Sayıştay 8. Dairesi 37795 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 8

• Dosya No: 37795

• Tutanak No: 40514

• Tutanak Tarihi: 12.05.2015

• Konu:

KARAR

1. 1115 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle; Deniz Su ve Atık Su Arıtım İnş. San. Tic. A.Ş. yüklenimindeki 2.850.500,00 TL bedelli “Bodrum Gümbet Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı ve Devreye Alınması İşi” ne ait 6 no.lu hakediş raporunun incelenmesi sonucunda işin süresinde gecikme olduğu halde sözleşmede yer alan gecikme cezasının uygulanmadığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

Sayıştay 8. Dairesinin 30.04. 2012 tarih ve 1115 sayılı ilamının 1. Madde hükmü uyarınca, Bodrum Belediyesi tarafından yaptırılan Bodrum Gümbet Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı ve Devreye Alınması İşi'ne ait ihaleyi alan Deniz Su ve Atık Su Arıtım İnş.San.Tic.A.Ş.'ne ödenen 6 nolu hakediş ödemesinde işim süresinin 60 gün gecikme ile bitirildiği halde sözleşme hükümleri gereğince %0.03 oranında gecikme zammı kesmeyerek 52.906,66TL kamu zararına yol açtığı gerekçesiyle sorumlu olduğuna

İlamda belirtilen ödeme emri belgesini Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzalamış bulunduğunu,

Belediye tarafından İller Bankası Kontrolörlüğünde ihaleye çıkarılan Bodrum Gümbet Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı ve Devreye Alınması İşi ihalesini alan Deniz Su ve Atık Su Arıtım İnş.San.Tic.A.Ş. ile 21.04.2008 tarihinde sözleşme imzalandığını,

Sözleşme metinlerinin matbu olması nedeniyle sözleşmenin 10.maddesinde yer alan İşe Başlama ve Bitirme Tarihi ve Gecikme Halinde Alınacak Cezalar bölümünde İnşaat Yasağı Uygulaması dikkate alınmadığını,

Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü'nün 14 Nisan 2008 tarih ve B.16.0.YİG.0.10.02.00-66256 sayılı yazılarında görüleceği üzere turizm hareketlerinin yoğun olduğu İlçemizde'de uygulanacak olan 15 Mayıs-15 Ekim 2008 tarihleri arasında inşaat yasağı uygulaması getirildiğini,

Belediyemiz tarafından yaptırılmasına karar verilen Bodrum Gümbet Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı ve Devreye Alınması İşi turizmin en yoğun olduğu Gümbet Bölgesinde olduğundan iş makinalarının çalışması ve nakliyelerinin yapılması mümkün olmadığını,

Sözleşmenin 19. Maddesinde Süre Uzatımı Verilebilecek Haller ve Şartlar bölümünün 19.3.Mücbir Sebep Halleri bölümünde süre uzatımı verilebilecek haller içersinde böyle bir yasak belirtilmemiştir. Buda sözleşmelerin matbu olması nedeniyle dikkatten kaçtığını,

Belediyeye gönderilen İller Bankası Genel Müdürlüğü Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı'nın 29.02.2008 tarih ve B.09.2.İBG.0.14.00.01.100.2-9457 sayılı yazılarında(EK-3)Bodrum Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı ile ilgili olarak Belediye Meclisi'nin 04.01.2008 tarih ve 10 nolu(EK-4) İller Bankası'na Genel Yetki Verilmesine dair Meclis Kararı ve Genel Kredi Sözleşmesi'nde işin denetiminin İller Bankası ile müşterek yapılmasına karar verilmiştir.Yine aynı yazının 11.maddesinde hakedişlerin İzmir Bölge Müdürlüğü'nce yapılacağı tastik ve verile emri için Belediye'ye gönderileceği belirtilmektedir.Bu nedenle yapılan hakedişlerde ceza uygulandıysa bu konuda sadece benim değil hakedişin hazırlanması esnasında imza atan İller Bankası Personeli'nin de kusuru bulunmaktadır. Yine aynı maddeye göre benim teknik kontrol ve denetim yapmam söz konusu olmadığından sadece Yapı Denetim Birimi olarak imzam ve yapılan Ödeme Emri Belgesinde Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzası bulunduğunu,

Deniz Su ve Atık Su Arıtım İnş.San.Tic.A.Ş.'nin 06.10.2008 tarih ve 81006 kayıt nolu dilekçesi ile 3 aylık ek süre talebi vardır(EK-5).Bu talebe Bodrum Belediye Başkanı Mazlum AĞAN imzalı 23.10.2008 tarih ve M.48.6.BOD.0.26.02.2008/305-14390 sayılı yazı ile 1 ay süre uzatımı verilmiştir, işin bitim tarihi 26.01.2009 tarihine uzatıldığını,

Yine bu işin denetim birimi elemanları olarak(Esat KAPLAN ve Levent DEMİRÖZ) bizlerin imzalarıyla 09.01.2009 tarihinde Belediye Başkanı Mazlum AĞAN'a süre uzatımı ile ilgili bir yazı yazılmış ve başkanlığın işin bitim tarihinin 26.03.2009 tarihine kadar uzatıldığına dair bir Olur'u da mevcut olduğunu,

Görüleceği üzere alınmış olan 90 günlük bir süre uzatımı olduğu halde, geçerli süre uzatımı olmadığı gerekçesi ile tarafıma 60 günlük gecikme bedeli olarak 52.906,66TL kamu zararı hükmolunduğunu, Belediyeye gönderilen İller Bankası Genel Müdürlüğü Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı'nın 29.02.2008 tarih ve B.09.2.İBG.0.14.00.01.100.2-9457 sayılı yazılarında(EK-3)Bodrum Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı ile ilgili olarak Belediye Meclisi'nin 04.01.2008 tarih ve 10 nolu İller Bankası'na Genel Yetki Verilmesine dair Meclis Kararı ve Genel Kredi Sözleşmesi'nde işin denetiminin İller Bankası ile müşterek yapılmasına karar verilmiştir. Yine aynı yazının 11.maddesinde hakedişlerin İzmir Bölge Müdürlüğü'nce yapılacağı tastik ve verile emri için Belediye'ye gönderileceği belirtilmektedir. Bu nedenle yapılan hakedişlerde ceza uygulandıysa bu konuda sadece benim değil hakedişin hazırlanması esnasında imza atan İller Bankası Personeli'nin de kusuru bulunduğunu,

Yine aynı maddeye göre benim teknik kontrol ve denetim yapmam söz konusu olmadığından sadece Yapı Denetim Birimi olarak imza ve yapılan Ödeme Emri Belgesinde Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzası bulunduğunu, belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay savcılığının karşılamasında:

“Dilekçede; 1- İlamın 1’inci maddesiyle ilgili olarak, Bodrum Gümbet Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı ve Devreye Alınması İşinde gecikme olduğu halde sözleşmede yer alan gecikme cezasının uygulanmadığı gerekçesiyle tazmin hükmolunduğu, oysa İller Bankası Kontrollüğünde ihaleye çıkarılan işe ilişkin sözleşmenin 21.04.2004 tarihinde imzalandığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünün 14.04.2008 tarih ve B.16.0.YİG.0.10.02.00-66256 sayılı yazısı ile turizm hareketlerinin yoğun olduğu yerlerde 15 Mayıs- 15 Ekim 2008 tarihleri arasında inşaat yasağı uygulaması getirildiği, sözleşme metinlerinin matbu olması nedeniyle de bakanlıkça getirilen inşaat yasağı uygulamasının dikkatlerinden kaçtığı belirtilerek verilen süre uzatımı kararının geçerli olması gerektiği ileri sürülmekte ve tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 19.3’üncü maddesinde süre uzatımı verilebilecek mücbir sebep halleri tek tek sayılmakta olup süre uzatımına gerekçe gösterilen durum, bu hallerden hiçbirisine uymamaktadır. Zira mücbir sebep, herhangi bir kimse tarafından alınacak önlemlere rağmen, önüne geçilmesi imkansız, edimin ifasına engel, tarafların iradesi dışında beklenmedik olayları ifade eder ve söz konusu olayda Bodrum’un turizm bölgesi olması ve mayıs ayından sonra turizm sezonunun açılması beklenmedik bir hal değildir. Kaldı ki süre uzatımına gerekçe olarak gösterilen Bakanlığın inşaat yasağı uygulaması 2008 yılında ilk olmayıp, 2007 yılında da uygulanmıştır. Bu nedenlerle talebin reddedilerek Daire kararının onanmasının,” denilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda;

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 10.1.1. inci maddesinde;

“Yüklenici taahhüdünün tümünü, iş yeri teslim tarihinden itibaren 240 (ikiyüz kırk) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır.” hükmü,

“31 inci maddesinde; “Yapım işi 180 günde tamamlanacaktır. Yapım işi, teknik şartnamede belirtilen tüm inşaat işlerinin, mekanik ekipman temin ve montajının, elektrik otomasyon işlerinin temin ve montajını vermektedir.

Yapım işinin bitimi, tesisteki tüm inşaat işlerinin ve elektro-mekanik işlerin tamamlanmış olması ve kuru testlere hazır duruma gelmiş olmasıdır. Devreye alma, yapım işi tamamlandıktan sonra başlayacaktır. Yapım işinin bitimi, Yüklenici ile idare arasında yapılacak bir tutanakla tespit edilecektir.” hükmü,

10.2. nci maddesinde; “İdarece verilen süre uzatımı hariç, iş zamanında bitirilemediği takdirde geçen her takvim günü için yüklenicinin hak edişinden sözleşme bedelinin onbinde 3 oranında gecikme cezası kesilir. Günlük gecikme cezasının matrahına o tarihe kadar hesaplanan fiyat farkları da dahil edilir.” Denilmiştir..…

Öngörülen iş bitim tarihi uzamıştır. Uygulama sırasında idareden kaynaklanan nedenlerle ilave işlere bağlı olarak iş artışına gidilmiş ve buna ilişkin olur alınmıştır. İhale bünyesinde olmayan imalatların yapılması gerektiği ve bu işlerin yapımının da turizm sezonuna rastladığı anlaşılmıştır. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünün 14.04.2008 tarih ve B.16.0.YİG.0.10.02.00-66256 sayılı yazısı ile turizm hareketlerinin yoğun olduğu yerlerde 15 Mayıs- 15 Ekim 2008 tarihleri arasında inşaat yasağı uygulaması getirildiği belirtilmektedir.

Makine Mühendisi ve Su Kanalizasyon Müdürü tarafından 09.01.2009 tarihinde Belediye Başkanı Mazlum AĞAN'a süre uzatımı ile ilgili bir yazı yazılmış ve başkanlığın işin bitim tarihinin 26.03.2009 tarihine kadar uzatıldığına dair bir Olur'u da alındığı anlaşılmıştır. 90 günlük bir süre uzatımı alındığı ekli belgelerden anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla iş artışı sebebiyle süre uzatımına ihtiyaç olmuş ve idarece de bu talebi uygun bulmuştur. İşin verilen süre uzatımı ile birlikte turizm sezonuna gelmesi sonucu iş 26.03.2009 tarihine kadar uzamış bulunmaktadır.

Bu itibarla dilekçi iddialarının kabul edilerek 8.Daire tarafından 1115 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA

2. 1115 sayılı ilamın 5 inci maddesiyle; Deniz Su ve Atık Su Arıtım İnş. San. Tic. A.Ş. yüklenimindeki 478.000,00 TL bedelli “Bodrum İçmeler Atık Su Arıtma Tesisi Rehabilitasyonu İşi” ne ait 3 no.lu hak ediş raporunda, işin süresinde gecikme olduğu halde gecikme cezasının kesilmediği gerekçesiyle 30.451,68 TL.’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle:

Sayıştay 8. Dairesinin 30.04. 2012 tarih ve 1115 sayılı ilamının 5. Madde hükmü uyarınca, Bodrum Belediyesi tarafından ihaleye çıkarılan Bodrum İçmeler Atıksu Arıtma Tesisi Rehabilitasyonu işinin ihalesini alan Deniz Su ve Atık Su Arıtma İnş.San.Tic.A.Ş.'ne ödenen 3.nolu hakediş raporunda işin süresinde gecikme olduğu halde gecikme cezasının kesilmediği gerekçesi ile 30.451,68TL kamu zararına sebep olduğu hükmolunduğu, İlamda belirtilen ödeme emri belgesini Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzalamış bulunduğunu,

Belediye tarafından ihaleye çıkarılan Bodrum İçmeler Atık Su Arıtma Tesisi Rehabilitasyonu işinin ihalesini alan Deniz Su ve Atık Su Arıtma İnş.San.Tic.A.Ş. ile 09.04.2008 tarihinde sözleşme imzalandığını,

Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü'nün 14 Nisan 2008 tarih ve B.16.0.YİG.0.10.02.00-66256 sayılı yazılarında görüleceği üzere turizm hareketlerinin yoğun olduğu İlçemizde'de uygulanacak olan 15 Mayıs-15 Ekim 2008 tarihleri arasında inşaat yasağı uygulaması getirildiğini, İçmeler Atık Su Arıtma Tesisi İlçede yat çekek merkezinde bulunduğunu, Aynı zamanda etrafında oteller de mevcut olduğunu, Bu nedenle yaz aylarında çalışma ortamının olmasının mümkün olmadığını,

Sözleşme metinlerinin matbu olması nedeniyle sözleşmenin lO.maddesinde yer alan İşe Başlama ve Bitirme Tarihi ve Gecikme Halinde Alınacak Cezalar bölümünde İnşaat Yasağı Uygulaması dikkate alınmadığını,

Yine aynı zamanda sözleşmenin 19.Maddesinde Süre Uzatımı Verilebilecek Haller ve Şartlar bölümünde 19.3.Müchir Sebep Halleri bölümünde süre uzatımı verilebilecek haller içerisinde böyle bir yasak belirtilmemiştir. Buda sözleşmelerin matbu olması nedeniyle dikkatten kaçtığını,

Yine aynı sözleşmenin 10.maddesinde işin bitirme süresi 120 gün olduğu belirtildiğini, Sözleşmeye göre işin bitim tarihi 20.08.2008 tarihi olduğunu, Ancak inşaat yasağı nedeniyle işlerin tam olarak yapılamaması ve Belediyece Gümbet ve İçmeler Atık Su Arıtma Tesislerinin haberleşmesinin sağlanması ve İçmeler'deki tesisten Gümbet Atık Su Arıtma Tesisinin izlenebilmesi ve kontrol edilmesi (scada sisteminin kurulması) istenilmiş bu nedenle ihaleyi alan firmaca 18.08.2008 tarih ve 5173 kayıt nolu dilekçeleri ile 8 haftalık ek süre istenildiğini,

Bodrum Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü'nün 28.08.2008 tarih ve M.48.6.BOD.0.26.02.2008/263-12986 sayılı Belediye Başkan Yardımcısı Burhanettin ERCAN imzalı yazılarıyla 8 hafta ek süre verildiğini,

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı iş 20.03.2009 tarihinde bitirildiğini, Görüleceği üzere scada sisteminin kurulması için ek süre alınmış olduğu halde ve inşaat yasağının konulmuş olma durumları dikkate alınmadan tarafına 212 günlük gecikme bedeli olarak 30.451,68TL kamu zararı hükmolunduğunu,

Sayıştay savcılığının karşılamasında:

“İlamın 5’inci maddesiyle ilgili olarak, Bodrum İçmeler Atık Su Arıtma Tesisi Rehabilitasyonu İşinde gecikme olduğu halde sözleşmede yer alan gecikme cezasının uygulanmadığı gerekçesiyle tazmin hükmolunduğu, oysa ilamın 1’inci maddesi için ileri sürülen gerekçelerle tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmekte ise de, İlamın 1’inci maddesi için belirttiğimiz görüş doğrultusunda talebin reddedilerek Daire kararının onanmasının,” denilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda;

Yüklenici ile idare arasında imzalanan Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşmenin;

10.2. nci maddesinde;

“İdarece verilen süre uzatımı hariç, iş zamanında bitirilemediği taktirde geçen her takvim günü için yüklenicinin hak edişinden sözleşme bedelinin onbinde 3 (üç) oranında gecikme cezası kesilir. Günlük gecikme cezasının matrahına o tarihe kadar hesaplanan fiyat farkları da dahil edilir.” hükmü,

19 uncu maddesinde; “19.1.Sözleşmede öngörülemeyen durumlar nedeniyle sözleşme bedelinin %10’una kadar oran dahilinde bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde ilave işin gerektirdiği ek süre yükleniciye verilir.

Öngörülen iş bitim tarihi uzamıştır. Uygulama sırasında idareden kaynaklanan nedenlerle ilave işlere bağlı olarak iş artışına gidilmiş ve buna ilişkin olur alınmıştır. İhale bünyesinde olmayan imalatların yapılması gerektiği ve bu işlerin yapımının da turizm sezonuna rastladığı anlaşılmıştır. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünün 14.04.2008 tarih ve B.16.0.YİG.0.10.02.00-66256 sayılı yazısı ile turizm hareketlerinin yoğun olduğu yerlerde 15 Mayıs- 15 Ekim 2008 tarihleri arasında inşaat yasağı uygulaması getirildiği belirtilmektedir.

Yüklenici 18.08.2008 tarihinde verdiği dilekçe ile firmaya öngörülemeyen nedenlerden ve yeni bir sistemin kurulması gerekliliğinden kaynaklı 8 hafta süre uzatımı verilmiş ve idarede bu süre uzatımını uygun bulmuştur.

Bodrum Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü'nün 28.08.2008 tarih ve M.48.6.BOD.0.26.02.2008/263-12986 sayılı Belediye Başkan Yardımcısı Burhanettin ERCAN imzalı yazılarıyla 8 hafta ek süre verildiği ve işin bitim tarihinin 20.03.2009 tarihine uzatıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla iş gecikmeye uğratılmamıştır.

Bu itibarla dilekçi iddialarının kabul edilerek 8.Daire tarafından 1115 sayılı ilamın 5 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 12.05.2015 tarih ve 40514 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.