1564 ve 2599 nolu ödeme emirleri) da görüleceği üzere yüklenicinin hak edişinden kesilmiştir.

Çalıştırılan Araçların Fazla Mesaileri ve Akaryakıt Fiyat ile ilgili olarak;

Söz konusu işe ait Teknik şartnamenin ilgili bölümlerinde,

“7- ARAÇ KİRALAMA (3 ADET SÜRÜCÜSÜYLE BERABER)

İstekliler bu şartnameyi ve eklerini görüp okuduğunu teyiden her sayfayı imza ederek idareye vereceklerdir. Kiralanacak Aracın günlük mesaisi 9 saat üzerinden olacaktır.

Kiralanacak araç aylık 3.000 km'yi standart teklif edeceği yevmiye fiyatının içerisinde tamamlayacak.3.000 km ye kadar başka ödeme yapılmayacak. Müdürlüğümüz araçlara ayın resmi çalışma günlerinde çalışma taahhüdü verir. Resmi olmayan çalışma günlerinde ihtiyaç halinde çalıştırılır. O ayki resmi çalışma günlerinin azlığı veya çokluğu 3.000 Km. standartım etkilemez o ayki çalışılan gün sayısı hiçbir şekilde 3.000 km. şartını aşağı çekemez.Aylık 3.000 km 'den fazla yapılan km için ayrıca belediyemizce akaryakıt bedeli ödenecektir.Bu bedel hesabı aşağıdaki formüle göre yapılacaktır.

A= 1 km' de sarf ettiği akaryakıt miktarı:

Büyük ve küçük kasa çift kabinli pikap=0.10 Lt/Km

B= Sözleşmeye göre yapacağı aylık km miktarı 3.000 Km

C= Aracım o ayki yaptığı km. miktarı.

D= Hesaplamanın yapıldığı günkü akaryakıt fiyatı

Fazla km ödemesi= AXDX(C-B)

AKARYAKIT FİYAT FARKI VERİLMESİ

Taşıtlar için ihalede oluşan (Yüklenicinin verdiği fiyat) günlük sabit ücret sözleşmenin başlangıç tarihinden bitim tarihine kadar sabit kalacaktır.(l yıl süre ile) Akaryakıt fiyatının artması halinde ve 3.000 Km'nin altında kalması durumunda hesaplama aşağıdaki şekilde yapılacak hakedişe ilave ile ödenecektir.

AKARYAKIT FİYAT FARKI: AXBX(D-Q

A= Kilometre cinsinden taşıma mesafesi

B=1 km.de sarf ettiği akaryakıt miktarı: 0.10 Lt/Km

C=Teklifin yapıldığı günkü Petrol Ofisi Kahramanmaraş İli Resmi satış fiyatı

D=Teklif tarihinden sonra Akaryakıt'a gelen zamlardan sonraki Kahramanmaraş ili Petrol Ofisi Resmi satış fiyatı

ÇALIŞMA YERİ VE SÜRESİ

Araçlar müdürlüğümüzün kendilerine bildirdiği saatten itibaren kendilerine belirtilen yerlerde göreve çıkacak şekilde hazır bulunacaklardır. Araçlar 24 saat süre ile göreve hazır olacaklardır. Kiralık aracın mesai bitimi araçta bulunan ekip veya personelin mesaisinin bitiş saatidir. Araç sahibi müdürlüğümüz görevlisinin GÖREVİN BİTMİŞTİR şeklindeki sözlü tebliği olmadan işi bırakamaz. Her gün işe başlama ve iş bitiminde aracım km'si günlük görev formuna yazılacak. Günlük yapılan kilometre belirlenecek ve karşılıklı olarak imzalanacaktır. İş başı ve iş bitimi yer ve saatleri dışında geçen süredeki km değerleri görev içi sayılmayacaktır. Araçlar çalışma (iş) günlerinde Belediye emrinde bulunacak. Belediyenin gerekli görmesi halinde 1 gün önceden haber vermek kaydı ile tatil günlerinde de çalıştırabilecektir. Belediye yüklenicinin aracıma ihtiyaç duyması halinde saat mefhumu aranmaksızın da gerektiğinde çağrı yapabilecektir. Cumartesi, Pazar ve resmi tatil günleri çalışmayı gerektiren hallerin önceden bildirilmesi halinde normal mesai günlerinde olduğu gibi göreve gelinecek, bu günler için normal günlük ödenecektir. Günlük çalışmalarda normal mesai bitiminden sonra fazla çalışmayı gerektiren durumlarda çalışılan her fazla saat için sabit günlük yevmiyenin 1/9 oranında fazla çalışma ücreti ödenecektir. Gidilen dış görevlerde yatılıya kalınmışsa yatılan her gün için ayrıca 1 yevmiye fazla verilir.” Hükümleri yer almaktadır.

Yapılan incelemede; araçların fazla mesai ve akaryakıt fiyat farkı ödemlerini sözleşme eki hükümlerine uygun olarak yapıldığından mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçilerin talebinin kabulü ile 1200 sayılı ilamın 11. maddesi ile 17.629,34 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 27.05.2014 tarih ve 39073 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.