Sayıştay 8. Dairesi 37959 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 8

• Dosya No: 37959

• Tutanak No: 39077

• Tutanak Tarihi: 27.05.2014

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçilere duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadıklarından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyaplarında, gereği görüşüldü;

1200 sayılı ilamın 19. maddesiyle; Berkler San. Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki “Hal Binası ve Çevresi Bina İçi ve Dışı Temizlik Hizmet Alımı İşi” ile ilgili olarak vasıflı işçiler için asgari ücret fiyat farkının hatalı hesaplandığı gerekçesi ile 2.673,74- TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler temyiz dilekçesinde özetle; İşe ait İdari Şartname ve Sözleşmede SSK ve Akaryakıt Fiyat Farkının verileceğinin belirtildiğini; sözleşmede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre ihalesi yapılacak olan hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esasların 8.maddesinde göre fiyat farkı verileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 4. maddesine göre, hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanabilmesi için bu esasların 7 ve 8. maddelerine yer alan hükümlerin idari şartname ve sözleşmelere konulması gerektiğini, adı geçen işin sözleşme ve idari şartnamesinde ise sadece asgari ücret ile ilgili fiyat farkı ve akaryakıt fiyat farkı verileceğinin yazılı olduğunu, Esasların 7.maddesinde TUİK endekslerine göre, 8. maddesinde ise asgari ücretteki artış göz önüne alınarak fiyat farkı verileceğinin belirtildiğini, ilamda, asgari ücretteki artış miktarı ve işverence karşılanan prim miktarları kadar olan farkların ödenmesi kabul edildiğini, diğerlerinin ise kabul edilmediğini, hâlbuki fiilen hesap edilen fiyat farkı yönteminin, 7 ve 8. maddeleri beraber kapsadığını, sadece asgari ücretteki artış miktarı kadar olan farkı kabul edip, asgari ücretteki artış oranı yani fiilen ödenen miktarlar arasındaki farkın ödenmesini kabul etmemenin doğru olmadığını,

Fiyat farkı kararnamesinin 7 ve 8. maddelerine göre fiyat farkı verileceğinin idari şartname ve sözleşmede belirtilmemesi, hakkaniyet ve adalet ölçülerinin aranmayacağı anlamına gelmemesi gerektiğini, vasıflı işçilere, öngörülen ücret ödendiğine göre bunun maliyetine katlanan yükleniciye de aradaki farkın ödenmesi gerektiğini, çünkü idari şartname ve sözleşme hükümlerine göre, vasıflı personele verilecek ücretlerde, tespit edilen oranlara uyulacağını ve asgari ücretin değişmesi halinde de aynı şekilde hareket edileceğini, bu şekilde "vasıflı personelin ücretleri ile asgari ücret arasındaki oranın korunmasının idari şartname ve sözleşme gereği olduğuna" ilişkin Sayıştay Daire kararları bulunduğunu, gerçekten de, idari şartname ve sözleşmede belirlenen ve vasıflı personele verilecek ücretin tespitinde kullanılan oranların korunması, sadece yeni asgari ücretle yeni asgari ücret arasındaki farkın verilmesiyle sağlanamayacağını, asgari ücretin artması halinde idari şartname ve sözleşmede belirtilen vasıflı personel ücretine yeni asgari ücretle eski asgari ücret arasındaki farka da söz konusu oranların uygulanması ile ulaşılacağını, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu' nun 3. maddesinde yer alan "Sözleşmelerin tarafları, sözleşme hükümlerinin korunmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşmelere bu prensibe aykırı maddelere yer verilmez." hükmü gereği, vasıflı personel için tespit edilen oranların uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığını,

Öte yandan, Fiyat Farkı Esaslarının 7. maddesindeki a1, a2, b1, b2, c ve d değerlerinin önceden belirlenmemiş olması hakkaniyetle yaklaşmayı engellememsi gerektiğini, İhalede gerçekleşen fiyatlar üzerinden a1 dışı vasıflı işçilik oranı (876.412,00/1.430.478,20) 0,61' olduğunu, bu rakam üzerinden esasların 7. maddesine göre yapılan hesaplamada,

KDV Hariç 1.686,53 TL fiyat farkı hesaplanması gerektiğini, dolayısıyla, ilamda belirtilen kamu zararının üzerinde, 7. maddeye göre fiyat farkı hesaplanarak yükleniciye ödenmesi gerektiğini, bu durumda yükleniciye ödenmesi gerekenden daha az fiyat farkı verildiğinden kamu zararından söz etmenin mümkün olmadığını, ilamda 2.673,74 TL kamu zararı hesaplandığını, bu durumda kamu zararı oluşmadığını, belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Sayıştay Başsavcılığı karşılama yazısında;” Anılan işe ait sözleşmede, yükleniciye çalıştırdığı personel için 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8’inci maddesine göre fiyat farkı verileceği ifade edilmektedir. Bu itibarla asgari ücret fiyat farkının, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmiş esaslara aykırı olarak artırımlı ücretler üzerinden hesaplanması ve tüm personel için başka adlar altında (fazla mesai fiyat farkı gibi) fark ödemesi yapılması mümkün görülmediğinden, talebin reddedilerek daire kararının onanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.” Demiştir.

Dilekçiler Başsavcılık karşılamasına karşı gönderdikleri 2. Dilekçede; “Kahramanmaraş Belediyesi Hal müdürlüğünün 2009 yılına ait Ömer ARSLAN, Mehmet GÖKŞEN ve Sertaç YALÇINELİ' ne ait 13.12.2012 tarih ve 13038 -21126 sayılı maddesine cevaben yatırılan banka dekontları ek de sunulmuştur.”demişlerdir.

Sayıştay Başsavcılığı karşılama yazısında;” Bu defa sorumlularca gönderilen ilgi (c) yazı ekindeki ikinci temyiz dilekçesi incelenmiştir. Dilekçede; tazmin hükmolunan tutara ilişkin banka dekontlarının ek te yer aldığı belirtilmekte ise de dilekçe ekinde yer alan 10 adet banka dekontu ile 3 adet muhasebe işlem fişindeki açıklamalardan, toplam 3.153,74 TL tutarındaki tahsilatın 3033,74 TL lik kısmının 2009-2010 yılı Sayıştay sorgusunun 48 inci maddesine, 120,00 TL lik kısmının ise 2009 yılı sorgusunun 61 'inci maddesine ait olduğu anlaşılmaktadır. Oysa ilamın 19'uncu maddesi, sorgunun 45/a maddesine karşılık gelmekte olup, sorgunun 48'inci maddesine konu olan 607,57 TL lik tutar ise sorgu üzerine, hükümden önce tahsil edildiğinden, ilamda maadası içerisinde yer almıştır. Bu yönüyle dekont ve muhasebe işlem fişlerinde yer alan ve sorgunun 48'inci maddesine ait olduğu belirtilen 3.033,74 TL tahsilat tutarı için hem sorgu maddesi yönüyle, hem de tutar bakımından bir tutarsızlık bulunmaktadır.

Kamu zararının tahsiline ilişkin olarak gönderilen belgelerin tamamında, yapılan tahsilatın "asgari ücret fiyat farkı ödemesi sonucu çıkarılan kamu zararının tahsili" ne ait olduğu yönünde ibare bulunmakta olup, ilamın 6, 7, 9, 10, 11, 13, 15, 16, 17, 18, 29, 31, 32, 35, 36, 37, 38, 39, 40 ve 41'inci maddeleri de konu itibarıyla, ilamın 19'uncu maddesiyle örtüşmektedir. Ancak temyiz talebinde bulunan Mehmet GÖKŞEN, Ömer ARSLAN ve Sertaç YALÇINELİ'nin ilamın 19'uncu maddesi dışındaki diğer maddelerinde herhangi bir sorumlulukları bulunmamaktadır.

Diğer taraftan 4 adet dekontta, tahsilatın 2010 yılı Sayıştay sorgusuna istinaden tahsil edildiği açıklaması yer almakta ise de anılan belediyenin 2010 yılı hesabı denetim programına alınmadığından dekontlar üzerinde yazılı olan 2010 yılı ibaresinin sehven yazıldığı, doğrusunun 2009 olması gerektiği düşünülmektedir. İlgili dekontlarda Atilla GENÇ, Fatih ELBİSTANLI, Halil PAKDİL ve Muhammet ATICI isimleri yer almakta olup, anılan kişilerin ilamın 19'uncu maddesinde sorumlulukları bulunmamaktadır.

Yukarıda belirttiğimiz tespitlere göre, dilekçe ekinde yer alan ve üzerinde temyiz talebinde bulunan sorumluların isimlerinin yazılı olduğu 8 adet belgeye (576,85 TL, 520,00 TL, 240,00 TL, 520,00 TL, 215,67 TL, 120,00 TL, 338,07 TL, 23,15 TL) dayalı olarak yapılan 2.553,74 TL tutarındaki tahsilatın, ilamın 19'uncu maddesine ilişkin olduğu; dilekçe ekinde yer alan 600,00 TL tutarındaki diğer 5 belgenin ise ilamın diğer maddelerine ait olduğu kanaatine varılmıştır.

Bu nedenlerle, tamamı hüküm tarihinden sonrasına ait olan 2.553,74 TL tutarındaki tahsilatın ilamın infazı mahiyetinde olması nedeniyle, talep hakkında yapılacak bir işlemin bulunmadığı düşünülmektedir.” Demiştir.

İşe ait sözleşmede, yükleniciye çalıştırdığı personel için 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesine göre fiyat farkı verileceği ifade edilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların “Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark” başlıklı 8’inci maddesinde belirtilen fiyat farkı ödemesinin amacı, ihale tarihinde (son teklif verme tarihinde) geçerli olan asgari ücretin değişmesi nedeniyle işçilik maliyetinde meydana gelen farkın yükleniciye ödenmesidir. Yüklenici söz konusu iş kapsamında istihdam ettiği personele asgari ücretin belli bir katı ücret vermeyi taahhüt etmiştir. İdari şartname ve sözleşmede belirlenen ve vasıflı personele verilecek ücretin belirlenmesinde kullanılan oranların korunması, sadece yeni asgari ücretle eski asgari ücret arasındaki farkın verilmesi ile sağlanamaz. Asgari ücretin artması halinde, idari şartname ve sözleşmede belirlenen vasıflı personel ücretine, yeni asgari ücretle eski asgari ücretin arasındaki farka söz konusu oranların uygulanmasıyla ulaşılacaktır. Başka bir deyişe, sözleşmelerine göre asgari ücretin belli katları üzerinden ücret ödenen vasıflı elemanların ücretlerinde, asgari ücret bunların ücreti değil, ücretin hesabında dikkate alınması gereken matrahtır. Matrahın artması durumunda aynı oranların yeni matraha da uygulanması ilgili sözleşme hükmü gereğidir.

Bu nedenle, asgari ücretin değişmesiyle ücretleri asgari ücretin belli bir yüzdesi üzerinden artırımlı olarak ödenmesi öngörülen personelin ücretlerinde meydana gelen maliyet artışının karşılanması amacıyla bu işçilerin artırımlı eski ücretleri ile artırımlı yeni ücretleri arasındaki fark ile bu farka ait sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primi toplamının fiyat farkı olarak ödenmesi gerekmektedir.

Sözleşmeye göre asgari ücrette artış olması halinde fiyat farkı ödeneceği belirtilmiştir. Fiyat cetvelinde verilen teklif, yürürlükteki (teklif tarihinde) asgari ücret üzerinden hesaplanarak verilmiş olup, asgari ücretin artması halinde, fazla mesai, tatil ve bayram ücretlerinin de artan ücrete göre yeniden hesaplanması 4857 sayılı Kanun gereğidir.

Bu itibarla, dilekçilerin talebinin kabulü ile 1200 sayılı ilamın 19. maddesi ile 2.673,74 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 27.05.2014 tarih ve 39077 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.